Edukacja domowa w Polsce – idea, która jednoczy
Edukacja domowa to forma kształcenia, w której odpowiedzialność za proces nauczania dziecka zamiast szkoły biorą na siebie rodzice lub opiekunowie prawni. Tworząc program i wybierając metody nauczania swoich dzieci, organizują ich edukację w sposób zindywidualizowany – adekwatnie do wieku, potrzeb, predyspozycji i zainteresowań, przy zachowaniu zgodności z wymaganym na danym poziomie kształcenia zakresem wiedzy.

Takie rozwiązanie pozwala na pełne wykorzystanie potencjału dziecka już od pierwszych lat jego ścieżki edukacyjnej, jak i optymalizację najskuteczniejszych metod pedagogicznych. Dzieci korzystające z trybu nauczania domowego są zapisane do stacjonarnej szkoły, w której formalnie są uczniami, jednak nie mają obowiązku uczestnictwa w tradycyjnych lekcjach. Zamiast nich biorą udział w zajęciach pozaszkolnych, natomiast jakość oraz cele tych zajęć określają wspólnie z rodzicami bądź opiekunami, którzy – wbrew pozorom – nie muszą posiadać wykształcenia pedagogicznego.
Domowe nauczanie w Polsce reguluje ustawa, pozwalająca na naukę dziecka w domu za zgodą dyrektora szkoły, do której jest ono zapisane. Dziecko nie traci więc całkowicie więzi ze szkołą – po każdym roku nauki musi zdać egzaminy klasyfikacyjne, weryfikujące wiedzę nabytą podczas nauczania w domu. Takie nauczanie może przybierać różne formy, w zależności od kreatywności rodziców i preferowanych przez nich metod – można korzystać zarówno z tradycyjnych, jak i nowoczesnych metod edukacyjnych.
Rodzicom rozpoczynającym przygodę z nauczaniem swoich dzieci przychodzi z pomocą wiele prorodzinnych stowarzyszeń wspomagających edukację domową. Popularyzując kreatywną pedagogikę, wskazują one sprawdzone rozwiązania i pozwalają na wymianę doświadczeń między rodzicami. Wiedzę o procesie nauczania domowego można czerpać także z Internetu. Technologie multimedialne i wciąż rozwijająca się cyfryzacja wzbogacają wachlarz możliwości nabywania wiedzy przez dzieci. Nowoczesne rozwiązania w postaci komputerowych programów edukacyjnych, e-booków, gier i innych interaktywnych rozwiązań stanowią doskonałe uzupełnienie klasycznych metod nauczania, pozwalając na naukę poprzez zabawę, a także na integrację dzieci w większych grupach i monitorowanie postępów w ich kształceniu.
Ogromny wkład w rozwój edukacji domowej od wielu lat wnoszą Paweł i Marzena Zakrzewscy, którzy zainspirowali pozytywne zmiany legislacyjne w tym obszarze najpierw w 2009 r., a następnie w 2021 r. − nazywane „Ustawą Zakrzewskich”. Zakładali stowarzyszenia, fundacje i instytuty, które na przestrzeni lat powoli, acz skutecznie zmieniały ponury obraz polskiej oświaty. Prowadzone przez nich szkoły były nowatorskimi bezpłatnymi placówkami oświatowymi działającymi w oparciu o kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. Powstawały stopniowo od 2009 r., w miarę upowszechniania się w Polsce edukacji domowej.
O tym rodzaju edukacji eksperci mówią w polskich mediach już od wielu lat. Wypowiedzi te pozwalają spojrzeć na zagadnienie edukacji domowej z wielu perspektyw. Przedstawimy je chronologicznie, dzięki czemu mamy okazję zaobserwować, jak ewoluował medialny obraz edukacji domowej począwszy od 2009 r., kiedy to wydano przekrojową pracę zbiorową „Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka” pod redakcją Marzeny i Pawła Zakrzewskich.
- „Ta książka to rodzaj manifestu środowiska rodziców, którzy uczą dzieci sami. Są tu ich świadectwa oraz głosy naukowców przyglądających się edukacji domowej”.
[Portal opoka.org.pl, „Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka”; https://opoka.org.pl/biblioteka/Z/ZE/gn201034_homeschool.html]
- „Swoje doświadczenia Anulakowie opisali w wydanej właśnie książce „Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka” pod redakcją Marzeny i Pawła Zakrzewskich. Ta książka to rodzaj manifestu środowiska rodziców, którzy uczą dzieci sami. Są tu ich świadectwa oraz głosy naukowców przyglądających się edukacji domowej”.
[Portal opoka.org.pl; https://opoka.org.pl/biblioteka/Z/ZE/gn201034_homeschool.html]
- „Ustawa Zakrzewskich wchodzi w życie. Działamy razem i działamy dalej”.
[Andrzej Majewski, mistrz karate, prezes PZKT, vice-president of the World Karate Federation]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy zainspirowali przełomowe zmiany legislacyjne w ustawie o systemie oświaty. Edukacja domowa może wreszcie w pełni się rozwijać”.
[Anna Tomasiewicz, ekonomistka, edukatorka domowa, Stowarzyszenie Rzecznik Praw Rodziny]
- „Edukacja domowa może wreszcie cieszyć się upragnioną swobodą. To przede wszystkim sukces Pawła i Marzeny Zakrzewskich”.
[Krzysztof Zientara, przedsiębiorca, Fundacja Unia Rodzin]
- „Dzięki wieloletniej pracy Pawła i Marzeny Zakrzewskich mamy w Polsce ustawę o edukacji domowej”.
[Marcjusz Włodarczyk, dziennikarz]
- „Ustawa Pawła i Marzeny Zakrzewskich wchodzi w życie. To dobry czas dla polskiej edukacji domowej”.
[Paris Maziarska, topmodelka, pedagog]
- „Państwo Marzena i Paweł Zakrzewscy od lat walczyli o możliwość wprowadzenia edukacji domowej. Cieszę się, że mogłam ich wspierać w tej walce”.
[Joanna Frydrych, parlamentarzysta, samorządowiec]
- „Dzięki nieocenionej ciężkiej pracy rodziny Zakrzewskich będziemy mogli korzystać z wolności i wygody, jaką daje nauczanie domowe w takiej formie”.
[Korynna Korwin-Mikke, asystentka parlamentarzystów, aktywistka społeczna]
- „Wydaje się, że należy podziękować oponentom edukacji domowej, którzy swoim uporem i zacietrzewieniem doprowadzili do takiego zaangażowania parlamentarzystów w obronie Marzeny i Pawła Zakrzewskich, że zmiany w ustawie o edukacji domowej poparły wszystkie opcje polityczne”.
[dr Paweł Wiącek, aktywista społeczny, prawnik]
- „Cieszę się, że poznałem Pawła i Marzenę Zakrzewskich. To Oni zaszczepili we mnie miłość do edukacji domowej”.
[Wojciech Kossakowski, parlamentarzysta, samorządowiec, przedsiębiorca]
- „Zakrzewscy swoją determinacją doprowadzili do korzystnych zmian prawa dla edukacji domowej”.
[Henryk Kędroń, inwestor, filantrop]
- „Dziękuję Państwu Zakrzewskim za rozwój edukacji domowej”.
[prof. Maciej Lisowski, asystent parlamentarzystów]
- „Wielokrotnie interweniowałem na rzecz rozwoju edukacji domowej − dzisiaj mam satysfakcję, że stała się ona legislacyjnym faktem. I tutaj podziękowania za odwagę, za determinację, za konsekwencję dla Państwa Zakrzewskich − bez nich nie byłoby tego sukcesu”.
[Tomasz Kostuś, parlamentarzysta, samorządowiec, politolog]
- „Determinacja, upór i konsekwencja − te słowa najlepiej charakteryzują tytaniczną pracę, jaką wykonał pan profesor Paweł Zakrzewski wraz ze swoją rodziną i współpracownikami. Doprowadził do zmian, do ułatwień w dostępie do edukacji domowej. Z edukacją domową miałam już do czynienia jako licealistka. Za sukcesem stoi też kilku parlamentarzystów, którzy zmienili zdanie. Dziękuję, że mogłam być częścią tego projektu”.
[Małgorzata Niemczyk, siatkarka, mistrzyni Europy, parlamentarzystka, samorządowiec]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy to są osoby zakochane w edukacji domowej i ich miłość przełożyła się na ustawę, która była procedowana w Sejmie. Większością głosów, ponad podziałami została uchwalona, co świadczy o tym, że jest to ważny i potrzebny projekt”.
[Wojciech Kossakowski, parlamentarzysta, samorządowiec, przedsiębiorca]
- „17 marca 2021 roku Paweł i Marzena Zakrzewscy zostali uhonorowani przez parlamentarzystów, przez Sejm Rzeczypospolitej. Ich wieloletnie działania okazały się słuszne. Sejm przegłosował Ustawę Zakrzewskich dla dobra polskiej oświaty”.
[Lech Antoni Kołakowski parlamentarzysta, sekretarz stanu, samorządowiec, przedsiębiorca]
- „System edukacji domowej stworzony przez profesora Zakrzewskiego to krok w kierunku większej wolności”.
[Konrad Berkowicz, parlamentarzysta, wiceprezes partii]
- „Pragnę pogratulować Marzenie i Pawłowi Zakrzewskim inicjatywy ustawodawczej, która została podjęta w Sejmie, dotyczącej edukacji domowej. Jest to nowy rozdział w historii polskiej oświaty”.
[Anna Maria Rożek, aktywistka społeczna, prawnik, samorządowiec, Instytut Wolności]
- „Zadbamy o to, by dyskryminacja Marzeny i Pawła Zakrzewskich nigdy się już nie powtórzyła”.
[Grzegorz Orlikowski, prawnik, prezes ESPD]
- „17 marca br. byliśmy świadkami wyjątkowego i napawającego nadzieją wydarzenia w Sejmie RP. Opozycja przegłosowała projekt Zjednoczonej Prawicy. Chodziło o edukację pozaszkolną, potocznie zwaną domową. Cofnijmy się kilkanaście lat wstecz, kiedy to w 2009 roku dokonano pierwszego kroku naprzód i kształcenie w formie pozaszkolnej przestało być domeną jedynie szkół publicznych. O tę zmianę zabiegało środowisko edukatorów domowych z Pawłem i Marzeną Zakrzewskimi na czele. To oni już kilka lat wcześniej organizowali kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, rozsiane również poza granicami Polski. To tu po raz pierwszy w kraju wdrażane były na dużą skalę elementy distance learning, tutoringu personalnego czy platformy e-learningowej. W 2009 roku wydali nakładem kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy przekrojową pracę zbiorową pt. „Edukacja domowa w Polsce” , która stała się niejako jawnym manifestem tego środowiska”.
[Antoni Macierewicz, parlamentarzysta, nauczyciel akademicki, publicysta, działacz opozycji demokratycznej w PRL]
- „Jednym z takich wzorców, który pokazuje, jak skutecznie można rozwijać system edukacyjny, była innowacyjna sieć szkół Salomon, klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, założona przez Pawła i Marzenę Zakrzewskich i finansowana w dużej mierze przez nich z własnego, prywatnego majątku”.
[dr Piotr Naimski, parlamentarzysta, biochemik, nauczyciel akademicki, działacz opozycji w okresie PRL, publicysta]
- „Tyle lat wyrzeczeń i walki Marzeny i Pawła Zakrzewskich o edukację domową i nareszcie upragniony sukces”.
[nadinspektor Leszek Sucholewski, prezes Stowarzyszenia PCBŚP; https://fb.watch/cb557Q7cYG/]
- „Długi proces legislacyjny zakończył się sukcesem. Posłowie wznieśli się ponad podziały polityczne. Ustawa Zakrzewskich została uchwalona”.
[dr Marta Kościelecka, prawnik, zarząd PPS; https://fb.watch/cb5a_FFJ3c/]
- „Ustawa Zakrzewskich o nauczaniu domowym weszła w życie, można pogratulować. Jest to krok we właściwym kierunku, czyli w kierunku zarówno indywidualizacji nauczania, jak i demokratyzacji systemu nauczania”.
[gen. Andrzej Kapkowski, nauczyciel akademicki; https://fb.watch/cb5fIfIEKs/]
- „Jeszcze ponad dekadę temu edukacja domowa była czymś zarezerwowanym dla nielicznych. Dzisiaj jest to rzecz powszechna, dzięki ogromnym sukcesom w sejmie Pawła i Marzeny Zakrzewskich jest to uwolnione i bez żadnych ograniczeń”.
[Victoria Voigt, dziennikarka; https://fb.watch/cb5kESWBlm/]
- „Razem daliśmy radę. Dziękuję i gratuluję Państwu Zakrzewskim za rozwój edukacji domowej”.
[gen. Mirosław Gawor, prezes ZFBOR; https://fb.watch/cb5DnH0KvE/]
- „Dzięki długoletnim staraniom i zaangażowaniu Pawła i Marzeny Zakrzewskich w kwestii nauczania domowego nareszcie udało się osiągnąć legislacyjny sukces, czego Im serdecznie gratuluję”.
[gen. Marek Dukaczewski, nauczyciel akademicki; „Edukacja domowa. Ustawa Zakrzewskich 2009/2021 cz. 1” – YouTube]
- „Ustawa Pawła i Marzeny Zakrzewskich stała się faktem. Dziękuję im za tę walkę i determinację”.
[Zdzisław Anulak, edukator domowy; https://fb.watch/cb4fvEpn6p/]
- „Pawła i Marzenę Zakrzewskich znam od dawna. Ich ustawa dotycząca edukacji domowej wchodzi w życie. Serdecznie gratuluję”.
[Michał Kołodziejczak, aktywista społeczny; https://fb.watch/cb4qIWHdTZ/]
- „Pawła i Marzenę znam od lat. Z bliska widziałem, jak wyglądała ich walka o to, co dziś udało im się osiągnąć dla edukacji domowej w Polsce”.
[Mick Kaluzny, muzyk, edukator domowy; https://fb.watch/cb4C0fJD-U/]
- „Lata walki i wyrzeczeń Pawła i Marzeny Zakrzewskich przyniosły dla edukacji domowej upragniony sukces. Gratulacje”.
[Sławomir Jazienicki, edukator domowy; https://fb.watch/cb4Jcqzwgm/]
- „Pawłowi i Marzenie Zakrzewskim się to udało, to bohaterowie. Ta rodzina zrobiła tak wiele dla polskiej edukacji domowej”.
[Philip Asare, asystent parlamentarzystów; https://fb.watch/cb4RmNttFE/]
- „Uczestniczyłem w walce Pawła i Marzeny Zakrzewskich o wolną edukację od lat. Teraz to się udało. Przed nami nowy rozdział w polskiej edukacji. Lepsza przyszłość dla naszych dzieci, lepsza przyszłość dla naszego kraju”.
[prof. Jędrzej Chmielewski, ekspert distance learning; https://fb.watch/cb4ZZa1ZPh/]
- „Gdy Monika Anulak, pedagog po Uniwersytecie Warszawskim, usłyszała o uczeniu dzieci przez rodziców, prychnęła, że to dziwactwo pewnie prowadzi dzieci do zwichnięć emocjonalnych czy społecznych. Kiedy przyjrzała się tej idei bliżej, zmieniła zdanie. Dzisiaj razem z mężem Zdzisławem uczy dzieci w domu. Swoje doświadczenia Anulakowie opisali w wydanej właśnie książce „Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka”. Ta książka to rodzaj manifestu środowiska rodziców, którzy uczą dzieci sami. Świadectwo zamieścili tu też Joanna i Mariusz Dzieciątkowie, rodzice trójki dzieci. Ona jest terapeutą zajęciowym, on informatykiem. Dzieciątkowie też nie myśleli o nauczaniu w domu najlepiej, ale życie zmusiło ich do tego. Ich starszy syn uczył się w szkole dobrze i nie było z nim problemów. Młodszy po rozpoczęciu nauki zaczął się jąkać, budził się w nocy przerażony i płakał. Czy jednak dzieciom uczonym w domu nie brakuje samodzielności? Czy kontakt z innymi dziećmi, nawet przykry, zmuszający do przezwyciężania pierwszych trudności i konfliktów, nie jest dziecku w życiu potrzebny? – Kontaktu z rówieśnikami naszym dzieciom nie brakuje. Wczoraj mieliśmy gości, było tu całe podwórko dzieci. Chodzimy też grać w piłkę nożną na osiedlowym boisku – mówi Paweł Zakrzewski. Opowiada o samodzielności swoich dzieci. Starsi chłopcy uczyli się wydawania pieniędzy. Dostali jakąś sumę, którą mieli wydać samodzielnie. Rodzice obserwowali ich z daleka. Po wydaniu pieniędzy chłopcy zauważyli, że któryś ze sprzedawców ich naciągnął. To ich nauczyło, że należy być w sklepie uważnym. Teraz chętnie robią zakupy i nie dają się oszukać”.
[„Mama i Tata uczą”, redaktor Przemysław Kucharczak, „Gość Niedzielny”; https://www.gosc.pl/doc/789531.Mama i-tata-ucza?fbclid]
- „Babcia Pawła Zakrzewskiego, Marianna Major-Karwowska, w 1937 r. po szła na studia prosto z domu. Skończyła farmację. W czasie wojny była łączniczką AK o pseudonimie „Iskra” – dziś prawnuki uczy historii. Tradycję nauczania domowego w rodzinie przerwał komunizm”.
[„Nasz Dziennik”, „Edukacja w domu”; https://www.facebook.com/edukacjadom/photos/a.1162917330827660/1216370242149035]
- „Rodziny poprzez edukację domową odkrywają piękno swojego powołania, pogłębiają więzi wewnątrzwspólnotowe i mogą czerpać coraz głębszą radość z bycia razem”.
