Menu
  • Menu

    Chiny i USA – porównanie potencjałów strategicznych

    Przez wiele lat lekceważono potencjał strategiczny Chińskiej Republiki Ludowej. Media zwracały uwagę głównie na zagrożenie dla świata związane z rozbudową armii rosyjskiej. Tymczasem Rosja – przynajmniej według oficjalnych danych – wydaje na zbrojenia znacznie mniej niż Stany Zjednoczone, Chiny, a nawet Indie. Chiny nie tylko są obecnie potęgą gospodarczą, ale również systematycznie budują swoje siły zbrojne. W efekcie są największym konkurentem Stanów Zjednoczonych, gdy chodzi militarną dominację w świecie.

    Chiny - USA

    W 2019 roku Stany Zjednoczone wydały na zbrojenia 732 mld dol. W porównaniu z rokiem 2018 nakłady na ten cel wzrosły o 5,3 proc., jednak w porównaniu z rokiem 2010 widoczny jest spadek aż o 15 proc. Wydatki Chin szacowane są na 261 mld dol., jednak w tym jednak przypadku wzrost w porównaniu z 2010 rokiem wyniósł aż 85 proc. Dla porównania trzecie na liście Indie w 2019 roku wydały na zbrojenia 71,1 mld dol., a czwarta Rosja – 65,1 mld dol. Stany Zjednoczone wydają na zbrojenia kwotę porównywalną z wydawaną przez pozostałe państwa z pierwszej dziesiątki razem wzięte. Jak wypada na tym tle Polska? Jej wydatki na zbrojenie w 2019 roku to niecałe 12 mld dol.

    Zwiększanie wydatków Chin na obronność przekłada się na stałe podnoszenie jakości sprzętu, jakim dysponuje ich armia. Wymienić tu można helikoptery szturmowe CAIC Z-10 (Changhe WZ-10), samoloty szturmowe Chengdu J-10 oraz najnowocześniejszy Chengdu J-20.

    Mocarstwa w liczbach

    To, jak wielką przewagę może osiągnąć Państwo Środka nad Stanami Zjednoczonymi, ilustrują dane dotyczące liczby ludności i gospodarek obu krajów. W 2018 roku liczba ludności Chin przekroczyła – według oficjalnych danych – 1,4 mld. Stany Zjednoczone w tym czasie posiadały 329 mln mieszkańców, zaś Unia Europejska – 517 mln. Zatem ludność USA i UE razem wziętych stanowi zaledwie 0,6 ludności Państwa Środka.

    Według wartości nominalnej PKB Stanów Zjednoczonych w 2019 roku wyniósł 21,4 bln dol., natomiast PKB Chin – 14,3 bln dol. Jednak PKB Chin szacowany według parytetu siły nabywczej jest już wyższy od amerykańskiego. Wartości PKB w 2019 roku wynosiły odpowiednio 23,5 oraz 21,4 bln dol. międzynarodowych. Udział wydatków na zbrojenia w chińskim PKB wciąż jest znacznie niższy niż w przypadku wydatków amerykańskich.

    Chociaż między 2010 a 2019 rokiem roczny wzrost PKB Chin zmniejszył się z 10,45 do 6,52 proc., to ciągle znacznie przewyższa on ów wzrost w USA (między 2,9 a 1,6 proc. rocznie). Można przewidywać, że w najbliższych latach – jeśli nie dojdzie do niespodziewanych wydarzeń – zmiany w wielkości obu gospodarek będą prowadzić do osłabienia pozycji militarnej USA względem Chin. Trudno w tej chwili przewidzieć, jaki wpływ na gospodarki Chin i USA będzie miała pandemia. Dane ze Stanów są jednak fatalne.

    Armie Stanów Zjednoczonych i Chin Ludowych

    Armia chińska jest znacznie liczniejsza od amerykańskiej. W czynnej służbie pozostaje tam 2,3 mln żołnierzy (najwięcej na świecie), podczas gdy w USA – 1,3 mln. Dane te nie są jednak najistotniejsze, gdy chodzi o potencjał ludzki. Pekin posiada 8 mln rezerwistów, zaś Stany Zjednoczone – jedynie 0,8 mln. W USA liczba osób zdolnych do służby wojskowej wynosi 73 mln, natomiast w Chinach – 386 mln.

    Jednocześnie dzięki ogromnym nakładom przeznaczanym na zbrojenia Stany Zjednoczone mogą sobie pozwolić na większe zastosowanie nowoczesnych technologii. Zamiast więc wysyłać ludzi na pole walki, preferują używanie dronów i wykonywanie ataków rakietowych. Pekin nie dysponuje przewagą, gdy mowa o broni konwencjonalnej. Problemem chińskiej armii pozostaje ciągle jakość sprzętu. W posiadaniu ma ona 7,8 tys. czołgów, podczas gdy USA – 6,4 tys. USA górują natomiast pod względem liczby opancerzonych pojazdów bojowych. Posiadają ich prawie 42 tys., podczas gdy Chińczycy tylko 6 tys. Ok. 3 tys. spośród chińskich czołgów stanowią pojazdy, których konstrukcja pochodzi jeszcze z lat 50. XX wieku. Tylko 500 czołgów używanych przez Chińczyków można uznać za nowoczesne.

    Stany Zjednoczone lepsze w powietrzu i na morzu

    Podobnie rzecz przedstawia się w lotnictwie. Liczba nowoczesnych samolotów używanych w chińskiej armii nie jest wystarczająca. Wprawdzie Pekin dysponuje większą liczbą myśliwców (1,2 tys.), ale w przypadku samolotów wielozadaniowych przewaga USA jest ponad trzykrotna (ChRL – 0,6 tys., USA –2,2 tys.). Stany posiadają czterokrotnie więcej helikopterów (ChTL –1,2 tys., USA – 4,9 tys.).

    Przewaga Stanów Zjednoczonych na morzu jest również widoczna. Chociaż Chiny dysponują większą liczną jednostek, to USA mogą poszczycić się dwudziestoma lotniskowcami, podczas gdy Pekin posiada tylko 2. Okręty amerykańskie są też lepiej uzbrojone. Trzeba jednak pamiętać, że Państwo Środka stale zwiększa wydatki na flotę. Nie wiadomo dokładnie jaką wielkość ma osiągnąć chińska marynarka wojenna, ponieważ plany jej rozwoju są tajne, ale może się okazać, że za kilkanaście lat Chiny zostaną największą potęgą morską na świecie.

    Najsłabiej Chiny wypadają pod względem posiadanej liczby głowic atomowych. W tej dziedzinie prym wiodą Stany Zjednoczone i Rosja. Oba państwa zgromadziły po ponad 6 tys. głowic. Na trzecim miejscu znajduje się Francja z trzystoma głowicami, za nią dopiero Chiny, które mają ich 290. Potencjał ten stanowi jednak spore zagrożenie dla USA, ponieważ Państwo Środka posiada środki przenoszenia głowic, a przy tym prowadzi prace nad nowymi rakietami balistycznymi i pociskami manewrującymi.

    Rozwój gospodarczy Chin, podobnie jak działo się to wielokrotnie z innymi państwami, prowadzi do znacznego zwiększenia potencjału militarnego. Chociaż procent PKB przeznaczany przez Pekin na zbrojenia jest znacznie mniejszy niż w przypadku USA, wzrost gospodarczy pozwala Chinom na budowę coraz silniejszych sił zbrojnych, co może być postrzegane przez Waszyngton jako zagrożenie.

    Wojciech Ostrowski

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany.