Od polityki do praktyki. Strategie współpracy w zielonej transformacji
Rada Programowa Polskiego Kongresu Klimatycznego, złożona z przedstawicieli administracji rządowej oraz zarządów kluczowych spółek strategicznych, zdefiniowała ramy programowe wydarzenia. Harmonogram koncentruje się na priorytetowych zagadnieniach istotnych z perspektywy polityki klimatycznej oraz rozwoju gospodarczego.
Obrady odbyły się 4 grudnia 2025 r., a spotkanie otworzył senator Adam Szejnfeld, przewodniczący Rady Programowej Polskiego Kongresu Klimatycznego. Podkreślił, że transformacja energetyczno-klimatyczna powinna być traktowana jako długofalowy projekt strategiczny, wykraczający poza bieżące spory polityczne. − Polska stoi dziś przed koniecznością stworzenia nowej architektury bezpieczeństwa: energetycznego, gospodarczego i obronnego. Transformacja nie jest już wyborem. Jest warunkiem naszego przetrwania i konkurencyjności. Rada Programowa Polskiego Kongresu Klimatycznego ma wypracować ramy krajowego planu rozwoju: od energii i klimatu po obronność oraz infrastrukturę krytyczną. Nie możemy bać się zmian, musimy je projektować – stwierdził.
Wypracować spójną strategię
Dyskusja skupiała się na kluczowych obszarach działań istotnych dla realizacji celów Polskiego Kongresu Klimatycznego oraz na wypracowaniu spójnej strategii współpracy między ministerstwami a sektorem biznesu na rzecz zielonej transformacji.
Konrad Wojnarowski, wiceminister energii, podkreślił, że z perspektywy resortu kluczowym zagadnieniem będą inwestycje wynikające z aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. (KPEiK). Zakłada on aktywną transformację energetyczno-klimatyczną, wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego, obniżenie cen energii oraz wspieranie rozwoju gospodarczego Polski.
Główne filary dokumentu obejmują: przyspieszenie rozwoju energetyki odnawialnej, elektryfikację ciepłownictwa i transportu, zwiększenie inwestycji w rozwój technologii, rozbudowę magazynów energii, modernizację sieci oraz obniżenie kosztów wytwarzania energii. Wdrożenie zaktualizowanego KPEiK ma umożliwić sprawne przeprowadzenie transformacji energetyczno-klimatycznej, jednak równie istotne są jej skutki ekonomiczne i społeczne. Szczególnie ważne są systemowe obniżenie cen energii oraz ograniczenie ubóstwa energetycznego i zachorowalności na choroby związane z zanieczyszczeniem powietrza. Jednocześnie należy wzmacniać konkurencyjność przemysłu i dynamiki wzrostu gospodarczego.
Aby polska gospodarka była konkurencyjna, napędzająca ją energia musi pochodzić z czystych i tanich źródeł. Zaktualizowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska KPEiK uzupełniono o kwestie merytoryczne przygotowane przez resort energii. Do końca 2025 r. dokument trafi do akceptacji Komisji Europejskiej.
Zgodnie z założeniami KPEiK węgiel stopniowo mogą zastąpić małe reaktory modułowe (SMR). Wzrośnie również rola gazu. W ciepłownictwie przewidziano udział zarówno gazu, jak i biomasy. Dokument zakłada ogromne nakłady finansowe na inwestycje aż do roku 2030 i 2040, w tym na rozwój sieci przesyłowych i infrastruktury OZE.
Utrzymać konkurencyjność gospodarki
Za najważniejsze kwestie minister uznał konkurencyjność gospodarki w kontekście wojny oraz transformacji sektora zbrojeniowego, wyłączonego spod celów klimatycznych, oraz zagadnienia regulacyjne. Wśród nich szczególne znaczenie ma sprawiedliwa transformacja w krajach Unii Europejskiej z uwzględnieniem ich indywidualnych możliwości i uwarunkowań dotyczących wdrażania OZE.
Urszula Zielińska, wiceminister klimatu i środowiska, nadesłała dwa kluczowe obszary tematyczne. Pierwszy dotyczy kosztów kryzysu klimatycznego i ryzyka klimatycznego dla Polski, z uwzględnieniem wyników projektu Klimada 3.0. Panel ma przetłumaczyć nadchodzące dane na konkretne rekomendacje dla budżetów państwowych i samorządowych, rynku ubezpieczeniowego oraz mechanizmów finansowania działań adaptacyjnych. Tu kluczowe jest, ile faktycznie kosztuje opóźniona adaptacja i jakie instrumenty finansowe mogą minimalizować te koszty.