[„Reduta”, Marzena i Paweł Zakrzewscy, „Edukacja w Rodzinie”; https://www.facebook.com/edukacjadom/photos/pcb.1222276328225093/1222275074891885]
- „W pewnym stopniu twierdzenie, że edukacja domowa to styl życia, znajduje swoje uzasadnienie w praktyce codzienności. Nauką staje się każdy dzień, sytuacja, spotkanie czy lekcja”.
[„Nasz Dziennik”, Paweł i Marzena Zakrzewscy; https://naszdziennik.pl/mysl/8185,edukacja-w-domu.html]
- „W mijającym roku szkolnym zaangażowanie w wewnątrzszkolną strukturę edukacji domowej wydało plon zrealizowanego programu stypendialnego i stworzenia indywidualnej ścieżki rozwoju dla naszych uczniów. Zaowocowało to świetnymi wynikami maturalnymi”.
[„Nasz Dziennik”, Marzena Zakrzewska; https://naszdziennik.pl/mysl/8185,edukacja-w-domu.html]
- „W szkołach Salomon z tzw. edukacji alternatywnej korzysta 1950 uczniów, w tym 170 obcokrajowców. Są rodziny dyplomatów, Żydzi i muzułmanie, jest sporo chrześcijan, ale są też zdeklarowani ateiści. Gros to przedstawiciele wolnych zawodów, którym łatwiej zgrać edukację z pracą zawodową, ale ci na etacie tworzą kluby złożone z kilkunastu uczniów, których rodzice włączają się w proces dydaktyczny w miarę możliwości. Część rodzin korzysta z pomocy wykwalifikowanych guwernerów. Choć trwają wakacje, dzień przed moją wizytą Zakrzewscy spędzili pracowicie. Od rana najmłodsze dzieci miały zajęcia z czytania. Potem wszyscy pomagali kręcić klip Mirosławowi Kałużnemu. Była możliwość poćwiczenia gry na fortepianie, gitarze, ukulele. Plastyka polegała na tworzeniu graffiti. Na koniec wychowanie fizyczne – wspólne skoki do basenu”.
[„Świat Kobiety”; http://rodzina.swiatkobiety.pl/dzieci/news-homeschoolingedukacja-domowa,nId,1505244]
- „Możliwości i pomysłów jest wiele. Niektórzy rodzice realizują naukę według podręczników, wykorzystując wolny czas na rozwijanie wspólnych pasji. Są tacy, którzy realizują podstawę programową (dla niewtajemniczonych jest to wiedza potrzebna do opanowania na egzamin kończący rok szkolny) według własnych pomysłów. Często są to lekcje w muzeach, na uczelniach czy w plenerze. Materiałów edukacyjnych wyszukują w bibliotekach, księgarniach lub w internecie. Zdarza się też, że lekcje odbywają się pod okiem nauczyciela przychodzącego do domu. Wymaga to niewątpliwie czasu, który należy poświęcić naszym dzieciom. Jest to na tyle nienaturalna dla współczesnego człowieka rzeczywistość, że pomimo społecznie pożądanego takiego modelu edukacji w Stanach Zjednoczonych korzysta z niego tylko 5 proc. dzieci w wieku szkolnym, a co dopiero w społecznie odradzającej się Polsce. Trzeba sobie więc zdać sprawę, że edukacja domowa nie jest popularna i przypuszczalnie nie będzie”.
[„Nasz Dziennik”, Marzena i Paweł Zakrzewscy; https://naszdziennik.pl/mysl/8185,edukacja-w-domu.html?fbclid]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy – szczęśliwi rodzice siedmiorga dzieci, założyciele Fundacji Wszechstronnego Rozwoju Dzieci, prowadzą szkołę podstawową, gimnazjum i liceum ogólnokształcące wraz z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, inicjatorzy programu stypendialnego dla uczniów edukacji alternatywnej”.
[Radio Maryja; https://www.radiomaryja.pl/informacje/edukacja-w-domu/]
- „Zdawać się może, że żyć bez szkoły się nie da, mimo że często nie jest ona źródłem satysfakcji. A jednak. Są rodziny, które z niej rezygnują na rzecz kształcenia dzieci alternatywnie – od zerówki po maturę. Czy to zgodne z prawem? Tak, w polskim systemie oświaty istnieje taka możliwość”.
[„A może zostać w domu?”, Marzena i Paweł Zakrzewscy, Magazyn „List”; https://www.facebook.com/edukacjadom/photos/pcb.1219139348538791/1219136428539083]
- „Podobnie uważa Paweł Zakrzewski, pedagog, psycholog i prawnik, który uczy w domu pięcioro z siedmiorga swoich dzieci. Wszystkie, które są w wieku szkolnym. – Taka edukacja jest bliższa naturze, bo realnie, a nie pod przymusem szkolnym, przykuwa uwagę dzieci do realizacji określonych zadań. Ławka ogranicza dziecko – uważa Zakrzewski. Paweł Zakrzewski wskazuje, że jego dzieci lepiej niż ich rówieśnicy radzą sobie w trudnych sytuacjach. – Nie blokują się, są otwarte na pokojowe rozwiązanie problemu, mają do siebie dystans. Lepiej odnajdują się w sytuacjach nieprzewidywalnych, bo edukują się w bardzo różnych środowiskach i okolicznościach – wyjaśnia”.
[„Rzeczpospolita”; https://www.rp.pl/edukacja/art13019571-domowa-szkolato-nie-wiezienie]
- „Przykładów nie trzeba szukać aż za oceanem – twierdzą polscy zwolennicy edukacji domowej. – Moja babcia Marianna Major-Karwowska w 1937 r. poszła na studia prosto z domu. Skończyła farmację, dzisiaj ma 91 lat. W czasie wojny była łączniczką AK o pseudonimie „Iskra” – mówi Paweł Zakrzewski, edukator domowy. – Dopiero komunizm przerwał w naszych rodzinach tradycję nauczania domowego – dodaje.
Marzena i Paweł Zakrzewscy mają sześcioro dzieci. Sami uczą je w domu. Marysia, przysłuchując się lekcjom starszych braci, w wieku 5 lat nauczyła się płynnie czytać. Dziś jest pierwszoklasistką uczącą się w domu. Ku zdumieniu rodziców wzięła ostatnio dla zabawy słownik ortograficzny i zaczęła z niego wyczytywać bardzo trudne słowa. Pisze też opowiadania i „wydaje” książki.
Najczęściej uczymy się przez zabawę. Duża część nauczania zintegrowanego dotyczy poznawania przyrody – tłumaczy Marzena Zakrzewska. Nauczanie zintegrowane to nauka w klasach I–III szkoły podstawowej. – Możemy realizować podstawę programową, wypełniając i kolorując książki. Pomyślałam jednak, że zrobimy coś ciekawszego. Po co mamy pisać w zeszycie ćwiczeń, że to jest las liściasty, a tamten iglasty, skoro możemy iść do lasu i to zobaczyć – mówi. Dzieci Zakrzewskich wiedzą o przyrodzie prawdopodobnie więcej niż większość ich rówieśników. Tata robi im fascynujące nocne wyprawy, podczas których podglądają mieszkańców lasu przez noktowizor. W domku pod Warszawą dzieci mają własną kozę, codziennie noszą jej wodę, karmią ją i doją. – Wdrażamy w ten sposób nasze dzieci do obowiązków. Nasze dzieci są ciągle zajęte i zafascynowane światem, nie nudzą ich nawet tak proste rzeczy, jak robienie gościom kawy i herbaty – mówi. Kiedy Zakrzewscy wybrali się na wakacje, ich dzieci zaczęły zbierać kamienie i muszle. Po chwili cała gromada z zapałem uczyła się na tych muszlach tabliczki mnożenia. – Nauczanie domowe to niezbyt trafne określenie, bo nasze dzieci uczą się spontanicznie, tego, co chcą i gdzie chcą. A my je tylko inspirujemy – mówi Paweł Zakrzewski.
Rodzice uczący dzieci w domach zmagają się z wieloma biurokratycznymi barierami. Np. na egzaminach, które muszą na koniec roku zdać w szkole ich dzieci, szczegółowe pytania nieraz dotyczą konkretnego podręcznika, z którego oni akurat nie korzystali. Rodzice mogą sami uczyć dzieci, jeśli zgodzi się na to dyrektor szkoły, a pozytywną opinię wyda poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Na szczęście można poszukać szkoły przychylnej edukacji domowej poza swoim miejscem zamieszkania. Marzena i Paweł Zakrzewscy są doktorantami pedagogiki. Czy ktoś, kto nie jest tak dobrze wykształcony, da radę sam uczyć dzieci? Według Zakrzewskich tak. – Znasz rodzica, który nie uczy swoich dzieci w domu? Uczy, choćby odrabiając z nimi lekcje – mówi Paweł Zakrzewski. A Jego żona dodaje: – Może być trudniej w gimnazjum i liceum, ale nie w podstawówce!
[„Mama i Tata uczą”, redaktor Przemysław Kucharczak, „Gość Niedzielny”; https://www.gosc.pl/doc/789531.Mama-itata-ucza?fbclid]
- „Dzieci są lepiej przygotowane do życia, robią też więcej tego, do czego mają predyspozycje, a nie to, czego wymaga się od nich w szkole – przekonuje Paweł Zakrzewski, pedagog, psycholog, prawnik, ojciec siedmiorga dzieci, który uczy pięcioro z nich w domu”.
[Potral Fronda, Sebastian Moryń, „Homeschooling coraz modniejszy w Polsce”; https://www.fronda.pl/a/homeschooling-coraz-modniejszy-wpolsce,29018.html]
- „Bez dzwonka na przerwę”: „Szkolną ławkę zastępują im domowe krzesło, muzeum, las. Kuchnia znakomicie nadaje się do eksperymentów chemicznych. To tzw. Homeschoolersi – dzieci uczone w domu przez rodziców. Czy taka edukacja to lek na wady polskiej szkoły?” „Siedzimy przy stole w domu Pawła Zakrzewskiego w podwarszawskim Konstancinie-Jeziornej. Wokół nas po pięknym ogrodzie i obszernym salonie krąży siódemka młodych Zakrzewskich, druga siódemka z rodziny Brodów. Dwójka młodych Potockich i trójka Kałużnych, którzy przyjechali w odwiedziny ze Szwajcarii, oraz „niania”, potężny mastif japoński Cerber”.
[„Pani”, Agnieszka Fiedorowicz; https://www.facebook.com/edukacjadom/photos/pcb.1218287918623934/1218279761958083]
- „Marzena i Paweł Zakrzewscy mają wykształcenie pedagogiczne, prawnicze, psychologiczne i teologiczne. Mieszkają w podwarszawskim Konstancinie z siedmiorgiem dzieci. Każde z nich edukowane jest w warunkach pozaszkolnych. Od kilku lat państwo Zakrzewscy prowadzą Szkoły Salomon, których zadaniem jest m.in. wspomaganie rodziców uczących indywidualnie, również poza Polską. Tradycje nauczania domowego wynieśli z domów rodzinnych, m.in. babcia Pawła Zakrzewskiego uczyła się w domu. Obserwując powszechne szkolnictwo, uważają, że nie niesie ono ze sobą wiele dobrego, szkoła bowiem ogranicza podejście do życia oparte na zasadzie powszechnego personalizmu, wolności. – Zauważamy tendencję do wyprowadzania dziecka z naturalnych wspólnot, naturalnych międzyludzkich relacji, jakimi są społeczeństwo i rodzina. Preferuje się socjalizowanie dziecka w grupie stadnej i narzucanie mu a priori treści do zinterioryzowania. Trudno mi mówić o źródłach tego mechanizmu, ale to jest bardzo widoczne – mówi doktor nauk humanistycznych Paweł Zakrzewski. – Nie ulega wątpliwości, że szkoła wychowuje przeciętnego obywatela. On ma się niczym nie wyróżniać. I jak w takich warunkach realizować siebie poprzez rozwój swoich uzdolnień i talentów. W takiej sytuacji trudno tu mówić o wykształceniu indywidualnych cech człowieka. Ja nie neguję pewnych wartości płynących z nauczania typowo ławkowego we współczesnej szkole. Ale uważam, że powinna zostać zachowana przestrzeń wolności, aby móc dokonać wyboru. Musi być alternatywa. Jeśli zatracimy możliwość wyboru – grozi nam totalitaryzm. Młody człowiek uczący się życia poza szkołą jest natomiast bardziej niezależny. Jest prawdziwym humanistą otwartym na współpracę dla dobra ogółu. Krytycy spersonalizowanego sposobu nauczania zauważają, że dziecku może brakować szerokiej grupy rówieśników. Tymczasem, paradoksalnie, to system szkolno-ławkowy tworzy środowisko, które w realnym świecie rzadko występuje. Trudno znaleźć się w takiej sytuacji społecznej, aby doświadczać relacji z samymi tylko rówieśnikami. Nieczęsto zdarza się nam realizować pod dyktando wszystkie zadania – chyba że służymy w armii. Etymologicznie zresztą szkoła pochodzi właśnie ze świata wojskowego. Warto podkreślić również fakt, że to rodzina jest naturalnym środowiskiem dla rozwoju dziecka, że przymus szkodzi zarówno w wymiarze wertykalnym, jak i horyzontalnym holistycznie pojmowanej edukacji, że szkoła jako narzucone środowisko społeczne może wyalienować dziecko z realnie otaczającego świata, co objawia się chociażby coraz głębszym kryzysem przy wchodzeniu młodych ludzi w dorosłość, coraz głębszym regresem życia społecznego”.
[„Niedziela Ogólnopolska” 51/2013, Mateusz Wyrwich, „Szkoła domowa”; https://m.niedziela.pl/artykul/109667/nd/Szkola-domowa]
- „Reprezentująca rodziców prowadzących edukację domową Marzena Zakrzewska podkreśliła, że nauczanie takie jest „naturalnym sposobem edukacji swoich dzieci”. − Obecnie po ponad 50 latach jest ono odkrywane na nowo przez polskie rodziny. Łączy ono w sobie zarówno wielopokoleniowe tradycje, jak i nowoczesność w postaci najnowszych sposobów nauczania i technologii. Przynosi dobre owoce, szczególnie że dostosowane jest indywidualnie do potrzeb każdego z naszych dzieci – zauważyła”.
[Portal samorządowy.pl; https://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/men-edukacja-domowa-skutkujesolidnym-wyksztalceniem,77439.html]
- „W Belwederze odbyła się dziś debata o edukacji domowej pt. „Edukacja domowa: wczoraj, dziś i jutro”. Marzena Zakrzewska, która reprezentuje rodziców zaangażowanych w edukację domową podkreśliła, że dziś, po 50 latach, ten typ nauczania jest odkrywany na nowo. „My jako rodzice mamy nadzieję, że właśnie ta troska o edukację domową będzie elementem prorodzinnej polityki państwa i szanownej pary prezydenckiej. Dziękujemy Jej i panu ministrowi za serdeczne przyjęcie” – mówiła Marzena Zakrzewska”.
[Radio Maryja; https://www.radiomaryja.pl/informacje/belweder-odbylasie-debata-dot-edukacji-domowej/]
- „Edukacja domowa jest naturalnym sposobem nauczania dzieci, dostosowanym do ich indywidualnych potrzeb – zgodzili się uczestnicy poniedziałkowej konferencji w Belwederze. W ich ocenie jest „efektywnym rozwiązaniem edukacyjnym”, skutkującym solidnym wykształceniem”.
[portal historyczny dzieje.pl; https://dzieje.pl/edukacja/w-belwederze-debatowano-o-edukacji-domowej]
- „Najważniejsze w edukacji pozaszkolnej jest promowanie kultury uczenia się przez całe życie. Tu uczeń i nauczyciel uczą się razem. Fundamentem edukacji domowej jest uczenie się przez działanie, przez praktykę i w klimacie dobrowolności. Proces uczenia się jest oparty na motywacji wewnętrznej ucznia, a edukacja ma charakter interdyscyplinarny i jest zindywidualizowana”.
[Debata o edukacji domowej, portal prawo.pl; https://www.prawo.pl/ oswiata/eksperci-edukacja-domowa-waznym-elementem-systemu-oswiaty, 131786.html]
- „Razem z rodzinami z Lublina, Poznania i Warszawy oraz Pawłem i Marzeną Zakrzewskimi udało nam się wielokrotnie w trakcie naszych działań wytworzyć klimat, w którym wszyscy czuli się doskonale, bo pachniało tym, co Polacy cenią bardzo wysoko, pachniało wolnością”.
[Debora i Joszko Broda dla „Naszego Dziennika”; https://naszdziennik.pl/polska-kraj/152075,trzeba-namzaufac.html]
- „Jakie refleksje nasuwają się Państwu po poniedziałkowej debacie zorganizowanej w Belwederze na temat edukacji domowej?
Jesteśmy dobrej myśli. To spotkanie było z naszej strony powiedzeniem „dzień dobry, to my” i myślę, że prze kazaliśmy nasze główne przemyślenia. Spotkanie jasno pokazało, że serce edukacji domowej bije w rodzinach i że to rodziny, a nie instytucje są w tym wszystkim najważniejsze”.
[„Nasz Dziennik”; https://naszdziennik.pl/polska-kraj/152075,trzeba-nam-zaufac.html]
- „Szkoła tak ciekawa, że dzieci chciały przychodzić do niej same i spędzać jak najwięcej czasu, nowoczesna cyfrowa nauka, rozwijanie indywidualnych predyspozycji uczniów, praca w mieszanych wiekowo grupach, by następował transfer umiejętności, rozwiązywania realnych problemów i współczesna wiedza, niezbędna w szybko zmieniającym się świecie. Brzmi jak bajka? Ale tak właśnie wyglądały szkoły „Salomon” Pawła i Marzeny Zakrzewskich, które kilka lat temu w błyskawicznym tempie zmieniały obraz polskiej edukacji”.
