Z myślą o gospodarce i środowisku
Celem strategicznym Instytutu jest kreowanie innowacyjnych, czystych i przyjaznych dla środowiska technologii wydobycia oraz wdrażanie nowych rozwiązań technicznych, z których skorzysta górnictwo. Istotne znaczenie dla gospodarki kraju ma opracowanie i wdrożenie czystych technologii stwarzających realne perspektywy podjęcia produkcji wodoru, gazu syntezowanego, paliw płynnych czy nawozów na bazie węgla – mówi Jacek Szczepiński, dyrektor Instytutu Górnictwa Odkrywkowego „Poltegor-Instytut”.
Jacek Szczepiński, dyrektor Instytutu Górnictwa Okrywkowego „Poltegor-Instytut”
Ponad 70 lat działalności Instytutu to ogromne doświadczenie, ale też zmieniające się realia rynkowe i gigantyczny postęp technologiczny. Co sprzyja dostosowaniu oferty do nowych wyzwań i sprostaniu oczekiwań biznesu?
Jacek Szczepiński: Na przestrzeni lat „Poltegor-Instytut” stał się ważną w kraju i w Europie jednostką naukowo-badawczą, w której zakresie działania była szeroko rozumiana problematyka eksploatacji odkrywkowej węgla brunatnego oraz surowców skalnych. Koncentrowała się ona na tematach badawczych i pracach rozwojowych dotyczących nowoczesnych koncepcji zagospodarowania i udostępnienia złóż metodą odkrywkową oraz innowacyjnych technologii eksploatacji złóż.
Obecnie, w dobie nowych wyzwań związanych z polityką energetyczną, oferta naszego Instytutu wykracza poza dotychczasowy zakres realizowanych prac. Sprzyja temu wiedza i doświadczenie naszych pracowników we współpracy z biznesem. Wśród aktualnie wykonywanych zadań badawczych wyróżniają się projekty związane z rewitalizacją terenów poprzemysłowych, w tym m.in. rekultywacją wyrobisk poeksploatacyjnych, zrównoważonym wykorzystaniem zwałowisk pogórniczych dla budowy instalacji odnawialnych źródeł energii, wdrażaniem nowych koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym i wykorzystaniem odpadów wydobywczych. Bardzo ważną częścią naszej obecnej działalności jest również problematyka ochrony zasobów wód podziemnych.
Jak ocenia pan dzisiejszy stan współpracy Instytutu z biznesem? Jaka część prac badawczych Instytutu ma przełożenie na rozwój gospodarki?
Jacek Szczepiński: Z racji swych zadań statutowych, działalność Instytutu Górnictwa Odkrywkowego stanowi zaplecze innowacyjno-wdrożeniowe dla wszystkich kopalń odkrywkowych w Polsce. Kreujemy innowacyjne procesy, technologie, metody oraz rozwiązania techniczne w obszarze geologii, geoinżynierii i górnictwa, zgodnie z polityką bezpieczeństwa energetycznego i zrównoważonego rozwoju. Wieloletnie doświadczenie kadry Instytutu w realizacji różnorodnych tematów badawczych i rozwojowych dla przemysłu stwarza nam możliwości prowadzenia szerokiej działalności o charakterze badawczo-aplikacyjnym na potrzeby podmiotów gospodarczych w kraju i za granicą, którym jesteśmy w stanie zaoferować oryginalne projekty i technologie, badania, ekspertyzy i usługi specjalistyczne. Większość prac badawczo-rozwojowych realizowanych w Instytucie jest wykonywana na zamówienie przemysłu, a ich efekty służą gospodarce. To najlepsze potwierdzenie ich jakości oraz zainteresowania podmiotów gospodarczych.
Jakie wyzwania stawia przed Instytutem transformacja energetyczna, rzutująca na zakres państwa działalności?
