Menu

Menu

Rosja zwiększy produkcję LNG

Dotychczas eksport rosyjskiego gazu ziemnego opierał się głównie na sieci gazociągów. Obecnie Moskwa planuje zwiększenie eksportu poprzez skraplanie gazu. Jak podaje w swoim opracowaniu Ośrodek Studiów Wschodnich (OSW), plany znajdują odzwierciedlenie w wielu dokumentach strategicznych i oświadczeniach władz Federacji Rosyjskiej. Producenci mogą również liczyć na duże wsparcie rządu.

16 marca 2021 r. rosyjski rząd zatwierdził Długoterminowy program rozwoju produkcji gazu skroplonego w Federacji Rosyjskiej – podaje OSW. Zgodnie z jego założeniami do 2035 r. produkcja LNG w Rosji ma zwiększyć się do poziomu 80 mln t, a w optymistycznym wariancie nawet do 140 mln t, zaś udział w globalnym rynku ma wzrosnąć z obecnych ośmiu do kilkunastu, a nawet do 30 proc. Trend do zwiększania produkcji widoczny był już w ubiegłych latach, co wskazuje na fakt, że Moskwa dostrzega dobre perspektywy dla eksportu LNG.

Cel: wzrost produkcji i eksportu LNG

Jak zauważono w opracowaniu OSW, ekspansja w tym sektorze jest także dla Moskwy argumentem na rzecz wzmacniania politycznej i militarnej obecności w Arktyce. Wzrost jej udziału w europejskim rynku LNG może być również pewnym remedium na utratę wpływów Gazpromu w niektórych krajach UE. By zrealizować cele związane ze wzrostem produkcji i eksportu, Moskwa planuje wspierać finansowo swoje państwowe przedsiębiorstwa zajmujące się wydobyciem gazu ziemnego i handlem nim. Ośrodek Studiów Wschodnich zauważa jednak, że pełna realizacja ambitnych planów Rosji może okazać się trudna. Jako powody wskazano przede wszystkim możliwe zmiany popytowe, działanie konkurencji oraz wyzwania technologiczne.

Jednocześnie w opracowaniu zwrócono uwagę, że w ciągu ostatnich 5 lat zwiększyły się zarówno moce produkcyjne (trzykrotnie, do poziomu 30 mln t w latach 2016–2019), jak i wolumen eksportu rosyjskiego LNG. Między rokiem 2016 a 2020 eksport LNG z Rosji wzrósł z 11 mln t do 30 mln t. Zwiększenie produkcji skroplonego gazu ziemnego ma przyczynić się do rozwoju obszaru Arktyki. Takie stwierdzenie – podaje OSW – znalazło się w Strategii rozwoju strefy arktycznej Federacji Rosyjskiej i zapewnienia bezpieczeństwa narodowego do 2035 r.

Ambitne plany Moskwy

Zapowiedzi zwiększenia eksportu LNG przedstawiane były zarówno przez Władimira Putina, jak i przedstawicieli Ministerstwa Energii Federacji Rosyjskiej. Najbardziej zaangażowany w realizację tych planów wydaje się koncern Novatek, ale Gazprom również zamierza zwiększyć swoje moce przerobowe.

Zatwierdzony 16 marca dokument zakłada, że Rosja będzie systematycznie i dynamicznie zwiększać moce produkcji LNG: do 46–65 mln ton do 2024 r., 63–102,5 mln ton w latach 2025–2030 oraz 80–140 mln ton w latach 2031–2035. Ponadto wskazuje się w nim, że wzrost sprzedaży tego paliwa mógłby zwiększyć wartość eksportu państwa o ok. 150 mld dol. – pisze w swoim opracowaniu Ośrodek Studiów Wschodnich.

Jak jednak podkreśla OSW, powyższe kalkulacje oparto na bardzo optymistycznych założeniach. Wynika z nich, że globalny rynek LNG w najbliższych 15 latach będzie rozwijał się bardzo dynamicznie. W planach uwzględniono jednak różne warianty. W najbardziej pesymistycznym światowe zapotrzebowanie na skroplony gaz ziemny ma wynieść 421 mln t, w najbardziej optymistycznym − aż 718 mln t. Zdaniem twórców rosyjskiej strategii zapowiedzią wzrostu zapotrzebowania jest stałe zwiększanie się mocy przerobowych terminali regazyfikacyjnych na świecie. Na koniec 2019 r. wynosiły one już 920 mln t.

W założeniach przyjęto, że liderem w eksporcie LNG pozostanie Novatek, natomiast Gazprom zachowa swoją pozycję lidera w eksporcie gazu poprzez system gazociągów. Taka polityka ma nie dopuścić do konkurencji między krajowymi podmiotami.