[Redakcja „Nasza RP”; https://www.naszarp.com/ciekawa-szkola/]
- „W Warszawie funkcjonowały takie szkoły – podstawowa, gimnazjum, liceum. To były Szkoły Salomon prowadzone przez Pawła i Marzenę Zakrzewskich. Szkoły, w których we wzorcowy sposób wprowadzono właśnie edukację spersonalizowaną”.
[Radio „Solidarność”, redaktor Paweł Pietkun; https://wnet.fm/broadcast/edukacja-spersonalizowana-czyedukacja-domowa-to-sposoby-w-jakienalezy-polska-szkole-zmieniac/]
- „Kiedy powstały szkoły państwa Zakrzewskich, nastąpiła pozytywna eksplozja zainteresowania tematyką uczenia spersonalizowanego, uczenia innego niż przyjęte dotychczas”.
[Prof. Jędrzej Chmielewski, radio „Wnet”; https://wnet.fm/broadcast/urzednicy-warszawskiego-magistratu-zniszczyli-najlepszy-projekt-edukacyjnyostatniej-dekady/]
- „Mieliśmy w Polsce piękny edukacyjny eksperyment. Trzeba go ratować. Trzeba pozwolić Pawłowi i Marzenie Zakrzewskim w dalszym ciągu zmieniać ponury obraz polskiej edukacji”.
[Kornel Morawiecki, marszałek senior, Radio „Solidarność”; https://wnet.fm/broadcast/edukacja-jest-powaznymproblemem-nie-tylko-polskiej-ale-calejzachodniej-cywilizacji/]
- „Ponad 10 lat temu w Polsce rozpoczął swoje działanie ruch rodziców związany z tzw. edukacją domową. W ramach aktywności zaangażowanych osób prowadzone były między innymi liczne badania związane z wpływem edukacji domowej na rodzinę, motywacją do nauki, rozwojem osobistym i wieloma innymi czynnikami. To pionierskie przedsięwzięcie było prowadzone przez pana Pawła Zakrzewskiego i panią Marzenę Zakrzewską. Badania te, bardzo ważne dla rozwoju nowoczesnego, obywatelskiego i demokratycznego społeczeństwa, jak również ważne dla wspierania rodziny jako podstawowej jednostki społecznej, zostały przerwane na skutek działań prowadzonych przez urzędników”.
[Parlamentarzysta dr Paweł Pudłowski, Interpelacja nr 32205 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie badań w obszarze edukacji domowej z dnia 24 czerwca 2019 r.; https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BDKBTC]
- „Państwo Paweł i Marzena Zakrzewscy byli i są twórczo zaangażowani w szeroko rozumiany rozwój kultury i dziedzictwa narodowego. Efektywnie zaangażowali się oni w korzystne zmiany legislacyjne w obszarze edukacji pozaszkolnej, które miały swój finał w 2009 r. Należy podkreślić, że państwo Zakrzewscy są autorami innowacyjnych badań w obszarze edukacji domowej”.
[Marszałek senior Kornel Morawiecki, Interpelacja 32657 z 17 lipca 2019 r.; https://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BECHKT]
- „Mieliśmy dzieciaki w Salomonie. Niepowtarzalna atmosfera wolności. Trudna do odtworzenia. Paweł i Marzena Zakrzewscy dali z siebie wszystko”.
[Mirosław Kałużny, bluesman, muzyk, producent muzyczny i edukator domowy, radio „Wnet”; https://wnet.fm/broadcast/takie-bedziemy-mieli-rzeczpospolite-jakie-ich-mlodziezy-chowanieczyli-po-raz-kolejny-o-edukacji/]
- „Moi przyjaciele Paweł i Marzena Zakrzewscy zainicjowali niezbędne zmiany w polskiej oświacie. Zapłacili za to nader wysoką cenę. Warto o tym pamiętać”.
[Marszałek senior Kornel Morawiecki dla portalu zd24; https://zd24.pl/polityka/item/8488-nasza-najswiezszainterwencja-w-bardzo-waznej-sprawieedukacja-to-podstawa]
- „Z analizy dokumentów w przedmiotowej sprawie wyłania się ponury obraz działania niektórych funkcjonariuszy publicznych doprowadzających do dewastacji wartościowych inicjatyw, a przede wszystkim deptania godności ludzkiej”.
[Posłanka Kamila Gasiuk-Pihowicz, Interpelacja nr 33765 do ministra finansów w sprawie dyskryminacji w wymiarze fiskalnym twórców nurtu edukacji spersonalizowanej z 16 września 2019 r.; https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BGBH5X]
- „Poznałem Kornela Morawieckiego dzięki swoim przyjaciołom, zaangażowanym w nowoczesną edukację. Paweł i Marzena Zakrzewscy przedstawili mnie ojcu premiera”.
[Poseł Lech Kołakowski; https://augustow.org/2019/kornel-morawieckimial-swoja-wizje-polski-i-konsekwentnie-ja-realizowal-wspomina-lechkolakowski/]
- „Na kilka tygodni przed śmiercią Kornel Morawiecki czynnie zajmował się sprawą, która obnaża całkowity paraliż organów państwa w starciu z własnymi strukturami wewnętrznymi. Chodzi o zniszczenie sieci prywatnych szkół Pawła i Marzeny Zakrzewskich, które w 2016 r. zostały zlikwidowane na skutek działań urzędników. Szkoły oraz ich twórcy były zwalczane nie tylko przez Urzędy Kontroli Skarbowej, ale nawet Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ostatnia interpelacja Kornela Morawieckiego jest szczególnie interesująca. Nie tylko dlatego, że podpisało się pod nią bardzo wielu posłów. W sprawie szkół Salomon interweniowali przez ostatnich kilka lat posłowie wszystkich partii, zarówno ugrupowania rządzącego, jak i opozycji. W sejmowym archiwum można znaleźć kilkadziesiąt interpelacji, które dotyczą tego tematu. Salomon, jak wynika z dostępnych w archiwach oraz internecie informacji, był dość wyjątkową szkołą – na wskroś nowoczesną, na swój sposób liderem edukacji w Polsce, a jej twórcy naukowcami, zaangażowanymi w edukację spersonalizowaną, czyli taką, która stawia na człowieka, jego potrzeby, możliwości i rozwój”.
[„Niemoc państwa. Tajemnica przedostatniej interpelacji Kornela Morawieckiego”, portal wieści24; https://wiesci24.pl/2019/10/02/niemoc-panstwa-tajemnicaostatniej-interpelacji-kornela-morawieckiego/]
- „W 2009 r. w Polsce zaczęły powstawać nowoczesne placówki, działające w formie klubów i stowarzyszeń edukacyjnych. Po wielu latach utrzymywania tradycyjnego postkomunistycznego systemu szkolnego, rodzice otrzymali możliwość kształcenia swoich dzieci w placówkach, które kładły nacisk na indywidualne predyspozycje rozwojowe dzieci. Sukces projektu zapoczątkowanych przez państwa Pawła i Marzenę Zakrzewskich placówek przerósł wszelkie oczekiwania. Założyciele włożyli w niego całe swoje serce i cały majątek. W szczytowym okresie w innowacyjnych placówkach uczyło się ponad 50 tys. dzieci”.
[Portal korwin-mikke.pl; https://korwin-mikke.pl/polska/jkm-o-nowejaferze-banasia/]
- „Do Sejmu dostał się dzięki pomocy grona oddanych przyjaciół i środowisk skupionych wokół tak zwanej edukacji domowej i spersonalizowanej. Wśród nich byli Paweł i Marzena Zakrzewscy, z którymi przyjaźnił się od wielu lat. Potężny ruch edukacyjny, który głosił potrzebę reform w polskiej szkole, znalazł w osobie Kornela Morawieckiego gorącego orędownika. Cele przywrócenia szkole holistycznie pojmowanego dobra człowieka, jako głównego celu działania systemu, stały się postulatami WiS. Zakrzewscy działali w tym nurcie od 2008 r., tworząc sieć klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej – poświęcili na to cały rodzinny majątek. Placówki zostały jednak zniszczone działaniami urzędników, a Morawiecki nie mógł się z tym pogodzić i robił bardzo wiele, by pomóc aktywnej rodzinie, która znalazła się w trudnej sytuacji. Przez ponad dziesięć lat bezskutecznie szukano haka na Zakrzewskich. Dyskryminacja dotyczyła nie tylko wymiaru oświatowego, ale jak czytamy w dokumentach, także awansów naukowych (!), bezprecedensowych skomasowanych i wielowymiarowych kontroli, w tym postępowań prokuratorskich. Rola posła i obrońcy rodziny to było coś, w czym Morawiecki czuł się doskonale. Nie był zresztą sam. Pomagał m.in. Gabriel Janowski, Paweł Kania, Piotr Naimski, Marek Citko, Tomasz Kostuś, Tadeusz Kubuj, Karol Karski, Michał Kamiński, Piotr Guział, Killion Munyama, Lech Kołakowski, Małgorzata Niemczyk, Jan Szyszko, a nawet bardzo kontrowersyjna Krystyna Pawłowicz”.
[Redakcja „Nasza RP”; https://www.naszarp.com/ostatnie-chwile-kornelamorawieckiego/]
- „Czy objęto należytą ochroną prawną represjonowanych twórców nurtu edukacji spersonalizowanej Pawła i Marzenę Zakrzewskich, aby nie dochodziło w przyszłości do podobnej dyskryminacji?”.
[Poseł Dobromir Sośnierz, Interpelacja z 6 grudnia 2019 r.; https://sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BJRBZD&fbclid]
- „Dziesięć lat temu zaczęli w polskiej edukacji rewolucję. Dzisiaj są uważani za twórców nurtu edukacji spersonalizowanej i demokratycznej oraz domowej. Paweł i Marzena Zakrzewscy stali się dla tysięcy rodziców inspiracją, która może zmienić raz na zawsze oblicze polskich szkół. Jeśli znowu na ich drodze nie staną bezduszni urzędnicy. Gdyby dzisiaj, gdy szuka się rozwiązań systemowych i zmian, wykorzystać ich doświadczenia, Polska błyskawicznie stałaby się liderem edukacyjnego świata”.
[Redakcja „Nasza RP”; https:// www.naszarp.com/szkola-niespelnionych-marzen/]
- „Prekursorami tych działań w edukacji już na kilka lat wcześniej byli Paweł i Marzena Zakrzewscy, którzy tworzyli kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. To Oni w 2009 r. zredagowali i wydali w wielotysięcznym nakładzie obszerną pracę zbiorową pod charakterystycznym tytułem „Edukacja domowa w Polsce”. Placówki Zakrzewskich działały tak w Warszawie, jak i w innych miejscach – również poza Polską”.
[Portal salon24, redaktor Sławomir Jazieniecki; https://www.salon24.pl/u/edukacjaspersonalizowana/1018559,opozniona-szkolna-rewolucja]
- „Sieć szkół Pawła i Marzeny Zakrzewskich była nadzieją na lepszą edukację dla dziesiątek tysięcy dzieci”.
[Portal wieści24; https://wiesci24.pl/2020/02/10/urzednicy-zniszczyli-siecnowoczesnych-szkol-do-dzisiajzaden-nie-poniosl-konsekwencji/]
- „Jest to oświadczenie w sprawie działań dyskryminacyjnych podejmowanych wobec twórców nurtu edukacji spersonalizowanej, obywateli P. i M. Z. Biorąc pod uwagę rozliczne inicjatywy podejmowane w obszarze nowoczesnej edukacji przez obywateli P. i M. Z., które spotykały się z obiektywną dyskryminacją, realizowaną również za pośrednictwem urzędów administracji państwowej, posłowie i senatorowie poprzedniej kadencji podjęli rozliczne działania, mające na celu powstrzymanie dalszych nadużyć. W kolejnych interpelacjach – 29790, 30556, 31344, 32657, 337749, 33910, 31157, 31402, 31881, 32860, 33528, 33765, 33473, 27976, 32205, 31081, 31126, 9010, 16556, 9143 – politycy podkreślali dotychczasowe osiągnięcia twórców i niczym nieuzasadnioną opresję ze strony administracji publicznej, która doprowadziła do likwidacji placówek edukacji spersonalizowanej i demokratycznej”.
[Senator Magdalena Kochan w Oświadczeniu z dnia 13 marca 2020 r.; https://www.senat.gov.pl/sklad/senatorowie/nowe-oswiadczenia-senatorskie,990,10.html, https://edukacjaspersonalizowana.com/2020/06/20/ oswiadczenie-senat-rp-16-06-2020/]
- „Z treści interpelacji nr 29790, 30556, 31344, 32657, 33749, 33910, 31157, 31402, 31881, 32860, 33528, 33765, 33473, 27976, 32205, 31081, 31126, 9010, 16556 i 9143 posłów na Sejm RP VIII kadencji, a także interpelacji nr 6284, 1803, 5682, 336, 6849, 3325, 907, 5366, 3213 i 249 posłów na Sejm RP IX kadencji, jak również oświadczeń senatorów, interwencji rzecznika praw obywatelskich, Najwyższej Izby Kontroli oraz osób prawnych i fizycznych wyłania się obraz dyskryminacyjnych działań Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego wobec twórców nurtu edukacji spersonalizowanej i demokratycznej P. i M. Z. W uzasadnieniach dotychczasowych rozstrzygnięć sądów w przedmiotowych sprawach (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/WA 896/17, III SA/WA 958/17, III SA/WA 2767/19, III SA/WA 2762/19, III SA/WA 2763/19, III SA/WA 2742/19, III SA/WA 2741/19, III SA/WA 2760/19, III SA/WA 2766/19, III SA/WA 2769/19, III SA/WA 2765/19, III SA/WA 2764/19, III SA/WA 2768/19, III SA/WA 2761/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 770/19, I SA/Lu 771/19, I SA/Lu 772/19, I SA/Lu773/19, I SA/Lu 774/19, I SA/Lu 775/19, I SA/Lu 776/19, I SA/Lu 777/19; Sądu Rejonowego w M. M., sygn. akt II Kp 9/20, Kp 10/20) możemy znaleźć potwierdzenia sygnalizowanych wcześniej nadużyć organu wobec ww. obywateli. Ponadto sądy wielokrotnie potwierdzał prawne stanowisko państwa Z. Dalsze eskalowanie działań ze strony funkcjonariuszy wyczerpuje znamiona represji i łamania praw człowieka”.
[Senator Jan Filip Libicki w Oświadczeniu z dnia 18 czerwca 2020 r.; https://www.senat.gov.pl/sklad/senatorowie/nowe-oswiadczenia-senatorskie,98,10.html, https://edukacjaspersonalizowana.com/2020/06/28/ oswiadczenie-senatorskie-26-06-2020/]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy zorganizowali nowatorskie, bezpłatne placówki oświatowe Salomon, które działały w oparciu o kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. Powstawały stopniowo od 2009 r. w miarę upowszechniania się w Polsce edukacji domowej. Szkoły swoim zasięgiem objęły teren całej Polski. Ostatnia taka szkoła została zlikwidowana w roku szkolnym 2018/2019 w województwie lubelskim. Uczniom oferowały zajęcia w klubach edukacyjnych, dostęp do nowoczesnej platformy e-learningowej, innowacyjny e-tornister, spersonalizowane rodzinne wioski edukacyjne, bon oświatowy, który przyznawany był w formie stypendium przeznaczonego na realizację zajęć pozaszkolnych”.
[Portal ofio.pl; https://ofio.pl/styl-zycia/85604/edukacja-domowa-czy-edukacja-zdalna/]
- „Cofnijmy się na moment 11 lat, kiedy w Polsce miała szansę rozpocząć się prawdziwa edukacyjna rewolucja. Kiedy w 2009 r. doprowadzono do korzystnych zmian w przepisach i dopuszczono edukację domową oraz nowy rodzaj szkół prywatnych – nastąpiła prawdziwa jakościowa zmiana w podejściu do oświaty. Tysiące osób masowo zapisywało swoje dzieci do nowych placówek. Prowadzone nowatorskie badania naukowe wskazywały na jedno – fenomen spersonalizowanej edukacji domowej. Nauczanie polegało na tym, że dzieci miały opanować pewien program, ale metody i środki wiodące do tego celu planowali rodzice. Jak grzyby po deszczu pojawiały się placówki edukacyjne, które przyciągały rzesze chętnych. Nie wszystkim się to jednak podobało. Urzędnicy zaczęli uważnie przyglądać się szkołom, które nie tylko szybko się rozwijały, ale i osiągały dużo lepsze wyniki niż ich państwowi konkurenci. Prekursorami tych działań w edukacji już na kilka lat wcześniej byli Paweł i Marzena Zakrzewscy, którzy tworzyli kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. To Oni w 2009 r. zredagowali i wydali w wielotysięcznym nakładzie obszerną pracę zbiorową pod charakterystycznym tytułem „Edukacja domowa w Polsce”. Placówki Zakrzewskich działały tak w Warszawie, jak i w innych miejscach – również poza Polską. Początkowo wszystko szło świetnie. Zaangażowani rodzice, ogromna radość uczniów, świetne wyniki państwowych egzaminów. Szybki rozrost jednej z takich placówek zaniepokoił jednak urzędników warszawskiego ratusza. Nie podobała im się formuła edukacji domowej, która była zgodna z prawem, ale powodowała w urzędzie niezrozumienie dla innowacyjnych rozwiązań w podejściu do nauczania. W szkołach Salomon pojawiły się coraz częstsze i zmasowane kontrole. Nie wykazywały żadnych nieprawidłowości, ale urzędnicy się zawzięli. Dzisiaj wiadomo, że kontrole były tylko pretekstem – rzeczywistym powodem była chęć zablokowania szkół Salomon Pawła i Marzeny Zakrzewskich i innych tego typu przedsięwzięć ze względu na szybki odpływ uczniów z państwowych szkół, co w konsekwencji zagroziło już bezpośrednio egzystencji rozpasanej urzędniczej kasty. Gdyby rozwój edukacji domowej postępował w tym tempie, to wielu znajomych królika i całe urzędnicze klany straciłyby dojną krowę. Z perspektywy czasu takie podejście urzędników może śmieszyć, ale wtedy przeciwko edukacji spersonalizowanej rzucono wszystkie siły. Kontrole merytoryczne nic nie wykazały, zaczęto więc badać majątek założycieli i ze zdziwieniem odkryto, że w rozwój edukacji państwo Zakrzewscy zainwestowali cały swój rodzinny majątek. Z własnych pieniędzy fundowali chociażby stypendia uczniom. To rozjuszyło urzędników jeszcze bardziej. Do ataku ruszył urząd kontroli skarbowej, a w kilku szkołach pojawili się… antyterroryści. Istniejące do dzisiaj nagrania pokazują, jak do placówek wpadają uzbrojeni po zęby i zamaskowani policjanci, nie znajdując ani nikogo, ani niczego podejrzanego. Nękanie szkół spowodowało jednak ich zamknięcie – zarówno założyciele, jak i rodzice mieli dość atmosfery podejrzeń i kolejnych kontroli, które prowadzone były nawet w czasie egzaminów. Placówki Zakrzewskich zniszczono, a ich samych poddano licznym represjom i szykanom. Organy skarbowe posunęły się nawet do tego, że wielokrotnie uniemożliwiały odwoływanie się stron od egzekwowanych i bezprawnych, jak się później okazało, decyzji. Nie przewidziano tylko jednego – ogromnego społecznego oporu i siły idei rodzącej się w bólach wolnej edukacji. Państwo Zakrzewscy poruszyli niebo i ziemię. Pomogli im rodzice, wśród których znajdowało się wielu wybitnych przedstawicieli świata kultury, sztuki, nauki i polityki. W sprawę zaangażowali się posłowie wszystkich opcji politycznych. Urzędy i ministerstwa zostały wręcz zalane petycjami, interpelacjami oraz interwencjami. W sprawę zaangażowali się między innymi śp. Kornel Morawiecki, Gabriel Janowski, Adam Bodnar, Rzecznik Praw Obywatelskich, Michał Kamiński, Paweł Deląg, Janusz Korwin-Mikke, Krystyna Pawłowicz, Krzysztof Kwiatkowski, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, a nawet Marian Banaś, wtedy Minister Finansów. Stwierdzono liczne nieprawidłowości”.
