Sesja plenarna „Samorząd w czasach niepewności. Lokalne odpowiedzi na globalne wyzwania”

Aktualności Bezpieczeństwo Geopolityka Gospodarka inwestycje Polityka Samorząd Zarządzanie

Sesja plenarna XI edycji EKS, zatytułowana „Samorząd w czasach niepewności. Lokalne odpowiedzi na globalne wyzwania”, skupiła się na roli samorządów w obliczu współczesnych kryzysów i dynamicznych zmian. Moderatorem dyskusji był rektor Politechniki Krakowskiej Andrzej Szarata. Już na wstępie podkreślił, że choć Polska jest dziś jedną z największych gospodarek świata, a poziom życia w miastach znacząco się poprawił, to wciąż jesteśmy głodni sukcesu i nie możemy tracić tempa rozwoju.

smorządowa sesja plenarna na EKS 2026

Prezydentka Kielc Agata Wojda wskazała, że samorządy stoją dziś przed wyzwaniami w niemal każdym obszarze, ale szczególnie ważne staje się bezpieczeństwo cyfrowe. Podkreśliła, że wiele instytucji wciąż pracuje na przestarzałym sprzęcie, a jednocześnie rośnie liczba cyberataków. Zaznaczyła, że inwestycje w cyberbezpieczeństwo spotykają się ze zrozumieniem mieszkańców. Jej zdaniem bez rozwoju usług cyfrowych nie da się dziś sprawnie funkcjonować. Dlatego samorządy rozwijają nowe narzędzia kontaktu z mieszkańcami, takie jak infolinie, połączenia wideo, systemy obsługi online.

Marszałek województwa warmińsko-mazurskiego Marcin Kuchciński zwrócił uwagę, że samorządy nie mogą działać wyłącznie reakcyjnie. Zmieniła się rzeczywistość i spadła przewidywalność, dlatego potrzebne jest długofalowe planowanie oraz współpraca między instytucjami. − Jesteśmy połączeni w jedną sieć, wszyscy musimy patrzeć w jednym kierunku − zaznaczył, odnosząc się do wspólnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo i rozwój.

Wójt gminy Gdów Zbigniew Wojas mówił o wyzwaniach z perspektywy mniejszej miejscowości. Podkreślił, że potrzeby mieszkańców wsi i miast są dziś bardzo podobne, a cyfryzacja staje się podstawą działania państwa. − Bez cyfryzacji mikro nie będzie cyfryzacji makro − stwierdził. Zwrócił uwagę na konieczność modernizacji sprzętu i infrastruktury oraz zabezpieczania systemów, takich jak wodociągi, przed cyberatakami.

Bezpieczeństwo cyfrowe zaczyna się od nawyków obywateli

Najszerszą perspektywę przedstawił wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Podkreślił, że bezpieczeństwo cyfrowe zaczyna się od codziennych nawyków obywateli. − Budowanie odporności w cyfrowym świecie nie zaczyna się od instytucji, zaczyna się od człowieka − mówił, porównując higienę cyfrową do dbania o zdrowie. Wskazał, że dług higieny cyfrowej nie jest długiem roku, jest długiem dekady lub dekad, a zaniedbania w tym obszarze mogą mieć poważne konsekwencje. Ponadto minister stwierdził, że w Polsce toczy się realna walka w cyberprzestrzeni, a liczba ataków jest bardzo wysoka. Ostrzegał, że skutki takich działań mogą być bardzo poważne, od paraliżu transportu po problemy w funkcjonowaniu szpitali. Zapewniał, że państwo przeznacza obecnie miliardy złotych na cyberbezpieczeństwo, bo brak inwestycji w tym obszarze oznacza realne zagrożenie dla obywateli.

Krzysztof Gawkowski, sesja plenarna, EKS 2026

Co więcej, wicepremier Gawkowski odniósł się do problemu dezinformacji. − Dane to dzisiaj złoto XXI wieku − przekonywał. Tym samym wskazywał, jak duże znaczenie ma dostęp do informacji i jak łatwo można nią manipulować. Przywołał przykład fałszywych informacji o braku paliwa, które wywołały społeczną panikę. Zaznaczył, że Polska należy do liderów w Europie w walce z dezinformacją. Jednak skuteczność działań zależy od świadomości obywateli i ich odporności na manipulacje.

Ku odpowiedzialności kadr

Z kolei Rafał Holanowski, prezes zarządu Supra Brokers S.A., reprezentujący sektor ubezpieczeniowy, zwrócił uwagę, że podejście do ryzyka w samorządach wyraźnie się zmienia. Zauważył, że cyberbezpieczeństwo przestaje być przywilejem, staje się obowiązkiem. Przy tym kluczowe znaczenie ma nie tylko sprzęt, lecz także szkolenie pracowników. W jego ocenie to właśnie użytkownicy systemów często pozostają najsłabszym ogniwem.

Rafał Holanowski, sesja plenarna, EKS 2026

Dyskusja uświadomiła, że samorządy odgrywają kluczową rolę w reagowaniu na globalne zagrożenia. Muszą jednocześnie rozwijać usługi dla mieszkańców, inwestować w bezpieczeństwo i budować społeczną świadomość. Wspólny wniosek dotyczył konieczności współpracy instytucji i odpowiedzialności po stronie obywateli. Bez nich trudno będzie skutecznie odpowiedzieć na wyzwania współczesnego świata.

Partnerem sesji plenarnej był samorząd województwa warmińsko-mazurskiego.

Źródło informacji: PAP Media Room; zdjęcia: Fundacja Instytut Studiów Wschodnich