Drugi obszar dotyczy odporności klimatycznej i bezpieczeństwa. W jego ramach istotne jest, jak energetyka odnawialna i zielona transformacja mogą zwiększać niezależność geopolityczną oraz odporność państwa na kryzysy klimatyczne, zakłócenia energetyczne i zagrożenia hybrydowe, z uwzględnieniem strategii klimatycznej NATO, traktującej zmianę klimatu jako „threat multiplier”.
Tomasz Gasiński, partner w Deloitte, odniósł się do aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu, zwracając uwagę na fakt, że ścieżki dekarbonizacji Europy różnią się od ścieżek globalnych. Zauważył konieczność określenia realistycznych scenariuszy dla Polski, które zapewnią konkurencyjność polskiego przemysłu.
Finansowe aspekty transformacji energetycznej
Kolejnym ważnym zagadnieniem jest finansowanie transformacji sektorów węgla, ropy i gazu. Działania te muszą być spójne z przyjętymi celami i umożliwiać ich osiągnięcie. Warto rozważyć przygotowanie branżowych rachunków ekonomicznych dla różnych sektorów gospodarki. Pozwoli to bowiem ocenić konsekwencje transformacji w ujęciu krajowym.
Równie ważnym aspektem jest komunikacja inwestycyjna. Hasła typu „zdekarbonizujmy branżę” mogą wywoływać opór, dlatego podejmowane działania muszą motywować do zaangażowania i ułatwiać zrozumienie korzyści ekonomicznych i społecznych. Możliwe jest również organizowanie dyskusji dotyczących oceny skutków regulacji lub braku regulacji. Analiza regulacji powinna uwzględniać zarówno efekty na poziomie krajowym.
Magdalena Bezulska, prezeska zarządu Veolia Term, podkreśliła, że gaz będzie pełnił rolę paliwa przejściowego do lat 2030 i 2040. Ma to zapewnić stabilne funkcjonowanie gospodarki. Zwróciła też uwagę na istotną rolę biomasy w systemie ciepłowniczym. W obszarze elektryfikacji dla sektora ciepłownictwa, a zwłaszcza mniejszych przedsiębiorstw, kluczowy pozostaje odpowiednio skomponowany miks paliwowy.
Jak podkreśliła Bezulska, konieczne jest przemyślenie, jak ten miks powinien wyglądać, aby był optymalny dla ciepłownictwa. Równie ważne są kwestie związane z bezpieczeństwem. Tu wskazała na ochronę infrastruktury krytycznej, zapewnienie dostaw energii w różnych scenariuszach oraz przygotowanie infrastruktury ciepłowniczej na sytuacje kryzysowe.
Kluczowa rzetelność komunikacji
Tomasz Zieliński, prezes Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego, podkreślił, że przedsiębiorstwa nieobjęte regulacjami często stosują greenwashing. Konsekwencją są błędne informacje rozpowszechniane na rynku. Działając w ramach rynku Unii Europejskiej i realizując cele wyznaczone przez Unię, trzeba zwrócić uwagę na nieprawdziwe dane, aby zapewnić rzetelność komunikacji.
Ekspert wskazał też, że ścieżka osiągnięcia celów klimatycznych dla Polski jest bardziej wymagająca niż dla niektórych państw, które mają korzystniejsze uwarunkowania wyjściowe. Podał tu przykład Danii, której proces transformacji przebiega sprawnie m.in. ze względu na mniejszy udział przemysłu ciężkiego oraz odmienny kontekst historyczny. Kluczowa jest też transparentność wyliczeń przy formułowaniu celów unijnych. To od niej zależy bowiem późniejsza konkurencyjność polskiego przemysłu na rynku europejskim i globalnym.
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego reprezentował Marcin Podgórski, zastępujący marszałka Adama Struzika. Zaakcentował m.in. konieczność przeprowadzenia transformacji gospodarki na poziomie lokalnym i regionalnym. Podkreślił, że wymaga to uporządkowania kompetencji w zakresie pozwoleń, podejmowania decyzji w regionach i planowania przestrzennego, szczególnie w kontekście rozproszonej energetyki. Kluczowe jest wzmocnienie kompetencji formalnych i merytorycznych w mniejszych samorządach, które często ograniczają skuteczność działań w tym obszarze.
