Monitoring w przemyśle

Politechnika Śląska - logo

Bezpieczeństwo w procesach przemysłowych związane jest z określeniem sposobów zapobiegania potencjalnym zagrożeniom, a w konsekwencji monitorowaniem, co stanowi sposób na zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia sytuacji niebezpiecznych i skutkuje ograniczeniem ryzyka do akceptowalnego poziomu.

Konferencja RISK 2018

Konferencja Naukowo-Techniczna RISK 2018 stanowiła platformę wymiany doświadczeń w tym zakresie oraz wzmocnienia roli systemów monitoringu procesów przemysłowych w kształtowaniu poziomu ich bezpieczeństwa. W panelu dyskusyjnym dotyczącym bezpieczeństwa i monitoringu w przemyśle uczestniczyli: dr inż. Andrzej Kozak, ekspert UDT ds. rozwoju metod badawczych, dr Zygmunt Fura, sekretarz Rady Naukowej Polskiego Klubu Ekologicznego, bryg. w stanie spoczynku, mgr inż. Ryszard Stępkowski, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, rzeczoznawca Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Pożarnictwa, członek Stowarzyszenia Inżynierów Bezpieczeństwa Pożarowego (SFPE – The Society of Fire Protection Engineers – Oddział Polska), Stanisław Nowak, główny specjalista Elektrowni Połaniec SA (Grupa ENEA), Andrzej Kaźmierczak, prezes zarządu AED Polska Sp. z o.o., Tomasz Balcerzak, dyrektor sprzedaży NESTRO na Europę Wschodnią, a także autorzy niniejszego opracowania.

Eksperci z dużym praktycznym doświadczeniem ukierunkowali dyskusję na wiele aktualnych tematów dotyczących oceny stanu bezpieczeństwa procesów produkcyjnych, ryzyk związanych z technologią oraz współpracy dostawców technologii w zakresie ograniczania ryzyk, sprawności zarządzania ryzykiem technologii, monitoringu technicznego, ekoinnowacji jako kierunku strategii zabezpieczeń oczekiwanych w przemyśle.

Bezpieczeństwo procesowe

Rosnące wymagania jakościowe i ilościowe pociągają za sobą dynamiczny rozwój przemysłu. Towarzyszą temu najczęściej wzrost negatywnego oddziaływania na środowisko oraz szczególnie trudne warunki pracy. Sytuacja ta dotyczy w szczególności przemysłu procesowego, w którym wykorzystuje się duże ilości substancji chemicznych i/lub energii, a których uwolnienie do środowiska może powodować olbrzymie starty zarówno w zasobach ludzkich, jak i środowiskowych. Stąd potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa wykorzystywanych instalacji procesowych nie tylko w czasie ich normalnej pracy, lecz także, a może przede wszystkim, w czasie awarii.

Bezpieczeństwo procesowe powinno obejmować działania systemowe gwarantujące taki stan techniczny stosowanych urządzeń technologicznych i kontrolno-pomiarowych oraz rozwiązań organizacyjnych, aby były one w stanie skutecznie minimalizować prawdopodobieństwo uwolnienia substancji do środowiska, a tym samym wystąpienia awarii środowiskowej oraz wypadków przy pracy. Nowoczesne utrzymanie ruchu, stanowiące element strategii utrzymania ruchu i mające prewencyjny charakter, stwarza możliwość zapewnienia niezbędnej infrastruktury i jej właściwej eksploatacji. Spełnienie wymagań systemowych związanych ze sterowaniem operacyjnym dotyczącym znaczących zagrożeń, z gotowością i umiejętnością reagowania na awarie i wypadki przy pracy, z monitorowaniem oraz szkoleniami, wiedzą, kompetencjami i motywacją powinny zapewnić bezpieczeństwo w wymiarze organizacyjnym.

Planowanie w zarządzaniu bezpieczeństwem

Fundamentem zarządzania bezpieczeństwem procesowym jest identyfikacja zagrożeń, które mogą decydować o wystąpieniu awarii, a następnie podejmowanie działań ukierunkowanych na ich eliminację. Kluczowym elementem planowania w zarządzaniu bezpieczeństwem jest więc zarządzanie ryzykiem, ukierunkowane na utrzymanie ryzyka na możliwie najniższym, racjonalnie uzasadnionym poziomie. Wartość ryzyka uznanego za społecznie akceptowalne zarówno w aspekcie bezpieczeństwa pracy, jak i środowiskowym, nie została określona ani w przepisach prawnych, ani w wymaganiach normatywnych czy normach zwyczajowych. Być może wynika to z różnorodności stosowanych w tym zakresie metod oceny ryzyka, bowiem to organizacja decyduje o tym, jakie techniki oceny ryzyka będzie wykorzystywała i jakie ryzyko uzna za dopuszczalne.