Menu

Menu

Jak chronić markę firmy? Poznaj dostępne narzędzia prawne

Najogólniej mówiąc, markę firmy można chronić zarówno w oparciu o przepisy związane z formalną rejestracją w Urzędzie Patentowym jak i bez takiej rejestracji. Wadą pierwszej opcji jest to, że wiąże się ona z koniecznością poniesienia określonych opłat urzędowych. Jeśli chodzi o drugą możliwość – prawa do marki, która nie jest zarejestrowana, będzie Ci trudniej wykazać, a niekiedy będzie to wręcz niemożliwe. W niniejszym artykule wszystko szczegółowo tłumaczę.

jak chronić markę firmy

Ochrona marki firmy poprzez rejestrację znaku towarowego.

Aby korzystać z podwyższonej ochrony prawnej marki firmy, należy ją zarejestrować jako znak towarowy. Jeżeli interesuje Cię ochrona na terenie Polski, wniosek należy złożyć do Urzędu Patentowego RP. Natomiast po skutecznej rejestracji w Urzędzie UE ds Własności Intelektualnej (EUIPO) ochrona znaku obejmie wszystkie 28 krajów UE.

Możesz również wskazać wiązkę krajów, w których ma obowiązywać ochrona, wykorzystując do tego procedurę międzynarodową prowadzoną przez Światową Organizację Własności intelektualnej. Pamiętaj, że zajęcie się formalnościami we wszystkich tych trzech procedurach, możesz zlecić rzecznikowi patentowemu.

Zobacz również:

​Rejestracja znaku towarowego daje ograniczony monopol prawny.

Oprócz terytorium, prawa do zarejestrowanego znaku towarowego ograniczone są również do wskazanych w zgłoszeniu towarów i usług. Oznacza to, że zastrzegając markę firmy nie uzyskujesz monopolu absolutnego do samej nazwy. Ten monopol ograniczony jest do Twojej branży.

Jeżeli prowadzisz restaurację pod nazwą „Promyk”, to nie złamie prawa przedszkole o takiej samej nazwie. Naturalnie ktoś, kto chce zjeść obiad, przez pomyłkę nie zapisze swojego dziecka do przedszkola. W takiej sytuacji nie ma ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

​Po rejestracji znaku stajesz się właścicielem praw do marki

Największą zaletą rejestracji znaku towarowego jest to, że masz pewność, że przysługują Ci wyłączne prawa do firmowej marki. Jak zaraz przeczytasz, samo założenie działalności gospodarczej bądź spółki i wpis do CEIDG lub KRS o niczym jeszcze nie przesądza. Przewagę praw wynikających z formalnej rejestracji widać w trakcie sporów sądowych. Wykazanie przysługujących Ci praw ogranicza się wówczas jedynie do przedłożenia świadectwa rejestracji. W takim przypadku nikt, nawet sąd, nie może kwestionować przysługujących Ci praw.

Dodatkowo właściciele zarejestrowanych znaków towarowych mogą przy marce firmy umieszczać symbol R w kółku. Choć wśród konsumentów kojarzy się on głównie z „oryginalnością”, faktycznie jest skrótem od słowa „registered” i oznacza, że dana nazwa lub logo jest zarejestrowanym znakiem towarowym.

​Ochrona marki firmy poprzez rejestrację wzoru przemysłowego.

Ciekawym uzupełnieniem ochrony wynikającej z rejestracji znaku towarowego jest zastrzeżenie firmowego logo w formie wzoru przemysłowego. Wzorami przemysłowymi chroni się wygląd zewnętrzny wytworu. Do ochrony najczęściej zgłasza się opakowania, zabawki, meble, akcesoria sportowe. Wśród zarejestrowanych wzorów znaleźć można również wytwory typowo dwuwymiarowe jak grafiki, rysunki (np. postacie z bajek), mapy, puzzle czy właśnie firmowe logo.

Tutaj wskażę jedynie, że na ochronę znaku towarowego czeka się zazwyczaj około 6 miesięcy. A to i tak w sytuacji, kiedy nie pojawią się żadne przeszkody w rejestracji. Tymczasem rejestracja wzorów wspólnotowych jest błyskawiczna i trwa do 14 dni. Poza tym rejestracja wzoru przemysłowego jest zdecydowanie tańsza niż znaku towarowego.

​Jakie warunki formalne musi spełniać wzór przemysłowy?

Dokonując zgłoszenia należy pamiętać, że wzór powinien być nowy oraz posiadać indywidualny charakter. Nowość oznacza, że identyczny wzór nie powinien być ujawniony wcześniej niż 12 miesięcy przed datą zgłoszenia. Indywidualny charakter należy z kolei rozumieć tak, że zgłaszany wzór nie powinien wywoływać wrażenia déjà vu.