By zrealizować tak ambitne cele, rosyjscy eksporterzy LNG będą korzystać z rządowego wsparcia. Jednym z elementów wspierających pozostaną ulgi podatkowe. Niewątpliwym atutem Rosji jest również posiadanie ogromnych zasobów gazu. Szacowane są one na 73,1 bln m3 – podaje OSW.

Do zwiększenia eksportu ma posłużyć wykorzystanie złóż Syberii Zachodniej (przede wszystkim na obszarze Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego), Syberii Wschodniej i szelfu arktycznego. Zwiększeniu produkcji mają pomóc ułatwienia dla zagranicznych inwestorów. Już teraz w działania koncernu Novatek zaangażowane są podmioty z Chin, Japonii i Francji.

Większe zyski dla państwa i rodzimych firm

„Budowa zakładów skraplania gazu może się także okazać nowym źródłem dochodów wielu rosyjskich firm, które ze względu na bliskie relacje ich właścicieli z Kremlem są zwykle beneficjentami państwowych kontraktów na realizację strategicznych przedsięwzięć. Tym samym projekty LNG mogą stanowić swoisty ciąg dalszy ukończonych lub będących na ukończeniu inwestycji rurociągowych (m.in. Nord Stream 1 i 2, TurkStream, Siła Syberii) − czytamy w opracowaniu OSW.

Korzyści płynące z rozwoju produkcji LNG będą miały ogromne znaczenie również dla państwa. Dzięki niej Rosja umocni się na pozycji światowego lidera w eksporcie gazu ziemnego. Obecnie pozycja ta wynika z rozwijania eksportu poprzez system gazociągów. Jednak eksport skroplonego gazu ziemnego oznacza większą elastyczność na zmieniającym się globalnym rynku.

Obecnie głównym odbiorcą rosyjskiego LNG jest Europa. W przyszłości sprzedaż ma rozwinąć się na rynkach azjatyckich. Jednocześnie zwiększanie dostaw LNG do Unii Europejskiej ma rekompensować problemy związane z negatywnym postrzeganiem rosyjskich gazociągów w niektórych krajach unijnych. Dużą rolę w rozwoju produkcji rosyjskiego LNG ma odgrywać Arktyka. W związku z ociepleniem klimatu znaczenia nabiera tzw. Północna Droga, co zwiększa zainteresowanie światowych mocarstw (USA, Chiny) tym rejonem. Rosyjskie inwestycje mają zwiększyć jej znaczenie i obecność w obszarze Arktyki.

LNG ma też odgrywać dużą rolę w gazyfikacji samej Rosji i rozwoju transportu opartego na alternatywnych paliwach. W planach Moskwy jest finansowanie projektów służących osiąganiu tych celów.

Wyzwania związane z realizacją rosyjskich planów

Zdaniem autorów opracowania OSW plany osiągnięcia przez Rosję produkcji na poziomie 140 mln t do 2035 r. mogą okazać się nierealne. Mogą np. wystąpić problemy z realizacją wszystkich niezbędnych inwestycji. Dotychczasowe inwestycje często napotykały trudności natury ekonomicznej i politycznej.

Zagrożeniem jest też dynamiczna sytuacja na światowym rynku LNG. Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na skroplony gaz ziemny rośnie bowiem konkurencja wśród dostawców. Nie wiadomo, jak długo utrzyma się wzmożony popyt. Problem może stanowić również dostęp do technologii umożliwiających skraplanie. Większość instalacji działających w Rosji wykorzystuje technologie zachodnie. Negatywnie na plany Moskwy wpłyną też zapewne regulacje prawne w niektórych krajach, które dążą do redukcji zużycia paliw kopalnych. Chodzi tu np. o realizację polityki Zielonego Ładu wdrażanej przez UE.

Jak jednak zaznacza OSW, działania podejmowane w ostatnich latach potwierdzają, że w horyzoncie najbliższej dekady projekty LNG będą stanowić jeden z najbardziej perspektywicznych obszarów rozwoju rosyjskiego sektora energetycznego. Wiele wskazuje na to, że choć liderem rosyjskiego rynku LNG pozostanie koncern Novatek, to swoją pozycję w tym segmencie może wzmocnić również Gazprom, głównie dzięki budowie dużego kompleksu przetwórstwa gazu w okolicach portu Ust-Ługa, którego częścią ma być zakład skraplania gazu.

Jak utrzymują autorzy opracowania, Rosja i tak zwiększy swój udział w światowym rynku LNG, nawet jeśli najbardziej ambitne plany nie zostaną zrealizowane,. Dzięki niskim kosztom produkcji najprawdopodobniej zwiększy ona też swój udział w sprzedaży gazu do UE. Ta może jednak zostać ograniczona przez wprowadzenie podatku od importu surowców z krajów, które nie stosują wysokich standardów dotyczących emisji CO2.

Źródło: Ośrodek Studiów Wschodnich

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.