[Portal wieści24; https://wiesci24.pl/ 2021/01/15/opozniona-szkolna-rewolucja-jak-urzednicza-kasta-probowalazatrzymac-nieuchronne-zmiany-wsystemie-edukacji/]

- „Przed 11 laty w Polsce otworzyły się szeroko drzwi do prawdziwej edukacyjnej rewolucji. W 2009 r. doprowadzono do korzystnych zmian w przepisach i dopuszczono edukację domową oraz nowy rodzaj szkół prywatnych. Prekursorami działań związanych z edukacją domową już kilka lat wcześniej byli Paweł i Marzena Zakrzewscy, którzy tworzyli kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej”.
[„Nasza Polska”; https://naszapolska.pl/2021/02/20/edukacja-domowaczy-edukacja-zdalna/]
- „Szkoły Salomon Pawła i Marzeny Zakrzewskich opracowywały i wydawały też m.in. dla swoich uczniów innowacyjne boksy edukacyjne, a dla rodziców poradniki tematyczne. W szczytowym okresie rozwoju Szkoła Salomon zrzeszała ok. 50 tysięcy uczniów. Uczniom oferowały zajęcia w klubach edukacyjnych, dostęp do nowoczesnej platformy e-learningowej, innowacyjny e-tornister, spersonalizowane rodzinne wioski edukacyjne, bon oświatowy, który przyznawany był w formie stypendium przeznaczonego na realizację zajęć pozaszkolnych”.
[„Gazeta Jurajska”; https://gazetajurajska.pl/edukacja-domowa-glos-wdyskusji/]
- „Edukacja domowa czy edukacja zdalna? Epidemia koronawirusa pokazała, że warto zastanowić się nad przemodelowaniem systemu edukacji, zwłaszcza że w polskim prawie od 11 lat obowiązują przepisy pozwalające na edukację domową uczniów objętych obowiązkiem szkolnym. Sprawnie działała do 2018 r. w kraju sieć szkół Salomon. Rozwiązania przyjęte przez twórców Salomona, Pawła i Marzenę Zakrzewskich, doskonale sprawdzałyby się w sytuacji zagrożenia epidemiologicznego”.
[Portal onet.pl; https://wiadomosci.onet.pl/kraj/edukacja-domowa-czyedukacja-zdalna/ts088jz]

- „Paweł i Marzena Zakrzewscy tworzyli kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, w 2009 r. zredagowali i wydali obszerną pracę zbiorową pt. „Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka”. W tym czasie również organizowali nowatorskie, bezpłatne placówki oświatowe Salomon, które działały w oparciu otworzone przez nich kluby. Szkoły swoim zasięgiem objęły teren całej Polski. Uczniowie, którzy należeli do tych szkół otrzymywali: dostęp do nowoczesnej platformy e-learningowej, innowacyjny e-tornister, bon oświatowy – przyznawany w formie stypendium przeznaczonego na realizację zajęć pozaszkolnych. Rodzice mogli liczyć na merytoryczne wsparcie dostępne w poradnikach tematycznych”.
[„Kurier Rzeszowski”, redaktor Natalia Daniło, „Formy efektywnego kształcenia podczas pandemii”; https://kurierrzeszowski.pl/2021/02/20/formy-efektywnego-ksztalcenia-podczas-pandemii/]
- „Dotowali oni ponadto nieprzerwanie, od 2007 r., z majątku prywatnego swoją społeczną działalność w obszarze kulturotwórczego rozwoju edukacji alternatywnej, którą traktowali jako misję wsparcia dla innych rodzin – dla Polski”.
[Poseł Artur Dziambor, Interpelacja z 1 marca 2021 r.; https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BYSK7V&fbclid]
- „Warszawa, dnia 19 marca 2021 r. Niniejszym wyrażamy wdzięczność Pawłowi i Marzenie Zakrzewskim za wieloletnie (od 2005 r.), owocne (korzystne zmiany w UOS 2009 r. i 2021 r.), ofiarne (kosztem własnego wielomilionowego majątku), niezłomne (dyskryminacja i represje) wielowymiarowe zaangażowanie (władza ustawodawcza, sądownicza i wykonawcza) zogniskowane wokół idei Edukacji Domowej. Ponadto wyrazy uznania należą się również dzieciom Pawła i Marzeny, a w sposób szczególny Ignacemu i Pawłowi Zakrzewskim, którzy od kilku lat angażują się w życie Parlamentu, współpracując m.in. z Januszem Korwin-Mikke, Killionem Munyama, Tomaszem Kostusiem, Michałem Kamińskim, Karolem Karskim, Lechem Kołakowskim, Wojciechem Kossakowskim, Krzysztofem Kwiatkowskim, czy śp. Kornelem Morawieckim. Serdecznie dziękuję i gratuluję kolejnego sukcesu tak w imieniu swoim, jak i całego zespołu MFRES”.
Prof. Jędrzej Chmielewski, Międzynarodowa Fundacja Rozwoju Edukacji i Sportu KRS 0000481115, www.infes.org, ul. Wiejska 2, 00-489 Warszawa”.
[https://edukacjaspersonalizowana.com/archiwum-newsletterow/ https://www.facebook.com/edukacjadom]
- „Pod koniec 2015 r. Zakrzewscy w swoich szkołach i klubach zrzeszali już przeszło pięćdziesiąt tysięcy uczniów. Często były to dzieci polityków, artystów, profesorów, biznesmenów, sportowców, dyplomatów. Niestety ich sukces był zarazem porażką. Skala i rozmach działań, osiągane wpływy społeczne i polityczne, sposób organizacji, a przede wszystkim niezależność finansowa zostały uznane przez niektóre wpływowe środowiska za konkurencję i potencjalne zagrożenie”.
[Portal salon24, dziennikarz Marcjusz Włodarczyk; https://www.salon24.pl/u/czog/1121944,oswiatowa-rewolucja-historia-pewnej-ustawy]
- „Paweł Zakrzewski od lat walczył o zmiany w prawie, umożliwiające wprowadzenie powszechnej edukacji domowej. Teraz posłowie dostrzegli, jak ważna jest to kwestia społeczna. Wszystkie partie i kluby poparły istotną reformę. Prof. Zakrzewski w rozmowie z „Do Rzeczy” tłumaczy, czym jest homeschooling”.
[„DoRzeczy”; https://dorzeczy.pl/kraj/179773/edukacja-domowa-pawelzakrzewski-tlumaczy-dlaczegoreforma-jest-tak-wazna.html]
- „Dokładnie za tydzień wchodzi w życie nowelizacja „Ustawy Zakrzewskich” ułatwiająca dostęp do edukacji domowej w Polsce. To forma nauczania coraz bardziej popularna wśród naszych rodaków”.
[Portal wiadomości.onet.pl, „Edukacja domowa w Polsce: Ustawa Zakrzewskich pozwoli wykreować elitę intelektualną”; https://wiadomosci.onet.pl/swiat/edukacja-domowa-wpolsce-ustawa-zakrzewskich-pozwoliwykreowac-elite-intelektualna/612k4k9]
- „Dziękujemy Radzie Międzynarodowej Fundacji Rozwoju Edukacji i Sportu za zaangażowanie na rzecz pozytywnych zmian w zakresie edukacji domowej w ustawie o systemie oświaty: Panu Adam Kszczot, Panu Andrzejowi Lubelskiemu, Panu Andrzejowi Supron, Pani Anna Maria Rożek Aktywistka, Panu Arturowi Dębskiemu, Panu Gabrielowi Janowskiemu, Panu Grzegorzowi Chełmińskiemu, Panu Grzegorzowi Kołodziejczykowi, Panu Ignacemu Zakrzewskiemu, Panu Jackowi Stanisławskiemu, Panu Kuba Błaszczykowski, Panu Jerzemu Morawieckiemu, Panu Jędrzej Chmielewski, Panu śp. Kornel Morawiecki, Pani Korynna Korwin-Mikke, Panu Krzysztofowi Zientarze, Pani Małgorzacie Legutko, Panu Mariuszowi Kaczmarkowi, Panu Marek Citko, Panu Markowi Kownackiemu, Panu Michałowi Adamczewskiemu, Panu Michałowi Malinowskiemu, Panu Paweł Deląg, Panu Pawłowi Kani, Panu Pawłowi Leonardowi Zakrzewskiemu, Panu Pawłowi Pewny, Panu Pawłowi Wiąckowi, Panu Piotr Guział, Panu Piotrowi Małachowskiemu, Panu Piotrowi Nowakowi, Panu Robertowi Sycz, Panu Tomas Pacesas, Panu Witold Misiuda-Rewera, Panu Wojciechowi Dziekońskiemu. Dziękujemy również fundatorom MFRES Pawłowi i Marzenie Zakrzewskim. Fundacja była organem prowadzącym m.in. dla Szkół Salomon Pawła i Marzeny Zakrzewskich w Drohiczynie. Fundacja od 2018 r. zaangażowała się w działania wokółlegislacyjne, które doprowadziły do korzystnych zmian UOSO w marcu 2021 r. W związku ze zrealizowanymi celami statutowymi podjęto decyzję o zamknięciu fundacji. Dla dalszych działań zogniskowanych wokół podmiotowości i praw rodzin zawiązane zostało Stowarzyszenie Rzecznik Praw Rodziny”.
[Portal edukacjadomowawpolsce.pl; https://edukacjadomowa.com/, https://www.facebook.com/edukacjadom]
- „Tymczasem podopieczni Zakrzewskich mogli korzystać z nowoczesnego e-learningu. Zajęcia w klubach edukacyjnych, e-tornister, spersonalizowane rodzinne wioski edukacyjne, bon oświatowy, który przyznawany był w formie stypendium przeznaczonego na realizację zajęć pozaszkolnych czy poradniki tematyczne dla ucznia i rodzica to propozycje, które zdecydowanie wnosiły inną jakość do polskiej szkoły. I co najważniejsze, dostępne były za darmo”.
[„Tygodnik TVP”, redaktor Karol Wasilewski; https://tygodnik.tvp.pl/53299206/zaszczuci-przez-skarbowkejak-urzednicy-mordowali-domowaedukacje]

- „Urzędnicy zniszczyli najlepszy projekt edukacyjny ostatniej dekady”: „W Polsce już dekadę temu świetnie rozwijała się edukacja spersonalizowana. Teraz parlament niemal jednogłośnie przeprowadził zmiany, mające ułatwić dostęp do homeschoolingu, tzw. Ustawę Zakrzewskich”. [https://tygodnik.tvp.pl/53299206/zaszczuci-przez-skarbowke-jak-urzednicy-mordowali-domowa-edukacje]
- „Tygodnik TVP zapytał w Ministerstwie Finansów, jak to możliwe, że świetnie prosperujący biznes został doprowadzony do bankructwa. – Rzeczywiście poszczególni pracownicy przynajmniej kilku ówczesnych Urzędów Celno-Skarbowych, a wcześniej UKS dopuścili się procedur wręcz haniebnych w opozycji do faktów, stanu prawnego oraz wielu wyroków WSA i NSA – mówi Paweł Wiącek, były dyrektor Gabinetu Politycznego Ministra Finansów, który został osobiście oddelegowany przez Tadeusza Kościńskiego do zbadania sprawy Zakrzewskich”.
[https://tygodnik.tvp.pl/53299206/zaszczuci-przez-skarbowke-jak-urzednicy-mordowali-domowa-edukacje]
- „Ze zjawiskiem edukacji domowej zapoznałem się dzięki działalności klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, których twórcami byli Paweł i Marzena Zakrzewscy. To oni od 2007 r. zaangażowali się w międzynarodową działalność klubów ludzi nauki i kultury. I tak idea edukacji domowej w Polsce zaczęła się rozwijać. Cieszę się, że mogłem dołożyć i swój głos dla dobra polskiej oświaty”.
[„Wprost”, Wojciech Kossakowski, poseł Prawa i Sprawiedliwości; https://www.wprost.pl/kraj/10440330/edukacja-domowa-twoje-dziecko-mozeuczyc-sie-bez-chodzenia-do-szkolyzobacz-jakie-to-proste.html]
- „W Polsce już dekadę temu świetnie rozwijał się model spersonalizowanego nauczania. Małżeństwo Paweł i Marzena Zakrzewscy stworzyli ogólnopolską sieć placówek Salomon. W szczytowym momencie nauczali ponad 50 tys. uczniów. – Cieszę się, że w sprawach edukacji i rozwoju nasi parlamentarzyści są jednomyślni – tłumaczy w rozmowie z „Wprost” prof. Paweł Zakrzewski”.
[„Wprost”; https://www.wprost.pl/kraj/10440330/edukacja-domowatwoje-dziecko-moze-uczyc-sie-bezchodzenia-do-szkoly-zobacz-jakie-toproste.html]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy to twórcy nurtu edukacji spersonalizowanej w Polsce. Opierając się na doświadczeniach wielu krajów, wiele lat temu stworzyli w naszym kraju bardzo dużą sieć placówek, w których uczniowie realizowali proces nauczania w oparciu o nowoczesne metody naukowe i humanistyczne podejście, które pozwalało wzmacniać najlepsze cechy uczniów, minimalizując przy tym stres związany z nauką i negatywnymi zjawiskami w szkole. Niedawno Sejm uchwalił ustawę, która umożliwia rozwój edukacji spersonalizowanej i domowej w Polsce. Nazywana „Ustawą Zakrzewskich” otwiera drogę do rozwoju tak ważnej dziedziny życia, jaką jest edukacja. Bo to właśnie edukacja jest najważniejsza, to ona daje podstawy rozwoju kraju i lepszą przyszłość naszym dzieciom. Edukacja powinna być priorytetem dla działania państwa. Sejm zrobił krok we właściwą stronę. Za wprowadzeniem ustawy głosowali praktycznie wszyscy posłowie. Podwaliny pod to działanie położył właśnie Paweł Zakrzewski wraz ze swoją żoną. W sprawie Zakrzewskich składało interpelacje bardzo wielu posłów”.
[Portal wiesci24.pl; https://wiesci24.pl/2021/04/22/ustawa-zakrzewskich-polaczyla-sejm-edukacja-wygrala-zpolityka/]
- „Monika Kwiatkowska, prawnik i edukatorka domowa z Trójmiasta, od lat mieszkająca z mężem Anglikiem w Londynie, mówi wprost. – Naszą przygodę z edukacją pozaszkolną rozpoczęliśmy kilkanaście lat temu. Głównym powodem był wyjazd z dzieciakami za granicę. Zaangażowaliśmy się wtedy w działalność Stowarzyszenia Unia Rodzin, którego prezesem był prof. Paweł Zakrzewski. Uczestniczyliśmy w zajęciach klubu edukacyjnego w Londynie, a egzaminy raz w roku zdawaliśmy w Polsce. Było to najlepsze rozwiązanie w naszej sytuacji. Świetna przygoda – bardzo miło wspominamy ten czas”.
[„Dziennik Bałtycki”; https://dziennikbaltycki.pl/edukacja-domowa-wpolsce-ustawa-zakrzewskiego-rewolucjaw-skali-europy/ar/c5-15576421]
- „Gdyby nie determinacja Zakrzewskich, zmiany i ułatwienia w dostępie do edukacji domowej nad Wisłą musiałyby poczekać jeszcze wiele lat. Ich zaangażowanie jest nie do przecenienia. Osobiście znam kilkudziesięciu parlamentarzystów, którzy zmienili zdanie i docenili ten model nauczania. W tym miejscu chciałabym wyrazić wdzięczność prof. Pawłowi Zakrzewskiemu, bo sama jestem orędowniczką wolnego wyboru w oświacie”.
