Fundusze europejskie na kształcenie w obszarze technologii krytycznych
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przeznaczy 160 mln zł z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego na zdobywanie kompetencji przyszłości. Ruszył konkurs „Kształcenie na potrzeby technologii krytycznych”. Inicjatywa wspiera tworzenie i rozwój kierunków studiów odpowiadających na wyzwania w obszarach, które KE uznała za kluczowe dla rozwoju Europy. To biotechnologia, technologie cyfrowe oraz czyste i zasobooszczędne technologie. Uczelnie mogą składać wnioski o dofinansowanie do 9 marca 2026 r.
Celem konkursu jest wyłonienie projektów, które wpłyną na dostosowanie oferty uczelnia do potrzeb rozwoju gospodarki oraz zielonej i cyfrowej transformacji. Sprzyjać temu będzie rozwój umiejętności istotnych dla wytwarzania i rozwoju technologii krytycznych w zakresie biotechnologii, technologii cyfrowych oraz czystych i zasobooszczędnych technologii.
Te 3 główne obszary wskazała Komisja Europejska w wytycznych dotyczących ustanowienia Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP). Technologie cyfrowe to fundament rozwoju sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa, przetwarzania danych i automatyzacji. Rozwój biotechnologii jest z kolei kluczowy dla medycyny, rolnictwa, ochrony środowiska i produkcji żywności. Czystych technologii potrzebujemy zaś w kontekście transformacji energetycznej, gospodarki obiegu zamkniętego i redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Inicjatywa STEP ma sprawić, że Europa będzie wieść prym w newralgicznych dla przyszłości kontynentu i świata dziedzinach. Aby te ambitne plany się powiodły, potrzeba dobrze przygotowanych kadr. − Z myślą o wzmocnieniu europejskiej innowacyjności i suwerenności technologicznej program STEP przewiduje nie tylko wytwarzanie nowatorskich technologii w trzech sektorach istotnych dla zielonej i cyfrowej zmiany, ale także rozwiązanie problemu niedoboru odpowiednio przygotowanych pracowników. Ich kwalifikacje są niezbędne dla powodzenia całego procesu. Dlatego w kontekście wdrażania STEP istotnych jest aż 11 unijnych programów i funduszy, w tym Europejski Fundusz Społeczny Plus. UE inwestuje tą drogą w ludzi, wspierając politykę w dziedzinie zatrudnienia, edukacji i rozwoju umiejętności − mówi prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
− W ten nurt wpisuje się ogłoszony przez nas konkurs. Sfinansujemy w nim te elementy, które sprawią, że poszczególne uczelnie lepiej przygotują studentów do pracy w strategicznych branżach przyszłości. Stawiamy przed szkołami wyższymi zadanie uspójnienia oferty kształcenia z wymogami konkurencyjności polskiej i europejskiej gospodarki w odniesieniu do technologii krytycznych objętych inicjatywą STEP. Zależy nam na tym, aby zapalić do tej idei zarówno wykładowców, jak i studentów. Jestem przekonany, że ten ruch zapewni kluczowe kadry, które z entuzjazmem zaangażują się w rozwój biotechnologii, technologii cyfrowych oraz szeregu efektywnych rozwiązań przyjaznych dla środowiska – tłumaczy dyrektor Małachowski.
Kierunek: przyszłość
O wyborze sektorów zadecydowały analiza i diagnoza Komisji Europejskiej. O technologiach krytycznych mówimy, gdy wnoszą na jednolity rynek innowacyjny przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym lub przyczyniają się do ograniczania i zwalczania strategicznych zależności Unii Europejskiej. Zgłaszane projekty będą mogły przewidywać realizację działań jedynie na kierunkach studiów, które kształcą w zakresie obszarów technologii krytycznych dla rozwoju gospodarki.
Dzięki konkursowi „Kształcenie na potrzeby technologii krytycznych” uczelnie publiczne i niepubliczne mogą poszerzyć ofertę o kierunki studiów w zakresie wybranych technologii. Wsparcie dotyczy też projektów podnoszących jakość kształcenia na istniejących kierunkach w obszarach technologii krytycznych. W efekcie wykształcą specjalistów, którzy będą te technologie opracowywać, a także specjalistów pracujących na rzecz podmiotów, które je tworzą i rozwijają, z korzyścią dla gospodarki.
Dofinansowanie można uzyskać m.in. na:
- Tworzenie nowych kierunków studiów lub modyfikację już istniejących kierunków, np. poprzez tworzenie nowych specjalności. Istotne jest, aby odbywało się to we współpracy z przemysłem lub szeroko pojętym biznesem.
- Sfinansowanie dodatkowych form podnoszących kompetencje lub kwalifikacje studentów. Przykładowo staże, kursy, szkolenia, wizyty studyjne krajowe i zagraniczne, realizacja projektów naukowych. Możliwe są też zajęcia wyrównawcze oraz zajęcia dodatkowe prowadzone przez praktyków działających zawodowo w obszarach technologii krytycznych.
- Wzmacniające kompetencje lub kwalifikacje szkolenia, kursy, wizyty studyjne (w tym zagraniczne) itp. dla kadry uczelni realizującej dydaktykę na kierunkach objętych wsparciem.
