Prawie połowa członków UE przekracza granicę długu
Unia Europejska stoi w obliczu strukturalnego kryzysu zadłużenia. Prawie połowa krajów przekracza limity określone w traktacie z Maastricht. Bez otwartej debaty grozi nam nie tylko kryzys gospodarczy, ale i chaotyczne zmiany ustrojowe w UE. Mówi o tym najnowszy raport „Bomba fiskalna podłożona pod europejską gospodarkę” Centrum Studiów Politycznych (CEPOS), instytucji badawczej będącej członkiem EPICENTER, którego oficjalnym partnerem jest WEI.
Główne wnioski z raportu:
???? Problemy fiskalne UE powinny być kluczowym priorytetem duńskiej prezydencji w tym roku. Od czasu wprowadzenia euro w 2000 r. w UE nastąpił strukturalny wzrost wskaźników zadłużenia. W pewnym momencie może przerodzić się on w poważny kryzys zadłużenia. Prawie połowa krajów UE przekracza określony w traktacie z Maastricht z 1993 r. (zwanym dalej traktatem) pułap zadłużenia, wynoszący 60 proc. PKB. Limit deficytu, wynoszący 3 proc. PKB jest regularnie przekraczany. Analiza pokazuje również, że wynika to głównie z nieprzestrzegania i niewymuszania limitu deficytu oraz słabego wdrażania środków mających na celu zmniejszenie nadmiernego zadłużenia.
???? UE właśnie zrewidowała swoje przepisy, aby zapewnić egzekwowanie ograniczeń określonych w Traktacie. W rzeczywistości są one złagodzoną wersją poprzednich, nieskutecznych przepisów. Jednocześnie wymogi fiskalne dla państw członkowskich zawieszono przez 4 z ostatnich 5 lat, w tym (częściowo) na 2025 r.
???? Dawny zakaz wspólnej odpowiedzialności zawarty w Traktacie skutecznie zniesiono. Spowodowało to poważny „problem wspólnego dobra” i niezdrowe zachęty dla państw członkowskich do przenoszenia na siebie nawzajem obciążeń fiskalnych.
Widmo konsekwencji złych decyzji
???? Problem ten pogłębiło ogromne i nadzwyczajne zaciągnięcie wspólnego długu podczas pandemii COVID-19. Fundusz odbudowy NextGenerationEU miał wartość 750 mld euro. Uruchomiono go w lipcu 2020 r. Pomijając nadzwyczajne okoliczności, które posłużyły jako uzasadnienie dla zwiększenia zadłużenia w tamtym czasie, decydenci w UE nadal proponują zaciągnięcie kolejnego wspólnego długu.
???? Teoria ekonomiczna nie może uzasadniać utrzymywania długu publicznego na obecnym poziomie. Obecnie prawie wszystkie kraje mają technicznie niezrównoważone finanse publiczne z dużymi, odroczonymi obciążeniami pokoleniowymi.
???? Kryzys zadłużenia strukturalnego UE może mieć poważne konsekwencje gospodarcze. Jednocześnie może doprowadzić do chaotycznych i nieprzewidzianych zmian konstytucyjnych w UE. W dłuższej perspektywie problem dóbr wspólnych, wspólna odpowiedzialność i brak egzekwowania przepisów Traktatu są nie do pogodzenia z obecną zdecentralizowaną strukturą polityczną UE. Zrozumiałe jest, że niektórzy obywatele popierają utworzenie federalnej władzy państwowej w UE. Jednak tak złożone decyzje, mające daleko idące skutki, powinny być podejmowane na podstawie otwartych i demokratycznych dyskusji. Nie w wyniku chaotycznych i nieprzejrzystych procesów gospodarczych.
Źródło informacji: WEI
Dodaj komentarz