[„Expres Ilustrowany”, Małgorzata Niemczyk, poseł Platformy Obywatelskiej; https://expressilustrowany.pl/edukacja-domowa-ustawa-zakrzewskichzmieni-polskie-szkolnictwo/ar/c5-15587724]
- „Edukacja domowa w Polsce: Pytamy posła, co daje nam „Ustawa Zakrzewskich”. Środowiska edukatorów domowych czekały na zmiany prawne od ponad dekady. Wszyscy rodzice mówią wprost: to przełom i rewolucja w rodzimej oświacie”.
[Portal money.pl, kwiecień 2021 r.; https://www.money.pl/gospodarka/edukacja-domowa-w-polsce-pytamy-posla-co-daje-nam-ustawa-zakrzewskich6642046668487296a.html]
- „Eksperci zajmujący się na co dzień edukacją domową nie mają wątpliwości: Za sukcesem legislacyjnym stoi rodzina Pawła i Marzeny Zakrzewskich – polskich twórców i propagatorów edukacji domowej. Zapytaliśmy o ich udział w zmianach zarówno polityków koalicji rządzącej, jak i opozycji. W tej kwestii również mówili jednym głosem”.
[„Expres Ilustrowany”; https://expressilustrowany.pl/edukacja-domowaustawa-zakrzewskich-zmieni-polskieszkolnictwo/ar/c5-15587724]
- „Prof. Paweł Zakrzewski wprowadzał nad Wisłę światowe know-how edukacji domowej. Dzisiaj parlament jednogłośnie przegłosował zmiany w prawodawstwie, umożliwiające rozwój spersonalizowanego nauczania. Od 2005 r. wprowadzał Pan w Polsce innowacyjne rozwiązania związane ze spersonalizowaną edukacją domową.
Był Pan pierwszym, który na taką skalę propagował homeschooling. Jak Pan się czuje, gdy po tylu latach parlament wprowadza zmiany, o które Pan apelował?
Wychowany zostałem w niezwykle patriotycznej rodzinie. I od zawsze pozycja naszego kraju na arenie międzynarodowej była dla mnie istotna. Dlatego zdecydowałem się przenieść do Polski najlepsze know-how nowoczesnej edukacji ze świata, gdzie w tamtym okresie wzorem były rozwiązania oświatowe implementowane w Stanach Zjednoczonych – u nas edukacja domowa była mniej znana. Wykorzystałem międzynarodowe kontakty, aby polscy uczniowie mieli dostęp do pionierskich narzędzi. Kilka lat później zostałem zaszczuty, a inicjatywy zniszczone przez bezduszny aparat urzędniczo-skarbowy”.
[Portal money.pl; https://www.money.pl/gospodarka/zrobie-z-polski-europejskiego-lidera-6634273111829408a.html]

- „Prof. Marzena i Paweł Zakrzewscy od ponad dekady walczyli o ułatwienie dostępu do edukacji domowej w Polsce. Dzięki ich zaangażowaniu mieliśmy w parlamencie swoiste porozumienie ponad podziałami, gdyż za ich ustawą głosowały koła poselskie: ZP, KO, Lewica, KP, Konfederacja, Polska 2050, Kukiz15, PiS oraz posłowie niezrzeszeni. Już 1 lipca 2021 r. wejdzie w życie tzw. „Ustawa Zakrzewskich”.
[Portal edukacjadomowa.com; https://www.facebook.com/edukacjadom/]
- „Takiej zgodności w polskim parlamencie nie było od dawna. Najpierw ramię w ramię głosowali posłowie Prawa i Sprawiedliwości, Koalicji Obywatelskiej, Polski 2050 Szymona Hołowni, Polskiego Stronnictwa Ludowego i Konfederacji. Teraz jednomyślni byli senatorowie. Przepisy ułatwiające dostęp do edukacji domowej w końcu wchodzą w życie. Jak mówi prof. Paweł Zakrzewski, twórca i inicjator zmian, szkoda, że tak późno. Bo rodziny chcące zajmować się edukacją swoich dzieci już dekadę temu zwracały uwagę na potrzebę reform”.
[„Gazeta Wrocławska”; https://gazetawroclawska.pl/edukacja-domowaustawa-zakrzewskiego-rewolucja-wpolskim-szkolnictwie/ar/c5-15594553]
- „Do tej pory rejonizacja i utrudnienia formalno-prawne powodowały, że osoby, zwłaszcza te z mniejszych miejscowości, posiadały bardzo ubogą ofertę edukacyjną. Zmiany w ustawie są więc tu bardzo korzystne. Wydaje się, że zmiana ustawy to dopiero pierwszy krok – gros obywateli nawet nie zdaje sobie sprawy, że może nie posyłać swoich dzieci do zwyczajnej stacjonarnej szkoły: że ma możliwość zająć się ich edukacją w inny, alternatywny, może bardziej kreatywny sposób. Bardzo często z lepszym skutkiem. Także pod względem umacniania samych więzi rodzinnych”.
[Prof. Paweł Zakrzewski, propagator edukacji domowej w Polsce, dla „Gazety Prawnej”; https://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/8158782,edukacja-domowa-w-polscerewolucja-ktora-ulatwi-zycie-rodzicomi-uczniom.html]
- „Głównym promotorem tego modelu nauczania w Polsce jest prof. Paweł Zakrzewski, który wspólnie z żoną Marzeną edukuje polityków, ale także rodziców i zainteresowane grupy społeczne poprzez promocję sprawdzonych wzorców tego modelu nauczania. To dzięki prowadzonej przez nich merytorycznej debacie zmiany w ustawie zostały wprowadzone w życie, chociaż według samego zainteresowanego i tak za późno w porównaniu do innych europejskich krajów”.
[„Kurier Lubelski”; https://kurierlubelski.pl/ustawa-zakrzewskich-czylinowatorska-edukacja-w-domu/ar/c5-15600323]
- „Przede wszystkim dajemy możliwość wyboru dla rodzica”.
[Portal wpolityce.pl, wywiad o tym, czym jest edukacja domowa i co zmienia „Ustawa Zakrzewskich”; https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/550552-profkarski-o-edukacji-domowej-i-ustawiezakrzewskich?fbclid]
- „Ich zaangażowanie w sprawę, tysiące spotkań, rozmów, analiz z parlamentarzystami wszystkich opcji politycznych doprowadziły do sukcesu. Dlatego wszyscy nazywamy nowe prawodawstwo Ustawą Zakrzewskich”.
[Portal msn wiadomości; https://www.msn.com/pl-pl/wiadomosci/polska/or%C5%82y-wprost-polskiejedukacji-dla-rodziny-pawla-i-marzenyzakrzewskich/ar-BB1gBiUg]
- „Kapituła nagrody Orły Wprost zwróciła uwagę na działania związane z popularyzacją edukacji domowej. Za zainicjowanie znaczących zmian ułatwiających kształcenie spersonalizowane i za wyjątkowe, pionierskie podejście do edukacji w Polsce nagrodzono w piątek prof. Pawła i Marzenę Zakrzewskich. Pandemia koronawirusa unaoczniła, że model spersonalizowanej nauki może świetnie przyjąć się także nad Wisłą. Wystarczy ku temu dobre prawodawstwo i odpowiednie placówki pomocowe. Zmiany legislacyjne ułatwiające dostęp do spersonalizowanej nauki połączyły polityków różnych opcji. W Sejmie jednogłośnie za nowelizacją ustawy głosowali posłowie PiS, KO, PSL, Hołowni 2050 czy Konfederacji. W Senacie było identycznie. Porozumienie ponad podziałami to w głównej mierze zasługa rodziny prof. Zakrzewskich – mówił podczas odbioru nagrody prof. Karol Karski. – Ich zaangażowanie, tysiące spotkań, rozmów, analiz z parlamentarzystami wszystkich opcji politycznych doprowadziło do sukcesu. Dlatego wszyscy nazywamy nowe prawodawstwo „Ustawą Zakrzewskich”. − Jest to nagroda dla wszystkich polskich edukatorów domowych – powiedziała prof. Marzena Zakrzewska. – Za ich tytaniczną pracę, wysiłek i chęć zmian. My staramy się dostarczać rodzicom narzędzia do jak najefektywniejszego kształcenia i wspierania swoich pociech. Ale to oni są cichymi bohaterami. Wraz z państwem Zakrzewskimi wyróżniono prof. Karola Karskiego. Kapituła uznała, że jest swoistym ambasadorem idei edukacji spersonalizowanej na każdym jej szczeblu. Jako nauczyciel akademicki z olbrzymim dorobkiem naukowym oraz europarlamentarzysta od lat wspiera rozwój edukacji domowej zarówno w Polsce, jak i za granicą. Kapituła Orłów Wprost z uznaniem przygląda się również niezwykle intensywnym pracom procedowania samych zmian w Ministerstwie Edukacji i Nauki. Nowelizacją „Ustawy Zakrzewskich” bezpośrednio zajmował się Tomasz Rzymowski, Sekretarz Stanu w MEiN. Za skuteczną i dynamiczną pracę na rzecz rozwoju edukacji domowej Ministerstwo Edukacji i Nauki wraz z Tomaszem Rzymowskim również wyróżniono Orłem Wprost Polskiej Edukacji”.
[„Wprost”; https://www.wprost.pl/kraj/10446126/orly-wprost-polskiejedukacji-dla-rodziny-pawla-i-marzeny-zakrzewskich.html]
- „Prof. Paweł i Marzena Zakrzewscy są małżeństwem, które jako pierwsze w Polsce zaczęło szerzej wprowadzać system edukacji domowej. Już dekadę temu otworzyli sieć placówek wspierających i integrujących rodziców. Przygotowali innowacyjne, jak na rodzime warunki, rozwiązania: e-tornister, bony stypendialne przeznaczone na realizację zajęć pozaszkolnych, kluby demokratyczne, wioski edukacyjne czy poradniki tematyczne dla rodziców. Zatrudnili kadrę naukową z międzynarodowych ośrodków akademickich. Co ciekawe, sami posiadają 12 dzieci i każde z nich kształcone jest właśnie w systemie edukacji domowej”.
[Portal pisolsztyn.org.pl; http://pisolsztyn.org.pl/aktualnosci/edukacja/orly-wprost-przyznane-prof-karol-karskijednym-z-wyroznionych/]
- „Kapituła nagrody Orły Wprost zwróciła uwagę na działania związane z popularyzacją edukacji domowej. Za zainicjowanie znaczących zmian ułatwiających kształcenie spersonalizowane i za wyjątkowe, pionierskie podejście do edukacji w Polsce nagrodzono w piątek prof. Pawła i Marzenę Zakrzewskich”.
[„Wprost”; https://www.wprost.pl/kraj/10446126/orly-wprost-polskiejedukacji-dla-rodziny-pawla-i-marzenyzakrzewskich.html]
- „Już dawno żaden temat nie połączył polityków z każdej strony sceny politycznej. Polska może stać się europejskim potentatem edukacji domowej. Politycy ze wszystkich opcji są jednomyślni: potężna w tym zasługa Pawła Zakrzewskiego, pioniera spersonalizowanego nauczania”.
[„Kurier Poranny”; https://poranny.pl/edukacja-domowa-w-polsce-ustawa-zakrzewskiego-rewolucja-wskali-europy/ar/c5-15610911]
- „Jako rodzice musimy pamiętać, kto dla przyszłości naszych dzieci dał z siebie wszystko, kto wytrwale przez wiele lat zabiegał o podmiotowość ucznia w polskiej szkole. Ten sukces polskich rodzin w głównej mierze zawdzięczamy Pawłowi i Marzenie Zakrzewskim. Dziękuję”.
[Portal dzienniklodzki.pl, piłkarz Marek Citko; https://dzienniklodzki.pl/ustawa-zakrzewskiego-rewolucja- w-polskim-szkolnictwie/ar/c5-15618172?fbclid]
- „Cieszę się, że proponowane legislacyjne zmiany polskiej oświaty znalazły tak szerokie poparcie w polskim parlamencie. Jest to wynik ciężkiej pracy i wytrwałości środowiska rodzin edukacji domowej na czele z prof. Pawłem Zakrzewskim. Cieszę się, że mogłem wziąć udział w tych zmaganiach o lepszą edukację dla naszych dzieci”.
[„Dziennik Łódzki”, poseł Paweł Bejda, Koalicja Polska; https://dzienniklodzki.pl/ustawa-zakrzewskiegorewolucja-w-polskim-szkolnictwie/ar/c5-15618172]
- „Interweniowałam wielokrotnie na rzecz rozwoju edukacji domowej w kontekście działań Pawła i Marzeny Zakrzewskich. To ważne, że takie inicjatywy mają miejsce w Polsce. Rodzice potrzebują nowych możliwości kształcenia swoich dzieci. Forma kształcenia proponowana przez prof. Zakrzewskiego zasługuje na uznanie i wsparcie. Cieszę się, że nowelizacja ustawy o systemie oświaty uwzględniła proponowane zmiany. To sukces edukacji domowej, to sukces polskiej oświaty”.
[portal „Dziennika Łódzkiego”, posłanka Joanna Frydrych, Koalicja Obywatelska; https://dzienniklodzki.pl/ustawa-zakrzewskiego-rewolucja-w-polskim-szkolnictwie/ar/c5-15618172]
- „Dzięki przegłosowanej Ustawie Zakrzewskiego możemy skuteczniej promować edukacje domową”.
[„Głos Wielkopolski”, poseł Wojciech Kossakowski; https://gloswielkopolski.pl/ustawa-zakrzewskiego-zmieniapolska-oswiate/ar/c5-15596279]
- „Apelowałbym do mediów o poważniejszą debatę dotyczącą naszej edukacji. Bo jest ona niezwykle skostniała i dopiero powiew świeżości proponowany przez prof. Zakrzewskiego daje nam inną perspektywę”.
[„Dziennik Łódzki”, poseł Konrad Berkowicz; https://dzienniklodzki.pl/ustawa-zakrzewskiego-rewolucja-wpolskim-szkolnictwie/ar/c5-15618172?fbclid]
- „Ustawa Zakrzewskich daje wolność w polskiej edukacji. Zmiany, które w błyskawicznym tempie przeszły przez polski parlament, całkowicie odmieniają oblicze polskiej oświaty”.
[Portal pisolsztyn.org; https://pisolsztyn.org.pl/prasa/ustawa-zakrzewskich-daje-wolnosc-w-polskiej-edukacji/]
- „Paweł Zakrzewski jest profesorem, twórcą klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, innowacyjnym pedagogiem, działaczem społecznym. Z żoną Marzeną założył nowatorską sieć szkół Salomon, działającą w oparciu o edukację domową. Nam opowiada o tym, jak zacząć przygodę z uczeniem dzieci w domu, rozwiewa wątpliwości (np. co z kontaktem z rówieśnikami), a także dzieli się doświadczeniem… bycia tatą dwanaściorga dzieci.
Marta Brzezińska-Waleszczyk: W ostatnich miesiącach coraz więcej rodziców zaczęło się interesować edukacją domową. To efekt zamkniętych szkół i lekcji online?
Paweł Zakrzewski: Społeczne konsekwencje sytuacji, w której przyszło nam żyć, wytworzyły środowisko dla alternatywnych form kształcenia. Zresztą nie tylko podejście do edukacji dynamicznie ewoluuje. Przyzwyczajony do monotonii człowiek został wyrwany z egzystencjalnego letargu. Ten stan pozwala na zmiany. Łatwiej zostaną przyjęte. Opatrzność pozwoliła, że na tej sytuacji „skorzystała” polska tradycyjna rodzina – może bez większych administracyjnych barier zająć się prowadzeniem ku dojrzałości własnych dzieci. Bo na tym w dużym skrócie polega właśnie edukacja domowa”.
[Marta Brzezińska-Waleszczyk, portal Aleteia; https://pl.aleteia.org/2021/05/29/geografia-z-sasiadka-w-tajnikiedukacji-domowej-wprowadza-pzakrzewski-tata-12-dzieci-wywiad/]
- „Zakrzewscy to małżeństwo, które od lat angażuje się w upowszechnianie edukacji domowej, stąd nowe, bardziej liberalne prawodawstwo nazywane jest potocznie „Ustawą Zakrzewskich. Kapituła nagrody doceniła również działalność Ministerstwa Edukacji i Nauki, które wsparło zmiany, a osobą odpowiedzialną był w resorcie wiceminister Tomasz Rzymkowski.
− Jesteśmy zadowoleni, że wreszcie można zobaczyć efekty prac, które zaczęliśmy już w 2016 r. To wtedy, po roku spędzonym poza krajem, rozpoczęliśmy prace nad nowymi zapisami. Wcześniej promowana przez nas forma edukacji napotykała na wiele problemów, a kilkadziesiąt tysięcy polskich dzieci bezpowrotnie wypadło z naszego systemu. Rodzice byli zmuszeni przepisywać je np. do szkół amerykańskich i z międzynarodową maturą najczęściej kontynuowały naukę na zagranicznych uczelniach. Dla naszego rynku pracy to ludzie już straceni – mówi prof. Paweł Zakrzewski, który na spotkanie z nami dotarł z dwójką swoich dzieci.
– Zdecydowanie lepiej jest nam na edukacji domowej. Sami możemy decydować o tym, kiedy chcemy uczyć się intensywniej, a kiedy odpocząć. Nie ma przymusu, takiego jak w szkole. Sami też decydujemy o porach, w których chcemy się uczyć. Nie ma takich przypadków, że w czasie dobrej pogody siedzimy w pomieszczeniu i patrzymy za okno, niewiele później zapamiętując z zajęć. Kiedy nie ma przymusu, bardziej ciągnie też do książek. Jest więcej czasu na rozwój swoich zainteresowań i pasji – tłumaczy Basia Zakrzewska.
