XI Konferencja Naukowa „Bezpieczeństwo energetyczne – filary i perspektywa rozwoju”
Rzeszów stał się na dwa dni, 28 i 29 września, miejscem spotkania przedstawicieli świata energetyki, cyberbezpieczeństwa i administracji publicznej. Instytut Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza, niezależny think tank działający od 2015 roku, zorganizował już jedenastą edycję konferencji poświęconej bezpieczeństwu energetycznemu Polski. Wydarzenie zgromadziło około 300 uczestników – naukowców, menedżerów spółek energetycznych, przedstawicieli instytucji państwowych oraz ekspertów technologicznych, którzy przez dwa dni dyskutowali o filarach i perspektywach rozwoju polskiego sektora energetycznego.
Konferencja od lat stanowi jedną z ważniejszych platform wymiany poglądów na temat kierunku, w jakim powinna podążać polska polityka energetyczna. Tegoroczna edycja nie odbiegała od tej tradycji, oferując uczestnikom dwa główne panele dyskusyjne oraz uroczystość wręczenia Nagród im. Ignacego Łukasiewicza, przyznawanych osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla polskiej energetyki i gospodarki.
Bezpieczeństwo energetyczne w czasach niepewności
Pierwszy dzień konferencji otworzył panel zatytułowany „Bezpieczeństwo energetyczne w czasach niepewności”, który skupił się na najbardziej palących wyzwaniach stojących przed polskim systemem energetycznym. Dyskusja krążyła wokół trzech głównych wątków: tempa elektryfikacji gospodarki, przyszłości węgla w miksie energetycznym oraz odporności infrastruktury sieciowej na zagrożenia cybernetyczne.
Grzegorz Onichimowski, reprezentujący Polskie Sieci Elektroenergetyczne, przedstawił dane, które wywołały ożywioną dyskusję na sali. Polska gospodarka jest obecnie zelektryfikowana na poziomie około 23 procent, co oznacza, że pozostaje około 10 punktów procentowych w tyle za średnią unijną. Onichimowski odniósł tę lukę do perspektywy polityki energetycznej sięgającej 2050 roku, wskazując, że nadrobienie dystansu do europejskich partnerów wymaga przyspieszenia inwestycji w sieci przesyłowe i dystrybucyjne już teraz, a nie w perspektywie kolejnej dekady.
Wątek suwerenności technologicznej i cyfrowej w kontekście energetyki poruszył Adam Góral z Asseco Poland, który zwrócił uwagę na rosnące znaczenie krajowych kompetencji technologicznych dla bezpieczeństwa sektora. Jego zdaniem uzależnienie infrastruktury energetycznej od zagranicznych dostawców technologii stanowi długofalowe ryzyko, które powinno być uwzględniane w strategicznym planowaniu inwestycji.
Temat węgla, od lat budzący emocje w debacie publicznej, nie mógł zabraknąć i tym razem. Grzegorz Wrona, wiceminister aktywów państwowych, oraz Michał Kurtyka, związany z Atlantic Council i były minister klimatu, zaprezentowali zbliżone, choć niejednobrzmiące stanowiska na temat tempa i warunków transformacji energetycznej opartej dotąd w dużej mierze na węglu. Obaj paneliści zgodzili się, że proces odchodzenia od węgla musi być rozłożony w czasie w sposób, który nie zagrozi bezpieczeństwu dostaw energii, jednocześnie podkreślając, że opóźnianie inwestycji w nowe źródła wytwórcze niesie ze sobą własne ryzyka.
Praktyczny wymiar dyskusji wniósł Mariusz Podkański z PGE Dystrybucja, który odniósł się do stanu i modernizacji sieci dystrybucyjnej zarządzanej przez spółkę. Podkański zwrócił uwagę, że rosnące obciążenie sieci – wynikające między innymi z dynamicznego przyrostu mikroinstalacji fotowoltaicznych oraz elektryfikacji transportu – wymaga systematycznych nakładów inwestycyjnych, które pozwolą uniknąć wąskich gardeł w dostawach energii do odbiorców końcowych.
Panel, mimo różnic w akcentach poszczególnych prelegentów, pokazał względną zgodność co do diagnozy: polski system energetyczny stoi przed koniecznością jednoczesnego prowadzenia kilku procesów – elektryfikacji gospodarki, dywersyfikacji źródeł wytwarzania oraz modernizacji infrastruktury sieciowej – przy ograniczonych zasobach czasu i kapitału.
Suwerenność cyfrowa Polski i bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej
Drugi z głównych paneli konferencji przeniósł dyskusję na grunt cyberbezpieczeństwa i suwerenności cyfrowej, tematów coraz silniej splatających się z klasycznie rozumianym bezpieczeństwem energetycznym. Uczestnicy – Michał Furman z Orlenu, Jarosław Jędrzejowski z PERN, Tomasz Bendlewski z Asseco, Agata Dorożalska z PGE Dystrybucja oraz Marta Wachowicz z Polskiej Agencji Kosmicznej – próbowali odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób infrastruktura krytyczna może być chroniona w obliczu rosnącej liczby zagrożeń cyfrowych.