Budżet konkursu wynosi 160 mln zł. To środki z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego. Dofinansowanie jednego projektu może wynieść maksymalnie 6 mln zł, a jego realizacja powinna się zakończyć do 30 września 2029 r. Wnioski o dofinasowanie projektów uczelnie mogą składać do 9 marca 2026 r. za pośrednictwem systemu SOWA EFS. Spotkanie informacyjne na temat naboru odbędzie się 10 grudnia 2025 r., przy czym konieczna jest rejestracja.
NCBR spodziewa się, że w efekcie zainicjowanych działań uczelnie staną się silnym zapleczem kadrowym dla gospodarki opartej na nowoczesnych technologiach. Program jest impulsem do powstania nowoczesnych, elastycznych programów studiów, będących odpowiedzią na potrzeby rynku. W dłuższej perspektywie przełoży się to na zwiększenie innowacyjności i bezpieczeństwa technologicznego naszego kraju.
Nowoczesna gospodarka, nowoczesna Polska
Konkurs „Kształcenie na potrzeby technologii krytycznych” stanowi kolejną inicjatywę NCBR podejmowaną ze wskazaniem konkretnych obszarów dla stworzenia nowych lub modernizacji prowadzonych kierunków studiów. − Już obserwujemy, że te działania przynoszą efekty. Naukowcy odkrywają nowe horyzonty, studenci mają dostęp do nowoczesnych treści. Pracodawcy chętnie włączają się we współpracę z uczelniami. Nikt nie traci. Wygrać mogą wszyscy, na miarę włożonego przez siebie wysiłku − podkreśla dyrektor NCBR.
W 2023 r. odbył się nabór pt. „Kształcenie na potrzeby branż kluczowych”. Centrum postawiło w nim na cztery branże: energetykę odnawialną, rolnictwo i przemysł spożywczy, przemysł lotniczo-kosmiczny oraz transport. Dofinansowanie w wysokości ponad 205 mln zł z programu FERS otrzymało 26 uczelni. W tym samym roku odbył się nabór pt. „Kształcenie na potrzeby gospodarki”. Uczelnie proponowały kierunki studiów, które chciałyby uruchomić lub zmodyfikować. Tym razem samodzielnie wskazywały obszary, które ich zdaniem są istotne, np. dla danego regionu. Dofinansowanie w wysokości ponad 620 mln zł przyznano 60 szkołom wyższym.
Jedna z nich to Uczelnia Łazarskiego. Realizuje ona projekt „Administrowanie przestrzenią powietrzną PRZYSZŁOŚCI − edukacja poprzez symulację i praktykę na potrzeby gospodarki przyszłości”. Zyskał on wysoką ocenę ekspertów i wsparcie w wysokości 8 mln zł z programu FERS (wartość projektu to ogółem 8,3 mln zł). − Nasz projekt to prawdziwy przełom w kształceniu specjalistów dla branży lotniczej i technologii dronowych. Do tej pory, we współpracy z liderami rynku, przeprowadziliśmy wiele działań, aby przygotować studentów do wyzwań cyfrowej i zielonej transformacji. Chcemy wykształcić specjalistów, których umiejętności oraz kompetencje odpowiadają realnym potrzebom gospodarki przyszłości. W nadchodzących latach będą one kluczowe − mówi Agnieszka Łagan-Pyrak, kierownik Akademickiego Centrum Projektów Naukowych i Rozwojowych Uczelni Łazarskiego.
− Zmodernizowaliśmy program specjalności Administrowanie Ruchem Lotniczym, włączając treści dotyczące cyfrowej i zielonej transformacji. Utworzyliśmy nowy kierunek studiów: Administrowanie Ruchem Dronów, którego program obejmuje 10 specjalistycznych sylabusów. Poza tym powołaliśmy Radę Praktyków Biznesu i Dydaktyków oraz Radę Założycielską Specjalności, które opracowały rekomendacje i programy kształcenia. Rozpoczęliśmy rekrutację uczestników do pierwszych form wsparcia oraz wdrażanie nowych przedmiotów. Nasze działania zostały dostrzeżone na międzynarodowym wydarzeniu Aerodays2025 – informuje Agnieszka Łagan-Pyrak. Uczelnia Łazarskiego utworzyła również Laboratorium Dronów i Technologii Przyszłości oraz wdrożyła Wirtualny symulator pilotażu dronów. Pierwsi studenci już z nich korzystają. To kolejne trwałe efekty projektu.
Jednostka od dawna aktywnie współpracuje z biznesem. Tym samym tworzy kierunki i specjalności dostosowane do zmieniającego się rynku pracy oraz wspiera rozwój kompetencji przyszłości. Szczególnym przykładem partnerstwa jest porozumienie z Boeing Poland, które objęło patronat merytoryczny nad nową specjalnością: Administrowanie Ruchem Dronów. Firmy branżowe konsultują też technologie wykorzystywane w projekcie, takie jak symulatory i rozwiązania VR. Zapewnia to praktyczny charakter kształcenia i przygotowuje studentów do pracy w gospodarce przyszłości.
NCBR realizuje nabór w ramach Działania „Umiejętności w szkolnictwie wyższym, Priorytet „Umiejętności” programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
Spotkanie informacyjne na temat konkursu NCBR planuje przeprowadzić 10 grudnia 2025 r., w formule hybrydowej. Zapisać się można do 4 grudnia do godz. 12:00.
Źródło informacji: PAP Media Room
Dodaj komentarz