– Warto podkreślić, że nazwa „edukacja domowa” jest przestarzała. Nie jesteśmy przykuci do jednego miejsca i możemy uczyć się np. w podróży. Mogę np. polecieć do Kolumbii i stamtąd kontynuować naukę. Lepiej sprawdza się chyba nazwa „edukacja nowoczesna” – dodaje Antoś Zakrzewski, który po drodze na spotkanie z nami zdawał przez telefon egzamin z języka angielskiego.
– Edukacja domowa nie oznacza izolacji. Rodziny starają się zapewniać swoim dzieciom kontakt z innymi dziećmi. Spotykamy się regularnie. W 2012 r. stworzyliśmy wioski edukacyjne – to rzecz bardzo popularna na świecie. Wynajęliśmy ośrodek, w którym mogły zamieszkać całe rodziny z dziećmi. Okazało się, że w dwa tygodnie można przygotować się do egzaminów zewnętrznych. Dotyczyło to dzieci m.in. sportowców, artystów, ludzi podróżujących – słyszymy od Marzeny Zakrzewskiej.
− Inicjatywę przyjęto w naszym parlamencie w sposób, który nie zdarza się często. Chodziło o danie możliwości wyboru, a nie zniechęcanie do posyłania do tradycyjnej szkoły. Nie ma mowy o zmuszaniu, tylko o stworzeniu możliwości dla tych, którym wcześniej rzucano kłody pod nogi – podsumowuje Karol Karski”.
[„Wprost”, redaktor Dariusz Grzędziński, „Edukacja na nowo. Wyróżnieni Orłami Wprost mówią o spersonalizowanych metodach nauczania”; https://www.wprost.pl/edukacja/10452220/edukacja-na-nowo-wyroznieniorlami-wprost-ulatwili-zmiany.html]
- „Bez żadnych poprawek – tak Senat przyjął tzw. Ustawę Zakrzewskiego dotyczącą edukacji domowej. To olbrzymi sukces całego środowiska walczącego o ułatwienia w spersonalizowanym nauczaniu”.
[„Dziennik Zachodni”; https://dziennikzachodni.pl/ustawa-zakrzewskiegorewolucja-w-polskim-szkolnictwie/ar/c5-15618172]
- „Ustawa Zakrzewskich. Od nazwiska Pawła i Marzeny Zakrzewskich, którzy od lat walczyli i lobbowali za zmianami w skostniałej ustawie oświatowej. Dzięki ich zabiegom parlament znowelizował ustawę, znacząco ułatwiając dostęp do edukacji domowej w Polsce. W Sejmie ich pomysły przeszły głosami zarówno PiS-u, PO, PSL-u, Hołowni, a nawet Konfederacji”.
[„Gazeta Polska”; https://www.gazetapolska.pl/25129-ustawa-zakrzewskich-daje-wolnosc-w-polskiej-edukacji]
- „Skoro Paweł Zakrzewski potrafił połączyć polskich parlamentarzystów ponad podziałami, to chwała mu za to! Całe swoje zawodowe życie zajmuje się edukacją i uważam, że jego inicjatywa bardzo pomaga nam, by stać się europejskim liderem w nauczaniu spersonalizowanym”.
[„Echo Dnia” Świętokrzyskie; https://echodnia.eu/swietokrzyskie/ustawazakrzewskiego-rewolucja-w-polskimszkolnictwie/ar/c5-15618172]
- „Dzięki przegłosowanej Ustawie Zakrzewskiego możemy skuteczniej promować edukację domową. Przede wszystkim ukazać rodzicom, że ona istnieje w naszym kraju”.
[„Dziennik Łódzki”; https://dzienniklodzki.pl/ustawa-zakrzewskiegorewolucja-w-polskim-szkolnictwie/ar/c5-15618172]

- „Dziecko szkolne jest w pewnym sensie izolowane społecznie, gdyż kontekst jego oddziaływań jest ograniczony do jednego miejsca i do wąskiej grupy rówieśniczej. Dzieci nauczane poza szkołą mają szansę na wchodzenie w interakcje z dowolnymi ludźmi, którzy są reprezentatywni dla życia we współczesnym społeczeństwie, gdzie spotykamy ludzi w różnym wieku”.
[„Tygodnik Powszechny”, „Naturalne środowisko nauki”, archiwalny wywiad redaktora Włodka Tasaka z dr. Pawłem Zakrzewskim, Facebook; https://www.facebook.com/edukacjadom/photos/a.1162917330827660/1217783268674399/]
- „Prof. Marzena i Paweł Zakrzewscy od ponad dekady walczyli o ułatwienie dostępu do edukacji domowej w Polsce. Dzięki ich zaangażowaniu mieliśmy w parlamencie swoiste porozumienie ponad podziałami, gdyż za ich ustawą głosowali posłowie z PiS, PO, PSL, Konfederacji czy nawet od Szymona Hołowni. My rozmawiamy, jak to jest pogodzić zwaśnionych polityków, by wspólnie ustanowili dobre prawo”.
[Portal niezalezna.pl; https://niezalezna.pl/399023-edukacja-domowa-wpolsce-ustawa-zakrzewskich-pomoze-tysiacom-polakow]
- „Tematem zainteresował mnie przed laty prof. Paweł Zakrzewski, polski prekursor edukacji domowej. To on ukazał mi, jak wielkie są możliwości rozwoju dziecka poprzez dobór odpowiedniej kadry nauczycielskiej, stworzenia odpowiednich narzędzi przeznaczonych dla rodzica oraz ile dziecko zyskuje dzięki indywidualnemu podejściu do jego nauki”.
[„Gazeta Wrocławska”, Tomasz Kostuś, poseł Platformy Obywatelskiej; https://gazetawroclawska.pl/edukacjadomowa-ustawa-zakrzewskiego-rewolucja-w-polskim-szkolnictwie/ar/ c5-15594553]
- „Odbudowujemy to, co zostało zniszczone dekadę temu. Rodzina Pawła i Marzeny Zakrzewskich zapoczątkowała w naszym kraju ideę edukacji domowej na światowym poziomie. Stworzyli sieć placówek edukacyjnych, wzorując się na najlepszych modelach amerykańskich. Gdyby nie zdusili ich wtedy niektórzy bezduszni urzędnicy aparatu skarbowego, dzisiaj bylibyśmy liderem edukacji domowej w całej Unii Europejskiej”.
[„Polska Times”, poseł Lech Kołakowski; https://polskatimes.pl/edukacja-domowa-w-polsce-ustawa-zakrzewskich-polaczyla-poslow-zewszystkich-opcji/ar/c5-15654346]
- „Niestety, ponad 90 proc. rodziców nie zdaje sobie sprawy, że może uchronić swoje dziecko przed bezduszną machiną państwowej edukacji, ucząc swoje dziecko samemu. Jestem przekonany, że dzięki walce prof. Zakrzewskiego stanie się to prostsze i powszechniejsze. Jak widać, kropla drąży skałę, a ta skalista rzeźba wreszcie zostanie odkryta przez szerszą publiczność”.
[„Polska Times”, Konrad Berkowicz, Konfederacja; https://polskatimes.pl/edukacja-domowa-w-polsce-ustawazakrzewskich-polaczyla-poslow-zewszystkich-opcji/ar/c5-15654346]
- „Pamiętam, że już dekadę temu zainteresował nas tym tematem prof. Paweł Zakrzewski. Wówczas nikt nie zdawał nawet sobie sprawy, że efektywnie można nauczać dzieci poza placówkami oświatowymi. On otworzył mi oczy i pokazał alternatywny model nauczania”.
[„Polska Times”, Paweł Bejda, PSL; https://polskatimes.pl/edukacja-domowa-w-polsce-ustawa-zakrzewskich-polaczyla-poslow-ze-wszystkich-opcji/ar/c5-15654346]
- „Dlatego zdecydowałem się poprzeć również projekt zmian w edukacji. Nowelizacją tej ustawy ułatwiamy dostęp do edukacji domowej”.
[„Polska Times”, Krzysztof Kwiatkowski, senator niezrzeszony; https://polskatimes.pl/edukacja-domowa-wpolsce-ustawa-zakrzewskich-polaczylaposlow-ze-wszystkich-opcji/ar/c5-15654346]
- „W nawiązaniu do treści Interpelacji nr 22589 z dnia 14 kwietnia 2021 r. (https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=C29B5U), Interpelacji nr 22451 z dnia 7 kwietnia 2021 r. (https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/interpelacjatresc.xsp?key=c25bub), Interpelacji nr 22178 z dnia 29 marca 2021 r. (https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/interpelacjatresc.xsp?key=bzvara), Interpelacji nr 22447 z dnia 12 kwietnia 2021 r. (https://www.sejm.gov.pl/ Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key =C23ABE), do
tyczących tzw. „Ustawy Zakrzewskich” w obszarze edukacji domowej” [Joanna Kluzik-Rostkowska w Interpelacji nr 24820 z dnia 16 czerwca 2021 r.; https://www.sejm.gov.pl/ Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=C4FBDM&fbclid]
- „Ustawa Zakrzewskich to swoisty sojusz ponad podziałami na rzecz rozwoju młodego pokolenia. Paweł i Marzena Zakrzewscy już od 2005 r. zapoczątkowali pozytywne zmiany w obszarze tzw. edukacji domowej. Tworzyli kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, które swoim zasięgiem objęły wiele krajów świata. Przyczynili się do korzystnych zmian legislacyjnych w obszarze edukacji pozaszkolnej w 2009 r., a przede wszystkim w 2021 r.”.
[„Forbes”, prof. Karol Karski; https://www.forbes.pl/edukacja-domowa-ustawa-zakrzewskich-to-przyszloscpolskiej-gospodarki/3fh36tr]
- „W moim przypadku jest to pasja. Dzięki dotychczasowym doświadczeniom po prostu wiemy, jak ukształtować młodego człowieka, aby był przygotowany do wejścia w dorosłość, na rynek pracy. Uczniowie wychodzący z naszych placówek posiadali często unikatowe kompetencje, w konsekwencji czego łatwiej było im się odnaleźć w dorosłym świecie. Ale przede wszystkim mieli coś, w co tradycyjna szkoła najczęściej nie uposaża – wewnętrzny imperatyw samorozwoju, chęć poznawania świata i otwartość umysłu”.
[„Forbes”, prof. Paweł Zakrzewski, „Edukacja domowa: Ustawa Zakrzewskich to przyszłość polskiej gospodarki”; https://www.forbes.pl/edukacja-domowa-ustawa-zakrzewskich-toprzyszlosc-polskiej-gospodarki/3fh36tr]
- „Porozumieliśmy się w polskim parlamencie ponad podziałami – co, jak wiadomo, nie jest proste – właśnie po to, by tworzyć nową jakość rodzimego szkolnictwa. Rzeczywiście, dużą część parlamentarzystów zainspirował Paweł Zakrzewski swoją nieprzejednaną wolą walki o dobre zmiany. Dlatego w kuluarach nazywamy ją Ustawą Zakrzewskich”.
[„Forbes”, prof. Killion Munyama; https://www.forbes.pl/edukacja-domowa-ustawa-zakrzewskich-to-przyszloscpolskiej-gospodarki/3fh36tr]
- „Dawno w polskim parlamencie nie gościła taka zgodność ze wszystkich stron sceny politycznej. Spoiwem łączącym okazała się tzw. „Ustawa Zakrzewskich”, czyli nowelizacja ustawy o edukacji domowej, której wieloletnimi głównymi inicjatorami było małżeństwo Pawła i Marzeny Zakrzewskich, działających od wielu lat na rzecz popularyzacji tego modelu nauczania. W Sejmie 393 posłów i posłanek głosowało za, przy zaledwie trzech głosach przeciw, natomiast Senat przyjął projekt jednogłośnie bez poprawek przy 94 głosach za. Wydarzenie to było okazją do zainicjowania debaty eksperckiej, która odbyła się 7 maja w Warszawie. Dyskusja dotyczyła uwarunkowań modelu tzw. nauczania spersonalizowanego oraz – w szerszym kontekście – kierunku zmian w polskiej oświacie. Udział w wydarzeniu wzięli: Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji i Nauki dr Tomasz Rzymkowski, prof. Karol Karski, europarlamentarzysta, prof. Marzena Zakrzewska, inicjator zmian legislacyjnych, Jacek Weigl, lider inicjatyw oświatowych, oraz Jerzy hrabia Potocki, edukator domowy”.
[Portal nowiny24; https:// nowiny24.pl/ustawa-zakrzewskich-impulsem-do-zmianpodsumowanie-debaty-o-korzysciach-iwyzwaniach-w-polskiej-edukacjidomowej/ar/c5-15668880]
- „Ustawa Zakrzewskich impulsem do zmian. Podsumowanie debaty o korzyściach i wyzwaniach w polskiej edukacji domowej”.
[„Gazeta Krakowska”; https://gazetakrakowska.pl/ustawa-zakrzewskichimpulsem-do-zmian-podsumowaniedebaty-o-korzysciach-i-wyzwaniach-wpolskiej-edukacji-domowej/ar/c5-15668880]
- „W czasie, gdy Zakrzewscy z sukcesami walczą o wolną edukację, oświata w Polsce powoli, ale konsekwentnie się zmienia. Po 11 latach od wejścia w życie nowych przepisów system zdążył się przyzwyczaić do tego, że w Polsce mogą kształcić się uczniowie edukacji domowej. Ewolucja, chociaż opóźniona, powoli dociera do szkół. Placówki prywatne i społeczne konkurują o najlepszych uczniów, a szkoły państwowe poprzez naśladownictwo tych pierwszych powoli zmieniają się na lepsze. Kilkanaście tysięcy uczniów korzysta już z nowoczesnych rozwiązań typu e-tornister, gdzie książki zastąpiono mądrym inteligentnym cyfrowym tornistrem – pioniersko wdrażanym w placówkach Pawła i Marzeny Zakrzewskich kilka lat wcześniej”.
[Portal lonstreet.com; https://lonstreet.com/edukacja-domowa-czyedukacja-zdalna-epidemia-koronawirusa-pokazala-ze-warto-zastanowicsie-nad-przemodelowaniem-systemuedukacji/]
- „Mam jedenaścioro rodzeństwa. Rodzice od początku kształcili nas w rodzinnym domu. Wszystkich. Na pierwszy rzut oka wydaje się to być niezwykle trudne, ale moja rodzina wydaje się być tu modelowym przykładem, że spersonalizowane nauczanie może dawać dobre rezultaty”.
[Gazeta Prawna, „Edukacja domowa w Polsce – „Ustawa Zakrzewskich” pozwoli wykreować elitę intelektualną”. Ignacy Zakrzewski, absolwent edukacji domowej, asystent posła na Sejm Wojciecha Kossakowskiego; https://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/8197726,edukacja-domowa-w-polsce-ustawa-zakrzewskichpozwoli-wykreowac-elite-intelektualna.html]
- „Ustawa Zakrzewskich to przykład idealnie działającej demokracji obywatelskiej. Nowelizacja została przygotowana profesjonalnie. Każdy docenił tę wieloletnią pracę nad nią wykonaną – myślę tu w sposób szczególny o interpelacjach, zapytaniach czy oświadczeniach parlamentarzystów właśnie dotyczących edukacji domowej i Państwa Pawła i Marzeny Zakrzewskich”.
[Portal wpolityce.pl, Karski i Kossakowski o edukacji domowej w Polsce; https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/556441-to-przyklad-idealnie-dzialajacejdemokracji-obywatelskiej?fbclid]
- „Edukacja domowa niezwykle mocno wzmacnia więzi w rodzinie. Teraz, dzięki Ustawie Zakrzewskich, dostęp do spersonalizowanej nauki jest jeszcze prostszy. Zniesiono wymóg rejonizacji i posiadania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej. Nowelizacja ustawy wejdzie w życie już od 1 lipca 2021 roku”.
[„Gość Niedzielny”; https://www.gosc.pl/doc/6955444.Edukacja-domowa-toidealne-rozwiazanie-dla-rodzin-ceniacych]
- „Przez Sejm i Senat jak burza przeszła tzw. „Ustawa Zakrzewskich”. To zmiany mające na celu ułatwienie dostępu do edukacji domowej w Polsce. Nowelizacja ustawy była naturalną konsekwencją zaangażowania małżeństwa prof. Pawła i Marzeny Zakrzewskich. Prekursorów spersonalizowanej nauki w naszym kraju”.
[Portal dorzeczy.pl; https://dorzeczy.pl/kraj/189747/edukacja-domowatworzy-przyszla-elite-narodu-absolwenci-swietnie-odnajduja-sie-na-rynkupracy-usta.html]
- „Tak naprawdę cały parlament zjednoczyła rodzina Pawła i Marzeny Zakrzewskich, twórców klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. To prof. Paweł Zakrzewski niezwykle energicznie zabiegał we wszystkich ugrupowaniach, u posłów każdej opcji, o urealnienie prawa i dostosowanie go do dzisiejszych standardów, rzeczywistości i po prostu otaczającego nas świata”.
[„Newsweek”, Tomasz Kostuś, polityk i samorządowiec, od 2008 do 2015 r. członek zarządu województwa opolskiego, w latach 2010–2014 w randze wicemarszałka, poseł na Sejm VIII i IX kadencji; https://www.newsweek.pl/edukacja-domowa-ustawa-zakrzewskichwchodzi-w-zycie-zmienia-nasza-nauke/54lyh6p]
- „Wygrali w Sądach wszystkie sprawy – a była ich ponad setka. Zrobiło to na nas, parlamentarzystach, ogromnie pozytywne wrażenie. W trakcie postępowań okazało się, że Zakrzewscy działali bezinteresownie, wkładając swój własny wielomilionowy rodzinny majątek w rozwój nowoczesnej edukacji w Polsce. Istotne było również połączenie środowiska rodziców, szczególnie tych zaangażowanych medialnie czy politycznie. I wspólne konsultacje, spotkania. My jako posłowie zobaczyliśmy ludzi, którzy mają niesamowitą pasję i determinację. Chcą mieć w swoich rękach przyszłość swoich dzieci. Nigdy nie widziałam takiego żaru w oczach. Prawdziwej oddolnej inicjatywy zmieniającej coś w naszym kraju na lepsze. I to chyba właśnie ten żar w oczach i bezinteresowność sprawiły, że parlamentarzyści wszystkich opcji zdecydowali się głosować ramię w ramię za zmianami”.