Jacek Szczepiński: Z myślą o przyszłości i rozwoju „Poltegor-lnstytut” wyznaczamy sobie cele związane z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju w oparciu o paliwa kopalne, odnawialne źródła energii i energetykę jądrową oraz stałego dostępu do bazy surowców skalnych niezbędnych dla potrzeb drogownictwa i budownictwa. Wymaga to wdrażania nowoczesnych, innowacyjnych i ekologicznych technologii eksploatacji.
Celem strategicznym Instytutu jest kreowanie innowacyjnych, czystych i przyjaznych dla środowiska technologii wydobycia oraz wdrażanie nowych rozwiązań technicznych, z których skorzysta górnictwo. Istotne znaczenie dla gospodarki kraju, a w szczególności dla energetyki, jest opracowanie i wdrożenie czystych technologii stwarzających realne perspektywy podjęcia produkcji wodoru, gazu syntezowanego, paliw płynnych czy nawozów na bazie węgla.
Perspektywicznymi kierunkami rozwoju Instytutu są również prace badawczo-rozwojowe w zakresie szeroko pojętej inżynierii lądowej i inżynierii środowiska, w ramach których niezbędne jest wykorzystanie wiedzy obejmującej takie dziedziny, jak geotechnika, geoinżynieria, hydrogeologia i hydrologia.
Jak firmy radzą sobie z zagospodarowywaniem odpadów? Czy są świadome wagi recyklingu i gospodarki obiegu zamkniętego? Na jakie wsparcie z państwa strony mogą liczyć w tym zakresie?
Jacek Szczepiński: W Instytucie realizowane są prace nad innowacyjnymi metodami przetwarzania i wykorzystania kopalin oraz technologiami odzysku materiałów użytecznych, recyklingu oraz unieszkodliwiania odpadów z górnictwa. Jednym z projektów wykonywanych przez Instytut, we współpracy z przedsiębiorstwem górniczym TESM Sp. z o.o., był projekt opracowania technologii pozyskiwania nowych produktów z odpadów wydobywczych powstających przy eksploatacji złoża gnejsu. Realizowany w ramach NCBiR projekt stanowi krok w kierunku bezodpadowej technologii eksploatacji złóż wraz z zagospodarowaniem dotychczas zgromadzonych odpadów wydobywczych z zakładu górniczego. Opracowana nowa technologia miała na celu rozdzielenie ziaren skaleniowych i kwarcowych od femicznych. Pierwsze z nich stanowią surowiec skaleniowy, a minerały femiczne − składnik w produkcji polepszacza glebowego.
Czynnik ekologiczny jest dziś istotny w każdym obszarze życia i działalności gospodarczej, ale szczególnego znaczenia nabiera w przemyśle, zwłaszcza ciężkim. Czy „Poltegor-Instytut” pomaga zakładom przekształcić się w bardziej „zielone” podmioty?
Jacek Szczepiński: Problematyka związana z ochroną środowiska staje się priorytetowym kierunkiem działalności naszego Instytutu. Podmioty gospodarcze prowadzące działalność górniczą metodą odkrywkową ze swej natury wpływają destrukcyjnie na środowisko. Instytut traktuje to zagadnienie jako szczególnie ważne, dlatego tak istotne jest poszukiwanie rozwiązań, które przyczynią się do tego, aby odkrywkowa działalność górnicza nie tylko rozwiązywała problemy społeczne i zaspokajała potrzeby rynku, lecz także nie stanowiła zagrożenia dla środowiska.
Z drugiej strony Instytut współpracuje z przemysłem wydobywczym w kierunku zmniejszenia ilości odpadów kopalnianych, umożliwiając ich praktyczne wykorzystanie. Jednym z priorytetowych obszarów badań w Instytucie są prace nad przygotowaniem polepszaczy glebowych na bazie surowców odpadowych pochodzenia naturalnego, które mogą być wykorzystane w rolnictwie i zmniejszą potrzebę stosowania sztucznych nawozów, szkodliwie oddziałujących na środowisko naturalne.
Rozmawiała Magdalena Szczygielska
Fot. Poltegor-Instytut
Dodaj komentarz