Producenci opakowań unikają płatności za recykling. Czy ROP to zmieni?
Przedsiębiorcy, którzy wprowadzają na rynek polski produkty w opakowaniach, ponoszą najniższe koszty związane z opłatami recyklingowymi w całej Unii. W konsekwencji selektywna zbiórka odpadów staje się nieopłacalna. Koszty gospodarki komunalnej spadają na obywateli oraz na firmy specjalizujące się w recyklingu. W wyniku zmian w prawie opłaty wnoszone przez firmy opakowaniowe wzrosną z kilkudziesięciu milionów do kilku miliardów złotych rocznie.
W polskim systemie normy odzysku i recyklingu wyznacza się na podstawie dokumentów potwierdzających recykling (DPR), które są wydawane przez kilkadziesiąt organizacji odzysku. − Brakuje realnej gospodarki w obiegu zamkniętym, a producenci przez wiele lat nie zaproponowali zmian usprawniającą system − ocenia Szymon Dziak-Czekan, prezes Stowarzyszenia „Polski Recykling”. Czy system rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP) ma szansę poprawić sytuację?
ROP – idą zmiany w recyklingu
Zmiany przewidują, że firma wprowadzająca na rynek produkt w opakowaniu będzie partycypować w kosztach recyklingu odpadów opakowaniowych, zgodnie z zasadą: „zanieczyszczający płaci”. − Nowy system ma premiować firmy wykorzystujące surowce wtórne i dbające o środowisko naturalne. Organizacje zrzeszające przedsiębiorców z branży recyklingu popierają takie rozwiązanie. Postulują również lokację nowego systemu w agencji rządowej, która zagwarantuje przejrzystość, ustanowienie regulatora ds. ROP i rzetelną weryfikację systemu poprzez BDO. Gotowość w zakresie uporządkowania systemu wykazuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – tłumaczy Szymon Dziak-Czekan.
Branża recyklingu i samorządy jednogłośne
Stanowisko branży recyklingowej cieszy się poparciem samorządów. W końcu to one są odpowiedzialne za lokalną gospodarkę komunalną. Piotr Grzelak, zastępca prezydenta miasta Gdańsk, reprezentujący Związek Miast Polskich, zwraca uwagę, że w Polsce recyklerzy stworzyli sprawny system odzysku surowców, spełniający wyśrubowane unijne wymogi w zakresie gospodarowania odpadami. Jednak równolegle działa system tzw. opłaty produktowej oparty o organizacje odzysku opakowań, który się nie sprawdza. − Organizacje odzysku zdejmują obowiązek zapewnienia poziomów odzysku i recyklingu odpadów z przedsiębiorców wprowadzających opakowania lub produkty w opakowaniach po bardzo niskich stawkach, a ich działanie przybrało formę handlu tzw. kwitami. W rezultacie wsparcie branży recyklerskiej jest fikcyjne – twierdzi Grzelak.
Recykling w Polsce i UE
Jakie są szanse na wdrożenie ROP i korzystny obrót spraw w sferze recyklingu po polsku? System ROP w Polsce jest na etapie konsultacji. Branża liczy na pozytywne zmiany. − W miejsce rynku odpadów zaistniał rynek dokumentów potwierdzających odzysk i recykling dla przedsiębiorców wprowadzających opakowania na rynek oraz szara strefa. Co istotne, obecna sytuacja powoduje, że rosną opłaty mieszkańców za wywóz śmieci, koszty obróbki polskich śmieci spadają na recyklerów, a zyski z produkcji i sprzedaży opakowań zostają na kontach producentów – diagnozuje obecną sytuację Jarosław Roliński, przedstawiciel Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Od 2021 r. Polska będzie zobowiązana do poniesienia opłaty za niewykonanie wskazanego przez UE poziomu recyklingu. − To znaczne koszty, które zgodnie z obecnymi przepisami prawa poniosą recyklerzy i obywatele, a nie producenci czy dostawcy opakowań. System ROP, nadzorowany przez NFOŚiGW i Ministerstwo Klimatu i Środowiska, byłby gwarancją, że te pieniądze wrócą na polski rynek – ocenia Jerzy Zając, przedstawiciel KIGO z branży gospodarki odpadami.
W nowej perspektywie na lata 2021−27 Unia Europejska odchodzi od termicznego przetwarzania odpadów. Dostosowanie polskiego prawa do przepisów unijnych w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi ma służyć nie tylko ograniczeniu powstawania odpadów, lecz także ich właściwemu recyklingowi, zgodnie z obowiązującymi normami.
Źródło informacji: PAP MediaRoom
Fot. Stowarzyszenie „Polski Recykling”
Dodaj komentarz