Tym żyją powiaty
W dniach 16–17 czerwca przedstawiciele samorządów szczebla powiatowego dyskutowali nad kształtem legislacji w obszarach dotyczących ich działalności, bieżących problemach i kierunkach rozwoju oraz najpilniejszych problemach wymagających działania. Dwudniowe spotkanie było też okazją do nagrodzenia najlepszych JST, które w corocznym Rankingu Powiatów i Miast na Prawach powiatu zajęły najwyższe pozycje.
16 czerwca, w przeddzień XXXIII Zgromadzenia Ogólnego Związku Powiatów Polskich, hotelu Gołębiewski w Karpaczu miało miejsce posiedzenie Zarządu ZPP. Jedną z kluczowych kwestii poruszanych na spotkaniu było przedstawienie głównych kierunków działalności Związku na bieżący rok. Jak zapowiedział zastępca dyrektora Biura dr Grzegorz Kubalski, podstawowym obszarem działań ZPP pozostaje uczestnictwo w procesie legislacyjnym w interesie członków Związku. Ponadto ZPP w sposób szczególny będzie zwracał uwagę na sprawy związane z opieką zdrowotną, publicznym transportem zbiorowym, polityką społeczną oraz systemem dochodów JST.
Dokąd zmierzają dzialania ZPP?
Wzmocnieniu mają ulec działania ZPP związane ze współpracą międzynarodową, m.in. w ramach Europejskiej Konfederacji Władz Lokalnych Szczebla Pośredniego (CEPLI) oraz w oparciu o Europejski Komitet Regionów, aby głos powiatów uwzględniono w unijnych regulacjach wspierających JST. Z kolei novum w działalności Związku będzie wspieranie wybranych powiatów w dochodzeniu roszczeń wobec Skarbu Państwa na drodze sądowej.
Ważnym punktem obrad był przegląd bieżących prac legislacyjnych. Ważna dla powiatów propozycja zmian przepisów dotyczy regulacji funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego. Stosowny projekt złożono w parlamencie 11 czerwca, zaś strona rządowa chce jego uchwalenia jeszcze przed przerwą wakacyjną. – Po pierwsze, ustawa wprowadza minimalny standard komunikacyjny w zakresie przewozów powiatowych. Po drugie, zgodnie z aktualnym brzmieniem projektu, obowiązek uchwalenia planów transportowych będzie spoczywał na wszystkich powiatach, chyba że są one obsługiwane w ramach związku; wtedy ten plan jest wykonywany przez związek w państwa zastępstwie. Co w tym zakresie bardzo istotne, gmina dalej zachowuje uprawnienia w zakresie organizacji transportu na swoim terenie, ale jest poddana bezpośrednio koordynacji państwa jako starostów. Oznacza to, że w tym momencie państwo, jako starostowie, stajecie się w pewnym sensie w całości odpowiedzialni za obraz publicznego transportu zbiorowego na swoim terenie – tłumaczył dr Grzegorz Kubalski.
Druga zmiana legislacyjna, którą omówił, dotyczy perspektywy przejęcia przez powiaty wydawania tzw. decyzji środowiskowych. Projekt ustawy cedujący to zadanie na starostów jest obecnie na etapie prac rządowych. Związek Powiatów Polskich walczył o jak najkorzystniejsze rozwiązania dla starostw.
Ponadto w toku dyskusji pojawiły się głosy dotyczące konieczności dalszego, stanowczego akcentowania stanowiska samorządów w sprawie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Dr Grzegorz Kubalski zapewnił, że ZPP na bieżąco monitoruje ten temat i próbuje przekonać ministerstwo do chociażby pilotażowego finansowania pewnych działań organizatorskich w powiatach.
Głos mają delegaci
Delegaci mieli możliwość zabrania głosu również w innych ważnych dla nich sprawach. I tak starosta średzki Sebastian Burdzy stwierdził, że to wydatki na opiekę medyczną powinny być priorytetem. – Mamy traktory, ciągniki, koparki, stacje uzdatniania i to się wszystko zgadza, ale za chwilkę nie będziemy mieli dla naszych mieszkańców opieki medycznej, bo w naszym regionie jest po prostu tragedia. Dokładamy do szkolnictwa, dokładamy do wszystkich innych działań związanych z polityką senioralną. My na Śląsku naprawdę nie mamy z kim rozmawiać. Środki z ochrony ludności się pojawiają, a powinny w naszym odczuciu w pierwszej kolejności pójść na szpitale powiatowe, bo sytuacja u nas jest tragiczna – przekonywał.