Plan działania, uwzględniający wsparcie dla społeczności energetycznych, ułatwiłby samorządom realizację projektów transformacyjnych. Ponadto proces transformacji będą determinowały uwarunkowania demograficzne. Niekorzystne zmiany demograficzne mogą negatywnie wpływać na dostępność kompetencji lokalnych. W starszych społecznościach wprowadzanie takich zmian, jak komunikacja z mieszkańcami czy uzyskiwanie pozwoleń, może napotykać istotne trudności z uwagi na ograniczoną akceptację inwestycji.
Według Podgórskiego energetyka jądrowa cieszy się większą akceptacją społeczną niż energetyka rozporoszona. Jest bowiem scentralizowana i mniej podatna na lokalne decyzje oraz uwarunkowania społeczno-demograficzne.
Local content i świadomość wartości transformacji
KGHM reprezentował na spotkaniu Hubert Wiśniewski, który zastępował prezesa Andrzeja Szydło. Przekonywał, że dla KGHM kluczowe znaczenie ma local content, czyli prowadzenie produkcji na terenie Polski. Wsparcie dla projektów przemysłowych, w tym kontrowersyjnych paneli z udziałem sektora przemysłowego, powinno iść w parze z odpowiednią inżynierią finansową. Ma ona uwypuklać wartości wynikające z zielonej transformacji zarówno w wymiarze ekonomicznym, jak i społecznym oraz środowiskowym.
Duże przedsiębiorstwa muszą dostrzegać konkretne wartości generowane przez transformację. Dla klientów kluczowe pozostają koszty i cena produktu. Kwestie ESG czy ślad węglowy często są mniej istotne z perspektywy rynkowej. Jednocześnie część regulacji może wpływać na obniżenie konkurencyjności produkcji na rynkach globalnych. Dlatego ważne jest uwzględnienie szerszego kontekstu konkurencyjności Polski, zarówno w Europie, jak i na świecie.
Jako wartość gospodarczą należy traktować również korzyści dla wszystkich interesariuszy procesu produkcyjnego, w tym dla gmin, poprzez liczbę miejsc pracy, przychody podatkowe, ceny produktów oraz szerokie zestawienie efektów dla różnych uczestników inwestycji zielonej transformacji.
Inwestycje komercyjne i ich finansowanie
Zarząd firmy Santander Leasing reprezentowała Anita Rodkiewicz-Ryżek. Spółka koncentruje się na finansowaniu małych inwestycji w OZE, co pozwala skutecznie łączyć interesy państwa, biznesu oraz instytucji finansujących. Dostępność kapitału stanowi podstawowy warunek realizacji zielonej transformacji w przypadku projektów o niewielkiej skali.
Łączny efekt wielu drobnych inwestycji ma istotne znaczenie dla gospodarki krajowej. Szczególną rolę odgrywa tu finansowanie komercyjne. Jak zauważają lokalni inwestorzy, środki z Krajowego Planu Odbudowy często postrzega się podobnie jak Yeti – wszyscy o nich wiedzą, ale nikt ich nie widział. Dlatego profesjonalna obsługa finansowa sektora MŚP ma kluczowe znaczenie.
Ponadto w branży elektromobilności szczególną rolę odgrywa ciągłość finansowania i przewidywalność kosztów. Stabilność ekonomiczna stanowi fundament dalszego rozwoju i skalowania projektów w tym sektorze.
Marta Goś, reprezentująca Związek Banków Polskich, podkreśliła, że sektor finansowy – w tym NFOŚiGW oraz banki komercyjne i spółdzielcze – jest otwarty na wspieranie zielonej transformacji. Kluczowa w tym kontekście jest dla sektora bankowego stabilność przepisów prawa. Jednocześnie nie bez znaczenia są ramy regulacyjne, zabezpieczenia systemowe oraz odporność jednostek samorządowych. Ważnym zagadnieniem pozostają też kwestie związane z wdrażaniem regulacji ESG w małych i średnich przedsiębiorstwach. Te wymagają odpowiedniego wsparcia i adaptacji do wymogów transformacji.