Michał Furman, reprezentujący Orlen, podkreślał, że infrastruktura paliwowa i energetyczna staje się coraz częściej celem ataków o charakterze hybrydowym, co wymusza na spółkach sektora inwestycje w systemy monitorowania i reagowania na incydenty w czasie rzeczywistym. Jarosław Jędrzejowski z PERN rozwinął ten wątek w kontekście infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i paliw, zwracając uwagę na specyfikę zabezpieczania systemów przemysłowych, które łączą technologie operacyjne z sieciami informatycznymi.
Tomasz Bendlewski z Asseco odniósł się do roli sztucznej inteligencji jako narzędzia wspierającego wykrywanie zagrożeń, zaznaczając jednocześnie, że ta sama technologia może być wykorzystywana przez podmioty przeprowadzające ataki, co czyni wyścig technologiczny w obszarze cyberbezpieczeństwa procesem ciągłym, a nie jednorazowym wdrożeniem.
Agata Dorożalska z PGE Dystrybucja skupiła się na praktycznych aspektach ochrony sieci dystrybucyjnej, wskazując na rosnącą liczbę punktów styku między tradycyjną infrastrukturą energetyczną a nowymi technologiami, takimi jak inteligentne liczniki czy rozproszone źródła wytwarzania. Z kolei Marta Wachowicz z Polskiej Agencji Kosmicznej wniosła perspektywę rzadziej obecną w dyskusjach o bezpieczeństwie energetycznym – rolę infrastruktury satelitarnej w monitorowaniu i zabezpieczaniu systemów energetycznych, szczególnie w kontekście komunikacji i lokalizacji w sytuacjach kryzysowych.
Panel potwierdził, że granica między bezpieczeństwem energetycznym a cyberbezpieczeństwem systematycznie się zaciera. Infrastruktura energetyczna, niegdyś traktowana jako domena inżynierii elektrycznej i mechanicznej, dziś w coraz większym stopniu zależy od odporności systemów informatycznych, co stawia przed zarządzającymi spółkami energetycznymi zupełnie nowe wyzwania kompetencyjne i inwestycyjne.
Nagrody im. Ignacego Łukasiewicza
Drugiego dnia konferencji odbyła się uroczystość wręczenia Nagród im. Ignacego Łukasiewicza – wyróżnienia przyznawanego przez Instytut osobom i instytucjom, które w ocenie kapituły szczególnie przyczyniły się do rozwoju i bezpieczeństwa polskiej gospodarki oraz energetyki.
Wśród tegorocznych laureatów znalazł się generał Karol Molenda, uhonorowany za wkład w budowę zdolności cyberobronnych Polski. Nagrodę otrzymał również Adam Góral, założyciel i wieloletni prezes Asseco Poland, doceniony za rozwój krajowego sektora technologicznego i jego rolę w budowaniu niezależności cyfrowej polskich instytucji oraz przedsiębiorstw. Trzecim laureatem została spółka PGE Dystrybucja, nagrodzona za działania modernizacyjne w zakresie infrastruktury sieciowej, które – jak wskazywano wcześniej w trakcie panelu poświęconego bezpieczeństwu energetycznemu – mają kluczowe znaczenie dla stabilności dostaw energii elektrycznej w kraju.
Wręczenie nagród stanowiło symboliczne domknięcie dwudniowych obrad, łącząc wątki poruszane w obu panelach – zarówno klasycznie pojmowane bezpieczeństwo energetyczne, jak i jego coraz silniej obecny wymiar cyfrowy.
Kontekst i znaczenie wydarzenia
Rzeszowska konferencja, organizowana nieprzerwanie od jedenastu lat przez Instytut Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza, wpisuje się w szerszy nurt debaty o przyszłości polskiego sektora energetycznego, prowadzonej w cieniu zobowiązań klimatycznych Unii Europejskiej, niepewności geopolitycznej oraz rosnącej presji na modernizację infrastruktury krytycznej. Fakt, że tegoroczna edycja wydarzenia w równym stopniu poświęcona była klasycznym zagadnieniom energetycznym – elektryfikacji, roli węgla, stanowi sieci dystrybucyjnej – co kwestiom cyberbezpieczeństwa i suwerenności cyfrowej, dobrze oddaje kierunek, w jakim ewoluuje dyskusja o bezpieczeństwie energetycznym w Polsce.
Obecność na jednej scenie przedstawicieli spółek energetycznych, instytucji państwowych, sektora technologicznego oraz agencji kosmicznej pokazuje, że granice między poszczególnymi obszarami bezpieczeństwa narodowego – energetycznym, cyfrowym, przemysłowym – stają się coraz mniej wyraźne. Dane przywołane podczas panelu, wskazujące na wciąż istotny dystans Polski do średniej unijnej w zakresie elektryfikacji gospodarki, stanowią przypomnienie, że mimo postępującej debaty eksperckiej, realne tempo zmian w polskim systemie energetycznym pozostaje wyzwaniem, które będzie towarzyszyć kolejnym edycjom rzeszowskiej konferencji.
Tymoteusz Pruchnik
Fot. Arkadiusz Surowiec


























Dodaj komentarz