Podatek bankowy w Polsce – jakie będą skutki?

Bankowość i Finanse Gospodarka Prawo Spółdzielczość Społeczeństwo Wybór redakcji Wyniki finansowe Zarządzanie

W lutym br. wprowadzono podatek bankowy, budzący duże kontrowersje wśród instytucji finansowych i ich klientów. Podatek ten jest jednym z istotnych źródeł finansowania tegorocznego budżetu państwa, a ci, których obciążenie to dotyczy, czują się pokrzywdzeni. Analitycy wskazują na możliwe negatywne konsekwencje jego wprowadzenia dla systemu bankowego i klientów banków, jednak podobne rozwiązania z powodzeniem funkcjonują w innych krajach UE.

Kogo dotknie nowy podatek?

Podatek bankowy dotyczy przede wszystkim banków, firm pożyczkowych i ubezpieczeniowych oraz skoków. Zapłacą one rocznie 0,44% wartości swoich aktywów. W przypadku banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych obłożone podatkiem są aktywa powyżej 4 miliardów złotych. Przeciwnicy wprowadzenia tego podatku argumentują, że uderzy on tak naprawdę w klientów banków. Już teraz opłaty za usługi bankowe w Polsce należą do jednych z najwyższych w Europie, a mówi się, że zdrożeć mogą także płatności internetowe.

Kto zapłaci?

Banki mogą chcieć przerzucić koszty związane z podatkiem na klientów, zwiększając marże. Już w grudniu kilka banków wprowadziło takie podwyżki, aczkolwiek nie przyznając, aby miało to związek z nowym podatkiem. Zdrożenie kredytów pogorszy zarówno sytuację obywateli, którym jeszcze trudniej będzie zdobyć dofinansowanie swoich potrzeb, jak i sytuacje banków, które już dziś narzekają na słabą akcję kredytową. Nie należy się spodziewać poprawy tej sytuacji.

Problem może dotyczyć przede wszystkim kredytów gospodarczych, finansujących rozwój, i kredytów hipotecznych. Od bieżącego roku wkład własny wynosi 15, a nie 10% wartości nieruchomości. Czy jednak ma to związek z nowym podatkiem? Kredyty finansujące 100% wartości mieszkań już kilka lat temu zaczęły znikać z rynku, a banki podnosiły marże zachęcone zwiększonym popytem.

Obrońcy podatku znoszą argument o podwyższaniu kosztów kredytów jako skutku nowej regulacji, powołując się na to, że zadziała mechanizm konkurencji. Zwracają także uwagę, że w innych krajach, w których podatek taki został wprowadzony, nie spowodowało to podwyższenia opłat bankowych.

O ile jednak duże banki z pewnością sobie poradzą, to mniejsze instytucje mogą mieć problem. Obciążenie uderzyć może przede wszystkim w banki o niższej rentowności. Zyskowność banków zmniejsza się w ostatnich latach, teraz – może zmniejszyć się gwałtownie. W ciągu roku udział w aktywach sektora banków komercyjnych z ujemnym wynikiem finansowym może wzrosnąć z 2% aż do 22%.