Poliamid (PA) – rodzaje, właściwości i zastosowanie tworzywa w przemyśle

Poliamid ze względu na cenne właściwości mechaniczne znajduje szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Tworzywo sztuczne PA jest produkowane w kilku odmianach, które omówimy w niniejszym artykule. Przedstawimy również najważniejsze cechy poliamidu wraz z przykładami wykorzystania materiału w przemyśle.

Czym jest poliamid?

Poliamid PA jest tworzywem konstrukcyjnym, które powstaje w wyniku polikondensacji dwóch krystalicznych kwasów – adypinowego i heksametylodiaminy. Stanowi jedno z najpopularniejszych materiałów konstrukcyjnych na rynku. Producenci proponują różne odmiany poliamidu, które zostały odpowiednio zmodyfikowane dla wzmocnienia podstawowych cech PA. Wszystkie rodzaje wyróżniają się wysokim poziomem twardości i sztywności oraz odpornością na ścieranie.

Właściwości i zastosowanie tworzyw poliamidowych

Wszystkie tworzywa PA wykazują doskonałe parametry mechaniczne. Wśród najważniejszych cech można wymienić takie jak:

wysoka odporność na rozciąganie i ścieranie,
zachowanie stałego kształtu nawet przy wysokich temperaturach (proces topnienia tworzywa zaczyna się dopiero na poziomie 250°C),
wysoka odporność na działanie wielu substancji chemicznych, m.in. rozpuszczalników, tłuszczów, olejów, benzyny i silnych barwników,
dobra skrawalność,
wysoka izolacja elektryczna.

Jedyną „słabością” poliamidu jest spora podatność na wilgoć. Z tego względu elementy wykonane z PA nie powinny mieć bezpośredniego kontaktu z wodą.

Tworzywo sztuczne PA jest szeroko wykorzystywane w przemyśle motoryzacyjnym, elektronicznym, rolniczym i lotniczym. Poliamid znajduje zastosowanie w produkcji takich elementów jak m.in.:

koła zębate i łożyska,
śruby i nakrętki,
wsporniki i kształtowniki,
sprzęgła, rozdzielacze i wały napędzające,
pompy, wentylatory, kratki wentylacyjne i dmuchawy,
obudowy i uchwyty elektronarzędzi.

Poliamid jest również używany podczas produkcji maszyn włókienniczych, pakujących, rolniczych i budowlanych.

Podstawowe rodzaje poliamidów — czym się różnią między sobą?

Poliamid wytłaczany PA6 (naturalny)

Tworzywo jest produkowane zarówno w czystej postaci, jak i z domieszkami. Materiał, który cechuje wysoka trwałość, odporność na ścieranie i zdolność tłumienia drgań. Tworzywo ze względu na łatwość obrabiania ma uniwersalne zastosowanie.

Poliamid PA66 (naturalny)

Cechuje go wyższa wytrzymałość, sztywność oraz odporność cieplna i chemiczna w porównaniu do PA6.

Poliamid PA6 z dodatkiem włókna szklanego GF 30 (czarny)

To wersja poliamidu PA6, która w 30% jest wypełniona włóknem szklanym. Tworzywo jest wytrzymałe i odporne na działanie wysokich temperatur. Jest to materiał o wiele twardszy i sztywniejszy niż podstawowa wersja PA6.

Poliamid PA z olejem (dostępny w wielu kolorach)

Ten wariant został zmodyfikowany olejem mineralnym. Wykazuje bardzo dobre właściwości ślizgowe i jest odporny na ścieranie.

Poliamid PA6 z dwusiarczkiem molibdenu MoS2 (czarny)

W tej modyfikacji zastosowano dwusiarczek molibdenu, który pełni rolę substancji smarnej. W efekcie poliamidowe tworzywo uzyskuje lepsze właściwości ślizgowe, ma podwyższoną odporność na pełzanie i ścieranie oraz jest sztywniejsze i bardziej stabilne wymiarowo. Cechuje go też dłuższa żywotność.

Poliamid odlewany PA6 G

To wzmocniona wersja o szerokim zastosowaniu szczególnie w przemyśle medycznym, chemicznym, elektrotechnicznym, górniczym i hutniczym. Posiada wysoką skrawalność i odporność mechaniczną oraz wykazuje dobre właściwości elektroizolacyjne.