Nakłady na ochronę zdrowia nieadekwatne do potrzeb
14. edycja „Monitora Finansowania Ochrony Zdrowia” Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP) przedstawia porównanie planowanych poziomów publicznych nakładów na ochronę zdrowia z istniejącymi potrzebami i zobowiązaniami. Choć przedstawiony projekt budżetu państwa gwarantuje spełnienie ustawowego wymogu przeznaczenia 6,8 proc. PKB na zdrowie (licząc bieżące wydatki względem PKB sprzed 2 lat), potrzeby wydatkowe znacznie przewyższają istniejące gwarancje ustawowe.
Planowany budżet NFZ na przyszły rok wynosi 217,4 mld zł, w tym 26 mld zł z dotacji podmiotowej z budżetu państwa. To kwota zdecydowanie zbyt mała, żeby wypełnić wszystkie zobowiązania wynikające z obecnego stanu prawnego. W 2026 r. NFZ będzie potrzebował co najmniej 240 mld zł.
Konieczne dodatkowe finansowanie
Jak szacuje FPP, planowane nakłady na ochronę zdrowia w przyszłym roku wyniosą 6,83 proc. PKB, liczone zgodnie z metodologią ustawową (wydatki z bieżącego roku odniesione do PKB sprzed 2 lat). Porównując PKB i wydatki z tego samego roku, wydatki na zdrowie wyniosą 5,97 proc. PKB. Aby osiągnąć faktyczny poziom nakładów na zdrowie w 2027 r., równy ustawowemu celowi 7 proc. PKB, konieczne będzie zapewnienie dodatkowego finansowania systemu na poziomie 45,1 mld zł.
− Projekt budżetu na kolejny rok w obszarze ochrony zdrowia realizuje plan minimum − wypełnia zobowiązania wynikające z ustawy, ale nie uwzględnia rzeczywistej dynamiki kosztów w systemie. Oznacza to, że NFZ w dalszym ciągu będzie mierzył się z wyzwaniami płynnościowymi, dopóki w trybie doraźnym nie zostanie uruchomione dodatkowe finansowanie w ciągu roku. Sytuację będzie utrudniać wyczerpanie dostępnych rezerw. W ciągu ostatnich 2 lat stan funduszu zapasowego obniżył się z 26 mld zł do 2,2 mld zł. Wartość nieopłaconych przez NFZ świadczeń ponadumownych przesuniętych na kolejny rok wzrosła z 0,8 mld zł do 6,3 mld zł − mówi Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich.
Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich. Fot. FPP
Wyzwaniem efektywność kosztowa
Poza sytuacją płynnościową wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia jest efektywność kosztowa. Jak wynika z analizy FPP przedstawionej w ramach „Monitora Finansowania Ochrony Zdrowia”, w latach 2016−2024 poziom nominalnych wydatków na świadczenia opieki zdrowotnej w ramach NFZ zwiększył się o 160,3 proc. Jednocześnie liczba wykonywanych świadczeń jedynie o 9,8 proc.
− Wydajemy coraz więcej na leczenie, lecz nie dostajemy dużo więcej w zamian, przynajmniej w wymiarze ilościowym. Jednostkowy koszt pojedynczego świadczenia w NFZ przez ostatnie 9 lat urósł o 137 proc. Podczas gdy poziom cen towarów i usług konsumpcyjnych podniósł się w tym samym czasie o 52,1% proc. Innymi słowy poziom cen usług medycznych finansowanych przez NFZ rósł 2,5-krotnie szybciej niż inflacja. Bez wątpienia jednym z czynników dodatkowo napędzających koszty w ostatnich latach jest obowiązująca od 2022 r. nowelizacja ustawy o sposobie ustalania najniższego zasadniczego wynagrodzenia w ochronie zdrowia − mówi Łukasz Kozłowski.
Niepokojący wzrost zobowiązań SPZOZ
W ramach „Monitora Finansowania Ochrony Zdrowia” na bieżąco poddaje się analizie również sytuację finansową sektora podmiotów leczniczych, na które bezpośrednio oddziałuje stan finansów NFZ. Od początku 2024 r. można zaobserwować niepokojący wzrost zobowiązań wymagalnych SPZOZ − z 2,5 mld zł w I kwartale 2024 r. do 3,4 mld zł w I kwartale 2025 r.
Oznacza to wzrost o 38,4 proc. r/r. Jest to najszybszy systematyczny wzrost zobowiązań SPZOZ od wielu lat. Może to świadczyć o tym, że podmioty lecznicze coraz częściej reagują na opóźnienia w niektórych płatnościach ze strony NFZ na przedłużanie terminu zapłaty z tytułu realizowanych na ich rzecz dostaw lub usług.
Źródło informacji: materiały prasowe
Dodaj komentarz