Wniosek z tego jest taki, że nie powinno się w tej formie chronić firmowego logo, które jest już od lat obecne na rynku. Co prawda formalnie taka ochrona zostanie przyznana, bo Urząd tych wymogów nie sprawdza, ale później konkurencja będzie Ci w stanie wzór unieważnić.

Naturalnie nie można stawiać znaku równości pomiędzy znakiem towarowym, a wzorem przemysłowym. Ochrona tego drugiego ogranicza się jedynie do płaszczyzny graficznej, a nie fonetycznej. Z drugiej strony firmowe logo, chronione jako wzór wspólnotowy, nie jest ograniczone do kategorii wskazanej w zgłoszeniu. Oznacza to, że taka ochrona obowiązuje bez względu na to na jakiej powierzchni wzór się znajdzie.

​Ochrona marki firmy poprzez prawa autorskie.

Powszechnie panuje przekonanie, że osobie, która wymyśliła nazwę firmy przysługują do niej prawa autorskie. Teoretycznie tak, ale w praktyce sądy uznają, że pojedyncze słowo lub proste zestawienia słów (nawet neologizmy) są za mało oryginalne, aby mogły być utworami w świetle prawa autorskiego. Co więcej, czasami nawet szata graficzna logo może być do tego niewystarczająca. Przykładowo sąd, który rozpatrywał spór członków zespołu PIERSI uznał, że to logo nie jest utworem.

Aby nazwa firmy mogła być uznana za utwór, musi być wyjątkowo fantazyjna. O tym, czy ten poziom fantazji w Twoim przypadku został już osiągnięty, zadecyduje sąd.

To, co najpewniej będzie objęte ochroną prawnoautorską to nie nazwa, a szata graficzna logo. Taka ochrona przyznawana jest z mocy prawa twórcy z chwilą ustalenia dzieła. Jeżeli chciałbyś się na te prawa powoływać, to powinieneś z taką osobą podpisać umowę o przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu. Jeżeli jedynie opłaciłeś fakturę, którą wystawił grafik, to formalnie nabyłeś odbitkę. Negatyw nadal należy do twórcy. Innymi słowy, jeżeli ktoś skopiuje grafikę logo, to prawa grafika zostały naruszone, nie Twoje. Niestety nadal mało firm zlecając zaprojektowanie logo na zewnątrz, pamięta aby zadbać również o prawa autorskie.

​Ochrona niezarejestrowanego znaku towarowego.

Nawet jeżeli swojej marki nie zarejestrowałeś, prawo przyznaje Ci pewien minimalny poziom ochrony. Szeroko pojęte prawa do marki powstają w następstwie pierwszeństwa używania. W takim przypadku można powoływać się na prawa do firmy (kodeks cywilny) oraz prawa do oznaczenia przedsiębiorstwa (ust. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).

Podobnie jak przy znakach zarejestrowanych, ochrona ograniczona jest do towarów i usług, które pod daną marką oferujesz. Zakres terytorialny ogranicza się do miejsca, w którym prowadzisz biznes. Najczęściej więc prawa do niezarejestrowanego znaku towarowego będą miały zasięg lokalny, a nie ogólnokrajowy.

​Musisz udowodnić, że te prawa do marki Ci przysługują!

Podstawową wadą tych praw jest to, że w sporze musisz dysponować dużą ilością dowodów, aby udowodnić swoje racje. Aby zmusić konkurenta do zmiany nazwy, pod którą działa, będziesz musiał w sądzie wykazać, że jako pierwszy i przez dłuższy czas oferowałeś pod sporną marką podobne towary i usługi oraz że terytorium Waszej działalności się pokrywa. Oznacza to, że jeżeli prowadzisz restaurację „Promyczek” w Gdańsku, konkurent z Zakopanego nie złamie Twojego prawa wchodząc w identyczną, albo podobną nazwę. Chodzi o to, że potencjalni klienci nie będą wprowadzani w błąd, bo działacie na dwóch odległych końcach Polski.

​Samo założenie firmy nie oznacza, że jej nazwa nie łamie prawa.

Pamiętaj również, że z samego faktu założenia firmy i wpisu do CEIDG lub KRS-u nie powstają prawa do niezarejestrowanego znaku towarowego. Urzędnik, który zajmuje się formalnościami, tylko w ograniczonym zakresie wszystko weryfikuje. W efekcie tego mamy prawie 400 przedsiębiorców działających pod nazwą „TOMBUD”.

Tych problemów nie ma, jeżeli swoją markę zarejestrujesz jako znak towarowy. W takim przypadku otrzymujesz wyłączne prawo posługiwania się danym określeniem na terenie całej Polski w zakresie wskazanych towarów lub usług. Co ciekawe takiego zgłoszenia możesz dokonać nawet nie prowadząc jeszcze działalności gospodarczej. Możesz również wskazać towary i usługi, które będziesz dopiero oferować w przyszłości. Takich możliwości nie dają ci prawa do znaku niezarejestrowanego. Jak już pisałem, powstają one w następstwie komercyjnego używania danego określenia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.