Szefowa KRASP w Brukseli. Nauka wymaga stabilnego finansowania
Nowy budżet UE dla badań i innowacji ma wynieść 175 mld euro. To największe w historii unijne wsparcie dla nauki. Podczas spotkania z unijnymi komisarzami polska delegacja zgodnie podkreślała potrzebę stabilnego finansowania i równych zasad wynagradzania naukowców. Zaapelowano też o zwiększenie udziału Polski w kolejnej odsłonie programu Horyzont Europa.
Spotkanie polskiej delegacji z unijnym komisarzem ds. budżetu. Fot. KRASP
Trwają negocjacje w sprawie największego w historii unijnego programu dla nauki i innowacji. Chodzi o kolejną odsłonę programu Horyzont Europa, który ruszy w 2028 r. Na jego realizację Komisja Europejska zamierza przeznaczyć 175 mld euro.
W związku z negocjacjami polskie stanowisko w rozmowach z Piotrem Serafinem, komisarzem ds. budżetu, oraz Ekateriną Zaharievą, komisarz ds. startupów, badań i innowacji, przedstawiła delegacja. W jej składzie znaleźli się Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, Krystyna Szumilas, przewodnicząca sejmowej Komisji Edukacji i Nauki, Dariusz Wieczorek, zastępca przewodniczącego Komisji, oraz prof. Bogumiła Kaniewska, przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich.
Polska delegacja mówiła jednym głosem. Jej członkowie wskazali na potrzebę domykania luki naukowej i innowacyjnej wewnątrz UE. Podkreślili też potrzebę budowania szans dla innowacyjnych małych i średnich firm. Podczas rozmów sporo uwagi poświęcono korzyściom wynikającym z rozwoju technologii dual-use. Była również mowa o konieczności zapewnienia sprawiedliwych wynagrodzeń naukowców w finansowanych projektach.
− Rozmawialiśmy o potencjale polskich uczelni, o potrzebie stabilnego i przewidywalnego finansowania badań oraz o tym, jak skutecznie wykorzystywać środki europejskie, aby wzmacniać naszą konkurencyjność i międzynarodową współpracę – mówi prof. Bogumiła Kaniewska, przewodnicząca KRASP.
Spotkanie polskiej delegacji z unijną komisarz ds. startupów, badań i innowacji. Fot. KRASP
Czas wzmocnić naukę i innowacje
– Komisja Europejska położyła na stole bardzo ambitną propozycję. Państwa członkowskie negocjują teraz w Radzie swoje stanowisko wobec tej propozycji. Pod koniec roku do gry wkroczy Parlament Europejski. To czas, żeby umówić się na strategiczną wizję wspierania rozwoju nauki i innowacji w Europie – komentował minister Marcin Kulasek w trakcie spotkania w brukselskiej siedzibie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Szef resortu nauki i szkolnictwa wyższego podkreślił, że w zbliżającym się programie należy docenić potencjał innowacyjny i badawczy państw, które pełnią rolę unijnej flanki wschodniej. − Rozwój sektora badawczego i technologii strategicznych w tych krajach to inwestycja w bezpieczeństwo całej Wspólnoty – stwierdził.
Ku równym zasadom
Polska delegacja była jednogłośna także co do tego, że zwiększenie budżetu w ramach nowej odsłony programu Horyzont Europa musi iść w parze z bardziej sprawiedliwymi i przejrzystymi zasadami finansowania. Wskazano na zacierający się podział ekonomiczny między Zachodem a krajami z krótszym stażem w strukturach UE, a jednocześnie wciąż różny poziom wynagrodzeń dla naukowców w programie Horyzont Europa.
Argument ten był przyczynkiem do przedstawienia postulatu, aby specjalistów wynagradzano na sprawiedliwych zasadach. − Nierówności w poziomie finansowania oraz różnice płacowe w programach europejskich utrudniają przyciąganie talentów i osłabiają konkurencyjność uczelni z państw o krótszym stażu w UE. Nowa perspektywa budżetowa powinna te dysproporcje realnie ograniczać – mówi prof. Bogumiła Kaniewska.
Technologie dual-use i bezpieczeństwo Europy
Jednym z ważnych wątków rozmów polskiej delegacji z unijnymi komisarzami był rozwój technologii dual-use, łączących potencjał cywilny i obronny. W kontekście rosnących wyzwań geopolitycznych inwestycje w badania nad technologiami strategicznymi służą budowaniu odporności i bezpieczeństwa całej Wspólnoty.
– Polska fotonika, robotyka, fizyka kwantowa, optyka, matematyka i informatyka to światowa czołówka. Do konkurencji o granty w technologiach podwójnego zastosowania chcemy wkroczyć bez kompleksów, dobrze przygotowani. Musimy odblokować potencjał Horyzontu w zakresie badań na rzecz obronności. Jednocześnie ważne jest, aby chronić jego cywilny charakter, przestrzegać norm etycznych i respektować wartości europejskie. Polska z przekonaniem podkreśla konieczność zabezpieczenia tej równowagi – mówi minister Marcin Kulasek.
Silna nauka budowana na dialogu
Polskie uczelnie aktywnie uczestniczą w programie Horyzont Europa. Jednak ambicją środowiska akademickiego jest udział odpowiadający realnemu potencjałowi polskiej nauki. Jak podkreśla przewodnicząca KRASP, kluczowe znaczenie ma partnerski dialog między instytucjami unijnymi, rządem a środowiskiem akademickim.
− Tylko dzięki dialogowi możliwe będzie budowanie silnej, odpowiedzialnej i nowoczesnej europejskiej przestrzeni nauki, opartej na jakości badań, równości szans i długofalowej stabilności finansowania – podkreśla.
Źródło informacji i zdjęć: materiały prasowe
Dodaj komentarz