[„Newsweek”, Małgorzata Niemczyk, polska siatkarka, reprezentantka Polski, mistrzyni Europy z 2003 r., komentator sportowy, trener siatkarski i samorządowiec, posłanka na Sejm VII, VIII i IX kadencji; https://www.newsweek.pl/edukacja-domowa-ustawa-zakrzewskich-wchodzi-w-zycie-zmienia-naszanauke/54lyh6p]
- „Od początku lipca funkcjonuje w Polsce „Ustawa Zakrzewskich” ułatwiająca dostęp do edukacji domowej. Diametralnie odmieniła oblicze polskiej oświaty, a jej współtwórcy – małżeństwo prof. Pawła i Marzeny Zakrzewskich – zostali docenieni przez redakcję Wprost”.
[Portal wprost.pl, „Edukacja domowa w Polsce: Warto postawić na spersonalizowane nauczanie swojego dziecka”]
- „O tę zmianę zabiegało środowisko rodziców edukacji domowej z Pawłem i Marzeną Zakrzewskimi na czele. To oni już kilka lat wcześniej organizowali kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, rozsiane również poza granicami Polski www.edukacjadomowa.com. To tu po raz pierwszy w kraju wdrażane były na dużą skalę elementy distance learning, tutoringu personalnego czy platformy e-learningowej”.
[Poseł Paweł Poncyljusz, Interpelacja z 12 lipca 2021 r.; https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=C4XCWT&fbclid]
- „Paweł Zakrzewski junior działa na rzecz lokalnej społeczności, studiuje. Aktywnie włączył się w stworzenie nowej ustawy o edukacji domowej, czyli Ustawy Zakrzewskich. Przygotowywał setki spotkań z posłami, senatorami, ministrami, działaczami społecznymi, środowiskiem wpływu. Jeździł wraz z nimi po całej Polsce i przygotowywał grunt pod dobrą zmianę. Monitorował ustawę razem z bratem”.
[„Gość Niedzielny”; https://www.gosc.pl/doc/6979485.Edukacja-domowaWspolne-lekcje-buduja-milosc-i-malzenstwo]
- „Nasze szkoły, które otwieraliśmy w tym obszarze wspólnie z małżeństwem prof. Pawła i Marzeny Zakrzewskich, były w tamtych czasach ewenementem. To ponad piętnaście lat od powstania pierwszej szkoły, ale dla spersonalizowanego nauczania to prawie jak prehistoria. Dlaczego? Bo gdy zaczynaliśmy i przecieraliśmy szlaki spersonalizowanego nauczania, była to dziedzina kompletnie nieznana. Oczywiście nieznana wyłącznie dla urzędników i tradycyjnej szkoły. Bo rodziny, zwłaszcza ceniące sobie wartości chrześcijańskie i konserwatywne, doskonale wiedziały, w jaki sposób chcą kształcić swoje latorośle. Wiedziały, jak zapewnić im odpowiedni start w przyszłość. Aparat biurokratyczny nie był przygotowany na inny model nauki? To zbyt łagodne słowo. Gdy dowiedział się, że nasze szkoły są o wiele efektywniejsze, dzieci w nich osiągają znacznie lepsze wyniki i jednocześnie mają więcej czasu dla siebie, poczuli się niesamowicie zagrożeni. Postanowili z nami walczyć! Nie konkurować czy rywalizować. Chciano po prostu zatrzymać dalszy rozwój edukacji domowej. Przejąć tu stery, tak aby zneutralizować to środowisko. Główny atak przepuszczono bezpośrednio na ludzi, którym udało się doprowadzić do korzystnych zmian legislacyjnych w 2009 roku i którzy niejako spajali tu różne grupy wpływu – czyli w Pawła i Marzenę Zakrzewskich. Uderzenie było wielokierunkowe i wielopoziomowe – wszystkimi możliwymi służbami. Od skarbówki, a na ABW kończąc. Edukatorzy domowi byli zastraszeni. Oni chcieli tylko nowoczesnej szkoły, a potraktowano nas wszystkich jak potencjalnych przestępców. Spowolniono tym samym rozwój nowoczesnej edukacji i niestety podzielono środowisko edukacji domowej”.
[Wywiad z liderami oświatowymi edukacji alternatywnej na portalu rodzina.wiara.pl; https://rodzina.wiara.pl/doc/6979485.Edukacja-domowaWspolne-lekcje-buduja-milosc-i-malzenstwo]
- „Polski system edukacyjny wymaga pilnej reformy. Nadzieją na zmiany była m.in. niedawno przegłosowana przez Sejm i podpisana przez prezydenta tzw. Ustawa Zakrzewskich. Zwiększa swobodę rodziców w wyborze sposobu edukacji swoich dzieci, co jednak nie podoba się układowi, który do tej pory pasożytował na systemie szkolnym”.
[Portal wieści24.pl; https://wiesci24.pl/2021/11/18/uklad-pasozytujacy-naedukacji-kontratakuje-nie-podoba-musie-ustawa-zakrzewskich/]
- „Bezpośrednim impulsem było spotkanie z rodziną Pawła i Marzeny Zakrzewskich, prawdziwymi entuzjastami edukacji domowej. To pionierzy nauczania domowego w Polsce. Otworzyli sieć placówek oświatowych wspierających rodziców z edukacji domowej w nauczaniu demokratycznym i spersonalizowanym. Niestety niechęć zachowawczej części środowiska edukacyjnego spowodowała liczne ataki i szykany wymierzone w nich samych i ich placówki. Ta ich determinacja, olbrzymia wiara w to, co robią, były tym impulsem, który przesądził o moim zaangażowaniu w propagowanie idei edukacji domowej”.
[Portal expressilustrowany.pl, Arkadiusz Wrzesień, aktor Teatru Małego Widza, Teatru WARSawy, seriali: „M jak miłość”, „Na Wspólnej”, „Klan”, „Korona Królów” oraz fotograf; https://expressilustrowany.pl/aktor-m-jak-milosc-oedukacji-domowej-zobaczylem-dzieciciekawe-swiata/ar/c5-15910513]
- „Właśnie o prawo wyboru w oświacie dla naszych dzieci walczą z ogromną determinacją i sukcesami Zakrzewscy. Efektem ich walki o oświatową wolność wyboru jest tegoroczna zmiana przepisów w tym zakresie. Pokonują mnóstwo trudności – ale jak do tej pory zawsze zwycięsko. I właśnie wygrywane przez nich batalie stały się dla mnie inspiracją – w ten sposób walczy się tylko o prawdziwie wartościowe projekty”.
[„Gazeta Wrocławska”, Krzysztof „Diablo” Włodarczyk, zawodowy mistrz świata organizacji WBC oraz IBF; https://gazetawroclawska.pl/krzysztofdiablo-wlodarczyk-walczy-o-polskaedukacje-domowa/ar/c2-15918429?fbclid]
- „W przypadku edukacji domowej miałem swoje własne pozytywne przemyślenia. Ale dopiero bliższe poznanie rodziny Pawła i Marzeny Zakrzewskich wywołało moje zafascynowanie tą formą edukacji. Idea nauczania domowego wrosła we mnie nieodwracalnie. Dałem się Im zaangażować (uśmiech). Idealnie wpisywała się w mój świat przekonań. Uważam, że oni sami kierują się podobnymi co ja wartościami. Ciężko pracują. Działają na rzecz wspólnego dobra. Wykazują się determinacją w działaniach, które uważam za słuszne. W głównej mierze to dzięki ich zaangażowaniu udało się doprowadzić do korzystnych dla edukacji domowej zmian legislacyjnych – zwanych potocznie właśnie „Ustawą Zakrzewskich”. To duży krok we właściwym kierunku w rozwoju polskiej oświaty”.
[„Forbes”, Konstanty Strus, przedsiębiorca budowlany z tradycjami, wizjoner, szczęśliwy mąż, dumny ojciec i spełniony dziadek, filantrop; https://www.forbes.pl/wizjoner-ktoryzmienia-bialystok-zafascynowany-jestedukacja-domowa/2syhkzc]
- „W tym roku, dzięki wieloletniemu i konsekwentnemu propagowaniu idei edukacji domowej, udało się naszemu środowisku na czele z Pawłem i Marzeną Zakrzewskimi, doprowadzić do zmian legislacyjnych ułatwiających przejście na edukację domową. Zmiany te są powszechnie nazywane, właśnie z powodu ich ogromnego zaangażowania, „Ustawą Zakrzewskich”. Mam tą radość, że od wielu lat mogę z nimi współdziałać. Wspaniali ludzie. Życzliwi. Uśmiechnięci. Wychowują tuzin własnych dzieci. Są żywym dowodem na słuszność argumentów przemawiających za edukacją domową”.
[„Gazeta Współczesna”, Anna Maria Rożek, prawniczka, przedsiębiorca, samorządowiec, dyrektor w galerii sztuki, wolontariuszka i aktywistka społeczna; https://wspolczesna.pl/edukacjadomowa-w-polsce-prawniczkatlumaczy-dlaczego-homeschooling-jesttak-wazny-w-jej-zyciu/ar/c5-15923073]
- „Poznałem Pawła Zakrzewskiego kilka lat temu przy okazji działań społeczno-edukacyjnych w mieście stołecznym Warszawa. To człowiek, który zaraża pozytywną energią. To prawdziwy wulkan inspirujących pomysłów”.
[Prezes Piotr Guział, były burmistrz dzielnicy Ursynów w Warszawie; https://fb.watch/bQlqGCpPsV/]
- „Zmiany legislacyjne, ułatwiające edukację domową, wywalczyli dla nas Paweł i Marzena Zakrzewscy. Wykonali niesamowitą pracę przy promocji tej formy edukacji”.
[„Głos Pomorza”, Victoria Voigt, dziennikarka, działaczka społeczna i menedżerka; https://gp24.pl/dziennikarka-w-mocnych-slowach-o-edukacji-bezpowrotnie-tracimy-potencjal-naszychdzieci/ar/c5-15961831]
- „Ze względu na ich ogromny wkład w promowanie ostatnich zmian legislacyjnych w obszarze edukacji domowej, które nazywane są potocznie „Ustawą Zakrzewskich”, zostali niedawno nagrodzeni Orłami Wprost”.
[„Dziennik Zachodni”, Paris Maziarska, supermodelka, wyróżniona przez Vogue Italia, z tytułem „Supermodel International” w Chinach;https://dziennikzachodni.pl/supermodelka-i-narzeczona-hinduskiego-arystokraty-zachwala-system-edukacjidomowej/ar/c5-15961863]
- „Tak poznałem Pawła i Marzenę Zakrzewskich. Jestem pod olbrzymim wrażeniem ich działalności. Wiarygodności ich słowom bardzo dodaje fakt, że sam posiadają 12 dzieci. I z troski o własne dzieci, o ich przyszłość, zaczęli walczyć o zmiany w prawie umożliwiające wszystkim rodzicom podjęcie decyzji, w jakiej formie mają być kształcone ich dzieci”.
[„Kurier Lubelski”, Bartłomiej Pejo, menedżer, samorządowiec, starosta świdnicki, motocyklista, wolnościowiec, patriota i działacz społeczny; https://kurierlubelski.pl/edukacja-domowa-wpolsce-motocyklista-chce-zmie-niacswiat-na-lepsze/ar/c5-15961793]
- „Doceniłem tę formę nauki, gdy zrozumiałem różne jej aspekty. Ale największe wrażenie wywarło na mnie olbrzymie zaangażowanie Zakrzewskich w rozwój edukacji domowej w Polsce. Pomimo wielu kłód rzucanych im pod nogi nie poddawali się. To z powodu ich tytanicznej pracy ostatnie zmiany legislacyjne, które ułatwiają przejście na edukację domową, są nazywane potocznie „Ustawą Zakrzewskich”. Wspaniali ludzie. Darzę ich wielkim szacunkiem”.
[„Gazeta Lubuska”, Michał Kołodziejczak, twórca AgroUnii; https://gazetalubuska.pl/michal-kolodziejczakrolnik-polityk-i-lider-agrounii-o-edukacji-domowej/ar/c5-15961773]
- „Tak naprawdę totalnymi pasjonatami i pionierami spersonalizowanej nauki w Polsce było i jest małżeństwo prof. Zakrzewskich – Paweł i Marzena. I to oni poświęcili kilkanaście ostatnich lat, by lobbować we wszystkich frakcjach politycznych za porozumieniem ponad podziałami. Dla dobra polskiej edukacji i nauki. Nigdy nie widziałem tyle determinacji, zdecydowania, poświęcenia, by osiągnąć cel. Dlatego wśród parlamentarzystów obecne zmiany legislacyjne zaczęto nazywać „Ustawą Zakrzewskich”.
[Portal bomega.pl, prof. Karski, parlamentarzysta, o ustawie Zakrzewskich; https//bomega.pl/prof-karski-o-edukacjidomowej-i-ustawie-zakrzewskich/ ?fbclid]
- „Wielkie słowa uznania i gratulacje dla państwa Marzeny i Pawła Zakrzewskich. Są pionierami nauczania domowego…”.
[Minister Gabriel Janowski o Ustawie Zakrzewskich; https://fb.watch/bQEfIuL0GW/]
- „Odznaczeni zrealizowali szereg interdyscyplinarnych badań naukowych zogniskowanych wokół zagadnienia podmiotowości rodziny i personalizacji procesu nauczania”.
[Portal dziennikpolski24; https://dziennikpolski24.pl/prof-pawel-i-marzena-zakrzewscy-odznaczeni-wiel-kimkrzyzem-koronnym-edukacja-domowa-doceniona-na-jasnej-gorze/ar/c5-15991571]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy to doświadczeni rodzice dwanaściorga dzieci, twórcy międzynarodowych klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. Kluby te funkcjonowały w ramach tzw. edukacji domowej, obejmując swoim zasięgiem ponad 50 tysięcy uczniów”.
[Portal expressilustrowany.pl; https://expressilustrowany.pl/prof-pawel-i-marzena-zakrzewscy-odznaczeniwielkim-krzyzem-koronnym-edukacjadomowa-doceniona-na-jasnej-gorze/ar/c5-15991571]
- „Po raz pierwszy w historii tego szczególnego odznaczenia uhonorowano nim małżeństwo – mówił podczas uroczystości o. prof. Eustachy Rakoczy. – Cieszę się, że otrzymało je małżeństwo, które tak aktywnie zajmuje się promocją holistycznego podejścia do edukacji w Polsce i poza granicami naszej ojczyzny”.
[Portal wspolczesna.pl; https://wspolczesna.pl/prof-pawel-i-marzenazakrzewscy-odznaczeni-wielkimkrzyzem-koronnym-edukacja-domowadoceniona-na-jasnej-gorze/ar/c5-15991571]
- „Dodatkowo rodzina Zakrzewskich była wspaniałą wizytówką edukacji domowej. Liczna, szczęśliwa i kochająca się oraz życzliwa dla innych. Najwięcej rozmawiałem z Antonim i Basią. Są przesympatyczni. To, co od nich usłyszałem, przekonało mnie do edukacji domowej”.
[„Gazeta Krakowska”, Jakub Słoniewski, bokser, uczeń edukacji domowej; https://gazetakrakowska.pl/homeschooling-jakub-sloniewski-bokserktory-wybral-edukacje-domowa/ar/c5-15918791]
- „Rozmawiamy z Jonny Daniels – brytyjsko-izraelsko-amerykańskim działaczem politycznym i społecznym, przedsiębiorcą, prezesem fundacji From the Depths – o złożonych relacjach polsko-żydowskich i tym, co je łączy – ustawie Zakrzewskich”.
[„Newsweek”, Jonny Daniels; https://www.newsweek.pl/walka-oczlowieczenstwo-jonny-daniels-przypomina-czym-byl-czas-wojny-nawschodzie/ppxb2rc?fbclid]
- „Dobro dzieci łączy. Politycy, których poznaliśmy na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, to ludzie, którym zależy na dobru młodego pokolenia”.
[Portal ambasador24.pl, prof. Paweł Zakrzewski; https://ambassador24.pl/edukacja-domowa-szansa-na-poglebienie-wiezi-i-personalizacje-ksztalcenia/]
- „Ich walka o zmiany legislacyjne była znacznie trudniejsza niż te toczone przeze mnie na macie w karate. Zaangażowani i zdeterminowani doprowadzili do zmian legislacyjnych najpierw w 2009, a później w 2021 r.”.
[„Forbes”, Anita Florek, polsko-francuska aktywistka, szczęśliwa mama i trader na rynku francuskim blockchain oraz producent filmowy; https://www.forbes.pl/anita-florek-zaciesniastosunki-gospodarcze-polski-z-afryka/cmdxgdrfbclid=IwAR2304A8PtNWduxmCQmCf02N1ig1XUi9RnliGeNNgvOSnvXo_nEZ9bK3mc]
- „Jesteśmy postrzegani jako właśnie taki nijaki kraj, nie mamy wypracowanej charakterystycznej marki, nie ma spójności w budowaniu wizerunku. A przecież takie kluby edukacji spersonalizowanej, których twórcami byli Polacy, Paweł i Marzena Zakrzewscy, które z powodzeniem działały przez kilka lat tu, we Francji, mogły być jedną z takich wizytówek na eksport”.
[j.w.]