Z kolei starosta szczecinecki Krzysztof Lis wypowiedział się w sprawie problemów systemowych związanych z oświatą, zwłaszcza w zakresie wyliczania potrzeb oświatowych i rosnących kosztów powiatu związanych ze szkolnictwem w placówkach niepublicznych. Starosta radomski Waldemar Trelka przychylił się do stanowiska dotyczącego konieczności zabiegania o środki europejskie na rozwój dla powiatów. Zwrócił też uwagę na problemy dotyczące edukacji i ochrony zdrowia. – Niezgodnie z prawem, my jako powiat, tak naprawdę finansujemy NFZ, kredytujemy Narodowy Fundusz Zdrowia, bo 37,5 mln zł pożyczki na 0% przekazaliśmy i każdy wie, że to jest na płynność finansową, nie żadne inwestycje, nie remonty, bo to zrobiono w poprzedniej kadencji. W tej kadencji jest po prostu „podtrzymywanie na respiratorze”, żeby szpital jeszcze oddychał – wskazywał. Również starosta strzyżowski Robert Godek poruszył z temat ochrony zdrowia, tym razem w kontekście sytuacji na Podkarpaciu i kontrowersji wokół pomysłu konsolidacji Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Rzeszowie.
Projekty stanowisk
Zarząd przygotował projekty 9 stanowisk dla Zgromadzenia Ogólnego. Dotyczą one koniecznego wzmocnienia powiatów w konsekwencji postępującego kryzysu demograficznego, konieczności zapewnienia powiatom i miastom na prawach powiatów dochodów adekwatnych do ich potrzeb, sytuacji finansowej szpitali powiatowych, roli domów pomocy społecznej w systemie opieki długoterminowej, potrzebnych zmian w zakresie wydatkowania środków Funduszu Pracy, konieczności wsparcia zarządców dróg powiatowych, niezbędnych narzędzi likwidacji wykluczenia transportowego, podjęcia koniecznych działań niezbędnych dla poprawy skuteczności realizacji zadań z zakresu ochrony środowiska wykonywanych przez powiaty oraz poparcia utworzenia Muzeum Dzieci Zamojszczyzny na terenie Willi Rózin w Zwierzyńcu.
Gala z nagrodami dla najlepszych
17 czerwca, podczas Zgromadzenia Ogólnego Związku Powiatów Polskich w Karpaczu, odbyła się Gala Ogólnopolskiego Rankingu Powiatów i Miast na prawach powiatu 2025. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele samorządów z całej Polski, parlamentarzyści, eksperci oraz partnerzy ZPP. Powiatowi liderzy oraz laureaci jednego z najbardziej prestiżowych i najdłużej prowadzonych rankingów samorządowych w kraju odebrali zasłużone nagrody i wyróżnienia.
Ranking ZPP od ponad 20 lat promuje jednostki samorządu terytorialnego wyróżniające się skutecznością działania, innowacyjnością, wysoką jakością usług publicznych i aktywnym podejściem do rozwoju. Eksperci ZPP oceniają samorządy w wielu obszarach. Biorą pod uwagę m.in. rozwój i pozyskiwanie funduszy, edukację, politykę społeczną, ochronę zdrowia, działania na rzecz mieszkańców, aktywność międzynarodową oraz ochronę środowiska.
Nagrody otrzymali laureaci rankingu w 4 kategoriach: powiaty do 60 tys. mieszkańców, powiaty od 60 tys. do 120 tys. Mieszkańców, powiaty powyżej 120 tys. mieszkańców oraz miasta na prawach powiatu. Najwyższe wyróżnienia „Dobry Polski Samorząd 2025” otrzymały: powiat drawski, powiat raciborski, powiat cieszyński i miasto Łódź.
Uhonorowano również zdobywców tytułów specjalnych „Super Powiat 2025” i „Super Miasto 2025”.
Laureacji rankingu imponują profesjonalizmem
– Ranking Powiatów i Miast na prawach powiatu od lat pokazuje, że polskie samorządy potrafią skutecznie odpowiadać na wyzwania współczesności, realizując ambitne inwestycje i jednocześnie dbając o wysoką jakość usług publicznych. Gratuluję wszystkim laureatom i dziękuję za konsekwentne budowanie silnych wspólnot lokalnych. To wyróżnienie jest potwierdzeniem, że konsekwencja, profesjonalizm i otwartość na potrzeby mieszkańców przynoszą wymierne efekty i budują zaufanie do samorządu – mówił podczas gali Andrzej Płonka, prezes Związku Powiatów Polskich.
Ranking odbywa się pod patronatem medialnym: Dziennika „Warto Wiedzieć”, Prawo.pl, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, Magazynu Gospodarczego „Rynek Inwestycji” i Serwisu Administracyjno-Samorządowego SAS.
Źródło informacji: Związek Powiatów Polskich; zdjęcia: ZPP/KRiSfoto Krzysztof Siekielski
Dodaj komentarz