Menu

Menu

Czy tylko przedsiębiorcy muszą używać numeru NIP?

Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP) to kluczowy z punktu widzenia przedsiębiorców rejestr. Mało kto wie o tym, że nie tylko właściciele działalności muszą z niego korzystać. Kto jeszcze może wyrobić sobie ten identyfikator?

Firma NIP

Historia bazy NIP

Rejestr funkcjonuje w polskim porządku prawnym od 1995 roku. Jest więc nieco starszy niż na przykład baza KRS, która została uruchomiona dopiero w 2001 roku. Aby wprowadzenie nowego identyfikatora w polskim porządku prawnym przebiegało bez zakłóceń, zdecydowano, że Numer Identyfikacji Podatkowej zacznie obowiązywać od nowego roku podatkowego. Skutkowało to faktycznym uruchomieniem rejestru w roku 1996.

Czy ustawodawcy udało się uniknąć problemów z bazą NIP? Zdania na ten temat są dość mocno podzielone. Wynika to z tego, że w swoich początkach identyfikator był obowiązkowy dla wszystkich osób aktywnych zawodowo: zarówno dla przedsiębiorców, jak i dla osób zatrudnionych na umowę o pracę.

Ta druga grupa korzystała z niego na przykład podczas składania corocznego zeznania podatkowego. Powszechną praktyką było też podawanie swojego identyfikatora NIP w dziale kadr, gdy dopiero zaczynaliśmy pracę. Skutkowało to tym, że z tego samego rejestru nagle korzystały dwie grupy osób zatrudnione na zupełnie innych zasadach. Jak rozwiązano ten problem?

Właśnie tutaj pojawia się największa kontrowersja, która przez kilka pierwszych lat towarzyszyła bazie NIP. Ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie zmian w zapisie, które opierały się na myślnikach. Przedsiębiorcy korzystali z zapisu w formacie: 123-45-67-890, a osoby cywilne zapisywały NIP jako 123-456-78-90. Generowało to sporo błędów.

Dopiero po kilku latach nastąpiła zmiana metody zapisu, ale i przeznaczenia Numeru Identyfikacji Podatkowej. Ustawodawca zdecydował się na położenie większego nacisku na bazę PESEL, która stała się domyślnym zbiorem danych dla osób cywilnych. NIP przypadł w dużej mierze przedsiębiorcom, choć – jak się okazuje – nie tylko.

Kto poza firmami musi mieć swój Numer Identyfikacji Podatkowej?

Jeśli dokładnie przyjrzymy się bazie NIP w serwisie ALEO.com, dzięki której szybko można zapoznać się z najważniejszymi informacjami o różnych podmiotach, szybko dostrzeżemy, że NIP pojawia się nie tylko przy firmach. Bez względu na to, czy są to jednoosobowe działalności gospodarcze, czy spółki z o.o.

Swój własny Numer Identyfikacji Podatkowej posiadają też fundacje i stowarzyszenia rejestrowe. Co ważne, dla wielu z nich NIP jest obowiązkowy, jeśli chcą na przykład ubiegać się o fundusze zewnętrzne lub gdy zamierzają realizować program aktywizacji, jaki wspiera dana gmina.

Na mocy Ustawy o NIP, identyfikator muszą mieć też organy administracji samorządowej (urzędy gmin, starostwa), rządowej i przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli. Ustawodawca wskazuje też na konieczność założenia numeru NIP przez banki oraz płatników i inkasentów podatkowych.

Na jakich dokumentach umieszcza się Numer Identyfikacji Podatkowej?

W świecie biznesu można spotkać się z nim bardzo często. Jest obowiązkowym identyfikatorem na przykład na fakturach czy paragonach fiskalnych. Jeśli weźmiemy do ręki dowód zakupu określonego towaru na przykład z pobliskiego sklepu spożywczego, to znajdziemy tam NIP sprzedającego.

Jeśli przedsiębiorca korzysta na przykład z leasingu na samochód, to bardzo częstą praktyką jest umieszczanie na umowie nie tylko danych teleadresowych firmy, ale także numeru NIP. Wynika to z tego, że – z formalnego punktu widzenia – umowa nie jest zawierana na osobę cywilną, a na firmę.

Dobrą praktyką jest też podawanie firmowego numeru NIP na przykład w stopce e-maila, z jakiego korzystamy w godzinach pracy. Ułatwi to potencjalnym partnerom biznesowym sprawdzenie naszej działalności w białej liście płatników VAT.

W jaki sposób można wyrobić NIP?

Jeśli dopiero zakładamy działalność gospodarczą i korzystamy przy tym z formularza dostępnego w usłudze CEIDG, to Numer Identyfikacji Podatkowej zostanie nam przyznany automatycznie. Po kilku dniach od zarejestrowania firmy otrzymamy powiadomienie SMS lub e-mail z naszym indywidualnym numerem NIP.

Co jeśli przekształcamy stowarzyszenie nieformalne w rejestrowe, bo chcemy na przykład startować w konkursach na różne granty? W takiej sytuacji musimy wypełnić, a następnie odesłać formularz NIP-8. Praktyka wielu działalności pokazuje, że na pozytywną decyzję o nadaniu identyfikatora czeka się nie dłużej niż 14 dni.

Należy pamiętać też o tym, aby – w sytuacjach, kiedy wymaga tego ustawa – podać informację o przyznaniu nam Numeru Identyfikacji Podatkowej do KRS-u. W tym celu korzystamy z formularza „O zmianie danych podmiotu” oraz z druku „Numer identyfikacyjny NIP”.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.