Paweł Łączkowski podkreślił, że fundamentalne jest stworzenie dobrych warunków dla biznesu, sprzyjających odporności i konkurencyjności gospodarki. Zaznaczył, że warto odwołać się do raportu BGK dotyczącego odporności miast oraz zaprosić samorządy do dyskusji, aby skonfrontować różne perspektywy i doświadczenia. Przekonywał, że potencjalne zagrożenia oraz poziom odporności są szczególnie ważne dla inwestorów, także tych zagranicznych.
W tym kontekście istotne są przykłady praktyczne, takie jak umowa PSE z Wojskiem Polskim. Pokazują one, że odporność musi obejmować zarówno aspekty militarne, jak i cywilne. Ważnym elementem jest budowanie odporności na poziomie przedsiębiorstw, w tym świadomości, że mogą wystąpić przerwy w dostawach energii elektrycznej lub ciepła.
Kolejnym obszarem, któremu warto poświęcić uwagę, są taryfy dystrybucyjne, nad którymi trwają prace w ministerstwach. Taryfy te są corocznie odnawiane, co obliguje duże przedsiębiorstwa do ciągłych przygotowań i dostosowań. Rada Programowa proponuje, aby przed Polskim Kongresem Klimatycznym Ministerstwo zaprezentowało premierowe wersje nowych ustaw właśnie podczas Kongresu, aby wydarzenie stało się platformą komunikacji i promocji nowych regulacji.
Nadchodzi Polski Kongres Klimatyczny
Polski Kongres Klimatyczny odbędzie się w dniach 25–27 marca 2026 r. w Warszawie. W programie przewidziano sesje tematyczne, panele dyskusyjne, prezentacje, spotkania branżowe oraz networking biznesowy. Uczestnicy będą omawiać aktualne trendy inwestycyjne w kontekście europejskiej strategii klimatycznej. Jednym z wydarzeń towarzyszących będzie gala Liderów Transformacji Energetycznej 2026.
Transformacja klimatyczno-energetyczna stanowi jedno z największych i najbardziej kosztownych przedsięwzięć gospodarczych o zasięgu globalnym. Jej skuteczna realizacja wymaga ścisłej współpracy interesariuszy z sektora biznesu, samorządów oraz organizacji pozarządowych. Polski Kongres Klimatyczny wyróżnia się spośród innych wydarzeń praktycznym podejściem do zagadnień strategicznych oraz silnym naciskiem na aspekt biznesowy.
Udział w Kongresie to wyjątkowa okazja, aby zdobyć rzetelną wiedzę i nawiązać wartościowe kontakty. Trzydniowy program obejmuje intensywne debaty poświęcone inwestycjom, możliwościom biznesowym oraz praktycznym aspektom zarządzania zieloną transformacją.
Więcej na ten temat: www.polskikongresklimatyczny.pl
***
Skład Rady Programowej:
Tomasz Bardziłowski, prezes zarządu GPW; Magdalena Bezulska, prezes zarządu Veolia term, Tadeusz Białek, prezes ZBP; Jacek Bogusławski, wicemarszałek województwa wielkopolskiego; Anna Chmielewska, dyrektor Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju EBRD, Łukasz Deja, prezes zarządu Polskiej Grupy Górniczej PGG; Tomasz Gasiński, partner Deloitte; Olgierd Geblewicz, marszałek województwa zachodniopomorskiego; Dalida Gepfert, wiceprezeska Enea; Tomasz Jąder, prezes zarządu Santander Leasing; Jakub Kupecki, prezes zarządu Narodowego Centrum Badań Jadrowych; Witold Literacki, wiceprezes zarządu Orlen S.A.; Paweł Łączkowski; Miłosz Motyka, minister energii; Agnieszka Okońska, wiceprezeska Polskich Sieci Elektroenergetycznych; Marta Postuła, wiceprezes BGK; Andrzej Skolmowski, prezes zarządu Grupy Azoty; Iwona Sroka, wiceprezeska Murapol; Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego; Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego; Andrzej Szydło, prezes zarządu KGHM; Barbara Widera, Komisja Europejska; Konrad Wojnarowski, wiceminister Energii; Urszula Zielińska, wiceministra klimatu i środowiska; Tomasz Zieliński, prezes zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego.
Dodaj komentarz