- „Od kilkunastu lat prowadzili holistyczne badania naukowe zogniskowane wokół zagadnienia podmiotowości rodziny i personalizacji procesu nauczania. Obecnie Marzena i Paweł Zakrzewscy pełnią dyplomatyczną funkcję konsulów honorowych. Wielokrotnie byli nagradzani za działalność charytatywną na rzecz rozwoju nowoczesnej edukacji. Wśród polskich i międzynarodowych odznaczeń, którymi zostali wyróżnieni, są m.in. Order św. Stanisława klasy I z Wielką Wstęgą i Wielkim Krzyżem Orderu GC StS, Orły Wprost polskiej oświaty oraz Wielki Krzyż Koronny. Kapituła w sposób szczególny podkreśliła fakt zainicjowania przez odznaczonych pozytywnych zmian legislacyjnych dla edukacji domowej w 2009 i 2021 r., nazywanych przez parlamentarzystów „Ustawą Zakrzewskich”.
[Portal fronda.pl; https://fronda.pl/a/marzena-i-pawel-zakrzewscy-odznaczeni-gwiazda-wielkiego-krzyza-koronnego,173633.html]
- „O. gen. bryg. prof. Eustachy Rakoczy odznaczył na Jasnej Górze prof. Marzenę Zakrzewską i prof. Pawła Zakrzewskiego. Przyznając im Gwiazdę Wielkiego Krzyża Koronnego, kapituła doceniła wkład małżonków w rozwój nowoczesnej edukacji w Polsce i za granicą”.
[Portal propolski.pl; https://propolski.pl/marzena-i-pawel-zakrzewscyodznaczeni-gwiazda-wielkiego-krzyza-koronnego/]
- „Bardzo pomógł mi w zrozumieniu funkcjonowania edukacji domowej Antoni Zakrzewski. To sympatyczny i bardzo zdolny chłopak, który jak większość z rodziny Zakrzewskich lubi grać w szachy. Często pomaga rodzicom w działalności społecznej. Widać, że to szczęśliwa rodzina. Dobrze czują się we własnym towarzystwie, ale zarazem są otwarci na innych”.
[„Nowiny 24”, Alicja Słoniewska, uczennica edukacji domowej; https://nowiny24.pl/edukacja-domowa-w-polscealicja-sloniewska-wyjatkowa-szachistkauczaca-sie-w-trybie-homeschoolingu/ar/c5-15918775?fbclid]
- „Nauczanie domowe jest dostępne dla wszystkich, którzy chcą w ten sposób uczyć dzieci. Dzięki staraniom środowiska, na czele z Pawłem i Marzeną Zakrzewskimi, każdemu jest o wiele łatwiej przejść na tę formę edukacji. Dzięki ich wieloletnim staraniom wprowadzono korzystne zmiany legislacyjne. Ze względu na olbrzymi wkład tej rodziny „Niewątpliwą, kolejną wartością książki jest przejrzysta ekspozycja i wielodyscyplinarne podejście do problemu, łączące wiedzę i wyniki badań pedagogów, neurofizjologów, psychologów rozwoju, psychiatrów dziecięcych, socjologów, rodziców oraz wielu innych”. zmiany prawa w tym obszarze nazywamy „Ustawą Zakrzewskich”.
[Portal przeAmbitni, Lech Kołakowski, polityk, przedsiębiorca i samorządowiec, poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX kadencji; https://przeambitni.pl/edukacjadomowa-lechkolakowski pawelimarzenazakrzewscy/?fbclid=IwAR0B0hgFwgZFqPg7Y-cGmNifs_t8RqxoQ8LSWwrcVQOo5Rtpsrwc7-A6W0c]
- „Ich wizja rozwoju edukacji w Polsce jest niezwykle przekonująca. Posiadają olbrzymie doświadczenie i wiedzę z zakresu edukacji, w szczególności domowej. Wychowują z sukcesami 12 dzieci. I wciąż zabiegają o korzystne warunki rozwoju dla edukacji demokratycznej”.
[Portal przegladsportowy.pl; https://www.przegladsportowy.pl/gwiazdaigrzysk-olimpijskich-dla-litwy-to-polskapowinna-byc-kluczowym-partnerem/6eedcek]
- „Tymi, którzy wywarli na mnie tak duże wrażenie, że postanowiłem dołożyć swoją cegiełkę na rzecz rozwoju edukacji domowej w Polsce, byli Paweł i Marzena Zakrzewscy”.
[„Dziennika Bałtyckiego”, Jakub Błaszczykowski, piłkarz; https://dziennikbaltycki.pl/edukacja-domowa-gwiazda-igrzysk-olimpijskich-opowiadajak-wazne-sa-wiezi-rodzinne/ar/c2-15918401]
- „Dzięki bardzo dobrej współpracy z Pawłem i Marzeną Zakrzewskimi mogliśmy przenieść ideę edukacji pozaszkolnej z Polski do Szwajcarii”.
[Eliane Baumgartner, artystka i edukatorka domowa; https://fb.watch/bQ721JxnQ5/]
- „Takim jaskrawym przykładem w omawianym obszarze jest wieloletnia dyskryminacja pionierów edukacji domowej w Polsce – prof. Pawła i Marzeny Zakrzewskich. To są ludzie, którzy zapłacili wysoką cenę za wywalczoną przestrzeń wolności legislacyjnej dla edukacji alternatywnej w Polsce. Cieszy mnie, że ich trud zaowocował wreszcie oczekiwanymi zmianami prawnymi dla rodzin edukujących swoje dzieci pozaszkolnie. Te zmiany nazywamy „Ustawą Zakrzewskich”.
[Portal echodnia.eu, Korwin-Mikke; https://echodnia.eu/swietokrzyskie/homeschooling-dzieki-ustawie zakrzew-skich-nie-ma-juz-monopolupanstwa-na-nauczanie-mowi-corkajanusza-korwinmikke/ar/c5-16050333?fbclid =IwAR0ALAzWcwuVSFbnmmfSTKo80dgDQqd8SAQs0gvQmTsNlmjRD7vOVCGYyvo]
- „Fundacja państwa Zakrzewskich, pana Pawła i pani Marzeny, to nie tylko wedle mojej oceny, ale wedle oceny wielu ekspertów w dziedzinie edukacji bardzo pozytywne przedsięwzięcie”.
[Inspektor dr Robert Bałdys; https://fb.watch/bQ6ofze04h/]
- „Swoją cierpliwą i konsekwentną pracą doprowadzili do korzystnych dla edukacji domowej zmian prawnych, czyli tzw. „Ustawy Zakrzewskich”.
[Portal gp24.pl, Krzysztof Kłósek, przedsiębiorca, samorządowiec, były starosta otwocki; https://gp24.pl/samorzadowiec-z-krwi-i-kosci-zostal-starostaby-zmieniac-swoja-mala-ojczyzne-terazchce-zmieniac-polska-edukacje-iwspiera/ar/c5-16050343?fbclid=IwAR0-u0mUA8kp5z75t2jiBYRBDVeRBC9EE8nuQfwstzFSAaNloyAniEK3Cvb0]
- „Ta ustawa jest wielkim sukcesem Pawła i Marzeny Zakrzewskich i bardzo im gratuluję”.
[Marek Citko, były piłkarz, manager, samorządowiec; https://fb.watch/bQ64aB8ICC/]
- „Kwestia edukacji spersonalizowanej oczywiście kojarzy mi się z dwiema osobami, bo to jest Paweł i Marzena Zakrzewscy plus ich wspaniałe dzieci”.
[Dr Andre Gasiorowski, president HHC; https://fb.watch/bQizxffI9B/]
- „Paweł i Marzena Zakrzewscy są polskimi prekursorami edukacji domowej, czyli tzw. homeschoolingu w naszym kraju. Stworzyli pionierską sieć placówek edukacyjnych wykorzystujących model domowego nauczania. Co ciekawe, sami w ten sposób wychowali aż dwanaścioro dzieci! Te najstarsze właśnie wybierają się na prestiżowe studia”.
[Portal dorzeczy.pl; https://dorzeczy.pl/kraj/272362/homeschooling-polscy-pionierzy-edukacji-domowej-maja12-dzieci.html]
- „Myślę, że akurat ta rodzina jest żywą rekomendacją dla edukacji domowej. Mimo dużego niezrozumienia ze strony regresywnych środowisk oświatowych, czy wręcz szykan, nie tracą pogody ducha i radości życia. Mało tego, byli w stanie wywalczyć nie tylko przestrzeń dla siebie do alternatywnych form edukacji, ale i doprowadzić do korzystnych zmian legislacyjnych w obszarze całej edukacji domowej w Polsce. Z tego powodu nazywam właśnie te zmiany Ustawą Zakrzewskich. Ich życie to gotowa historia na pełnometrażowy film”.
[„Wprost”, Katarzyna Jungowska, polska aktorka i reżyserka, córka Grażyny Szapołowskiej i Andrzeja Jungowskiego; https://www.wprost.pl/edukacja/10647181/corka-grazyny-szapolowskiej-jestem-zafascynowana-edukacjadomowa.html?fbclid=IwAR0 6UIJ3CS4E3j_T2DGNyrsD1H4O0ANuXZ6Q3IcG6AetkjfOFr5IhLHlmuE]
- „Wytrwałość i determinacja to kluczowe elementy każdego sukcesu i tym właśnie wykazali się Marzena i Paweł Zakrzewscy w walce o wolność wyboru edukacji dla naszych dzieci”.
[Adam Kszczot, lekkoatleta; https://fb.watch/bRpt_hG8RR/]
- „Mówi Pan o tzw. „Ustawie Zakrzewskich”. Taka nazwa przyjęła się w środowisku związanym z edukacją spersonalizowaną. Od nazwiska Pawła i Marzeny Zakrzewskich, którzy od lat walczyli i lobbowali za zmianami w skostniałej ustawie oświatowej.
Dzięki ich zabiegom parlament znowelizował ustawę, znacząco ułatwiając dostęp do edukacji domowej w Polsce. W Sejmie ich pomysły przeszły głosami PiS-u, PO, PSL-u, Hołowni, a nawet Konfederacji. Cieszy mnie, że w polskiej polityce są miejsca, gdzie nie musimy się cały czas spierać i dobre rozwiązania jesteśmy w stanie wspólnie poprzeć. W Senacie nie było nawet jednego głosu przeciw”.
[„Gazeta Polska”, Poseł Wojciech Kossakowski; https://www.gazetapolska.pl/25129-ustawa-zakrzewskich-dajewolnosc-w-polskiej-edukacji]
- „Rodzina Zakrzewskich jest wspaniałą wizytówką tej formy edukacji. Pogodni, życzliwi i zawsze pomocni”.
[Portal onet.pl, Hanna Potocka, absolwentka edukacji domowej; https://wiadomosci.onet.pl/edukacja-domowaw-polsce-uczennica-opowiada-jakefektywny-jest-homeschooling-ijak/397x4tz]
- „Ustawa Zakrzewskich to przykład idealnie działającej demokracji obywatelskiej”.
[portal The word news; https://theworldnews.net%2Fpl-news%2F to-przyklad-idealnie-dzialajacej-demo-kracjiobywatelskiej]
- „Szkoły Salomon Pawła i Marzeny Zakrzewskich – nowatorskie bezpłatne placówki oświatowe działające w oparciu o kluby edukacji spersonalizowanej i demokratycznej. Powstawały stopniowo od 2009 roku w miarę upowszechniania się w Polsce edukacji domowej. Szkoły swoim zasięgiem objęły teren całej Polski. Ostatnia taka szkoła została zlikwidowana w roku szkolnym 2018/2019 w województwie lubelskim. Swoim uczniom oferowały zajęcia w klubach edukacyjnych, dostęp do nowoczesnej platformy e-learningowej, innowacyjny e-tornister, spersonalizowane rodzinne wioski edukacyjne, bon oświatowy, który przyznawany był w formie stypendium przeznaczonego na realizację zajęć pozaszkolnych.
Szkoły Salomon Pawła i Marzeny Zakrzewskich opracowywały i wydawały dla swoich uczniów innowacyjne boxy edukacyjne, a w ramach serii Biblioteka Salomona realizowane były podręczniki przedmiotowe, poradniki tematyczne dla ucznia i rodzica. W szkołach powstała społeczna inicjatywa Razem dla Oświaty i Rodzice Dzieciom. Innowacyjne podejście do edukacji spotkało się z niezrozumieniem, a nawet wrogością ze strony części środowiska osób związanych z regresywną oświatą. Twórcy szkół Paweł i Marzena Zakrzewscy zostali poddani działaniom dyskryminacyjnym w administracji i wielowymiarowej represji.
[Wikipedia/edukacjadomowa.com; https://pl.wikipedia.org/wiki/Szko%C5%82y_Salomon_Paw%C5%82a_i_Marzeny_Zakrzewskich, https://edukacjadomowa.com/o-nas/szkoly-salomon/]
- „Marzena Zakrzewska – polski twórca międzynarodowych klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, innowacyjny pedagog, działacz społeczny, ekologiczny rolnik, podróżnik, konsul honorowy, nauczyciel akademicki, publicysta”.
[Wikipedia/EBW; https://pl.wikipedia.org/wiki/Marzena_Zakrzewska; https://pl.everybodywiki.com/Marzena_Zakrzewska; https://edukacjadomowa.com/o-nas/marzena-zakrzewska/]
- „Paweł Michał Zakrzewski – profesor, polski twórca międzynarodowych klubów edukacji spersonalizowanej i demokratycznej, innowacyjny pedagog, działacz społeczny, konsul honorowy, ekologiczny rolnik, podróżnik, nauczyciel akademicki, publicysta”.
[Wikipedia/EBW; https://pl.everybodywiki.com/Pawe%C5%82_Zakrzewski; https://edukacjadomowa.com/o-nas/pawel-zakrzewski/; https://pl.wikipedia.org/wiki/Pawe%C5%82_Zakrzewski]
- „Kluby edukacji spersonalizowanej – ośrodki edukacyjne promujące i prowadzące w praktyce edukację dziecka w oparciu o program edukacji spersonalizowanej, kreującą koncepcję człowieka jako osoby wolnej, zdolnej do pełnego rozwoju swoich możliwości w oparciu o rodzinę i naukę poza instytucjonalnymi formami kształcenia, w warunkach najbardziej dostosowanych dla optymalnego rozwoju ucznia. Edukacja domowa jest historycznie najstarszą formą nauczania realizowaną przez człowieka. Została zarzucona dopiero w XIX wieku po upowszechnieniu się idei szkół masowych, koncentrujących się głównie na wychowywaniu industrialnej taniej siły roboczej. Od kilkunastu lat w myśli pedagogicznej wraca się do koncepcji edukacji spersonalizowanej.
Założycielami współczesnych klubów edukacji spersonalizowanej byli Paweł i Marzena Zakrzewscy. Współtworzyli oni ośrodki edukacji spersonalizowanej w całej Europie, Ameryce i Azji. Kluby te powstały m.in. w Londynie, Rijadzie i Jerozolimie. Zakrzewscy ufundowali w Polsce Międzynarodowe Centrum Edukacji Spersonalizowanej, które funkcjonowało do 2018 r., a swoje doświadczenia opisali w książce Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka ISBN 978-83-7232-930-1.
W Polsce działalność klubów edukacji spersonalizowanej napotkała na liczne przeszkody biurokratyczne, a w obronie dyskryminowanych klubów w latach 2015–2019 stanęli liczni parlamentarzyści różnych denominacji politycznych”.
[Wikipedia/edukacjadomowa.com; https://pl.wikipedia.org/wiki/Kluby_edukacji_spersonalizowanej; https://edukacjadomowa.com/o-nas/kluby-edukacyjne/]
Podsumowując, idea edukacji domowej stanowi doskonałą alternatywę dla instytucji szkoły, umożliwiając zamianę skostniałej i sformalizowanej rzeczywistości na przyjazne i kreatywne środowisko edukacyjnego klubu czy rodziny. Nauczycielami mogą zostać sami rodzice, dziadkowie oraz inne osoby zaangażowane w proces nauczania – np. przedmiotowi eksperci. W ten sposób edukacja domowa daje możliwość doboru treści, które przyswaja dziecko, a także częstej zmiany jego otoczenia. Zasługa małżeństwa Pawła i Marzeny Zakrzewskich dla rozwoju indywidualnej, spersonalizowanej i demokratycznej edukacji jest nie do przecenienia i dobrze się stało, że doczekała się ona również usankcjonowania prawnego – tzw. Ustawy Zakrzewskich.
Fot. archiwum prywatne


























Słowa uznania.
Kawał dobrej historii 🙂
Ciekawe że ktoś coś dobrego robi na taką skalę – a gdzie reszta rodziców ?
W tym kraju niszczono niewinnych ludzi. Kiedy to się zmieni. Brawo Zakrzewscy.
Jestem pod wrażeniem
Brawa dla dzielnej rodziny
Państwo Zakrzewscy to cudowni ludzie. Wycierpieli wiele w słusznej sprawie
Zakrzewscy przeszli zbyt wiele.
Podziwiam ich
Paweł i Marzena Zakrzewscy długo walczyli z niesprawiedliwością. Nic jedna nie dzieje się bez przyczyny. A ta sytuacja umocniła ich i nas wszystkich
Rodzina jest najważniejsza
Efekty są rewelacyjne
i tak trzymać 🙂
Rodzina podmiotem a nie przedmiotem – brawo !!!
Jestem dumna z takiej polskiej rodziny. Trzymajcie się i dziękuję za Wasze świadectwo
Ta rodzina prawdziwie inspiruje. Dobra energia
Fajne
Wielkie brawa
Taka postawa budzi nadzieję i inspiruję. Sam przeszłem też niezłą ścieżkę zdrowia z polskim fiskusem. Ale nie odniosłem aż takiego sukcesu – tym bardziej gratuluję!!!
Miło na Was popatrzeć
Popieramy