Jak zadbać o komfort finansowy na emeryturę?
Gdy myślimy o przyszłości, często widzimy się podróżujących po świecie, mieszkających w wymarzonym domu nad morzem lub w pięknym mieszkaniu ze swoją szczęśliwą rodziną. Mało kto jednak wyobraża sobie siebie na emeryturze – zwłaszcza jeśli przed ma przed sobą jeszcze kilkadziesiąt lat pracy. A przecież to idealny moment, aby rozpocząć przygotowania do jesieni życia. Ile pieniędzy będzie nam wtedy potrzebne i co z nimi zrobić?
Emerytura od państwa?
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jakiej kwoty możesz się spodziewać na swojej emeryturze, sprawdź kalkulator emerytalny ZUS. Sytuacja jest dość jasna, co obserwujemy w badaniach na reprezentatywnej grupie polskiej populacji: ponad 81% Polaków obawia się, że emerytura nie zagwarantuje im godnego życia, a 45% wieszczy krach systemu emerytalnego. Dane GUS pokazują ponadto, że liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w Polsce ma w roku 2030 wzrosnąć do poziomu 10,8 mln, a w 2050 r. wynieść 13,7 mln. Osoby starsze będą stanowiły około 40% ogółu ludności Polski.
Zmniejsza się odsetek Polaków w wieku produkcyjnym (15-64 lata), co powoduje stopniowe starzenie się społeczeństwa. Przyrost naturalny jest ujemny. Według prognoz ONZ, do 2100 roku o ponad 15 mln osób zmniejszy się populacja Polski. Z obecnych 38 mln osób liczba mieszkańców zmniejszy się do 23 mln. W latach 1991-2019 przeciętna długość życia wydłużyła się dla mężczyzn o 8,2 roku, a dla kobiet o 6,7 roku. Mediana wieku Polaka wynosi 42 lata. Dla porównania w 2011 r. było to 38 lat.
Podczas gdy my zarabiamy i w ramach ubezpieczeń społecznych finansujemy emerytury obecnych emerytów, na pokrycie tych naszych prawdopodobnie nie wystarczy pieniędzy z kasy państwa. Obecny system jest nie do utrzymania, dlatego wiele osób czeka na reformę emerytalną, ale nikt nie chce podejmować niepopularnych decyzji politycznych.
Co robić w takiej sytuacji?
Nie pozostaje nic innego, jak zabezpieczyć się na emeryturę samemu. Polacy są świadomi swojej sytuacji emerytalnej, ale według ankiety Fondee tylko 63% mężczyzn i 58% kobiet oszczędza na przyszłość. Kobiety, które przeciętnie żyją dłużej, zarabiają mniej i wcześniej osiągają wiek emerytalny, powinny szczególnie uważnie przygotowywać się na przyszłość. Również przedsiębiorcy odprowadzają często niskie kwoty na ubezpieczenia społeczne z powodu ryczałtu lub niskich dochodów.
Jak długo będziesz na emeryturze?
Obecny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn. Polskie kobiety dożywają średnio 80 lat, mężczyźni 72. Prognozowana średnia trwania życia na emeryturze to 19,9 lat u kobiet, a u mężczyzn to 16,35 lat. Zabezpieczyć się na 20 lat życia? W takiej sytuacji wpłata 150 zł na IKE nie wystarczy…
Oblicz, ile pieniędzy potrzebujesz na swoją emeryturę
Zanim przejdziesz do wyboru odpowiednich instrumentów finansowych, w które ulokujesz swoje pieniądze na emeryturę, poświęć chwilę na matematykę. Potrzebujesz punktu odniesienia, aby dowiedzieć się, ile pieniędzy faktycznie przyda się na jesień życia. W kolejnym kroku wybierzesz produkt finansowy.
4% plan emerytalny
Ten plan stosowany na całym świecie opiera się na fakcie, że w momencie przejścia na emeryturę posiadasz na tyle dużą sumę pieniędzy, że 4% z niej wystarczy Ci na rok życia. Pokryje to okres 25 lat, czasami mniej lub więcej, w zależności od tego, jak będziesz zarządzać swoimi finansami na emeryturze.
- Jeśli wszystko trzymasz w gotówce, zużyjesz ją szybciej.
- Jeśli część wykorzystasz, a część będziesz pomnażać, pokryjesz przynajmniej inflację.
- Jeśli i na emeryturze dasz radę pomnażać pieniądze o 4% rocznie, twój pakiet finansowy będzie w zasadzie nieskończony i możesz go przekazać w spadku swoim dzieciom.
Aby określić swój pakiet docelowy, odpowiedz na kilka pytań.
- W jakim wieku chcesz przejść na emeryturę? Możesz wybrać oficjalną granicę wieku 60/65 lat lub ją zmodyfikować.
- Ile pieniędzy chcesz otrzymywać na emeryturze? Przyjmij, ile dziś potrzebujesz miesięcznie. Możesz założyć, że na starość Twoje koszty będą niższe, np. dlatego, że spłaciłaś/eś kredyt hipoteczny.
Wzorcowy przykład – wyznaczenie celu
Piotr Nowak ma 35 lat i planuje przejść na emeryturę w wieku 65 lat. Ma jeszcze 30 lat, aby przygotować się do emerytury, a jego celem jest pobierać 4 000 zł miesięcznie. Do obliczeń wkracza też inflacja, bo za kilkadziesiąt lat ceny będą inne (przy średniorocznej inflacji 2% wartość pieniądza w ciągu 30 lat jest prawie o połowę mniejsza!).
Docelowa emerytura w wysokości 4000 zł miesięcznie przez 30 lat przy średniej inflacji 2% rocznie oznacza, że Piotr potrzebuje ponad 7245 zł miesięcznie według przyszłych cen. Ponieważ prowadzi własną działalność gospodarczą, jego emerytura wyniesie prawdopodobnie około 3260 zł, zakładając, że państwo będzie nadal waloryzować emerytury (zwiększać je o inflację). Resztę musi więc zapewnić z własnych środków, a więc w ciągu najbliższych 30 lat musi zgromadzić około 1 250 000 zł.
Ile oszczędzać co miesiąc… lub inwestować?
Teraz pozostaje tylko zastanowić się, ile odkładać co miesiąc, aby zdobyć emeryturę. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ zależy przede wszystkim od tego, co zrobisz z pieniędzmi, czyli od stopy zwrotu instrumentu finansowego, z którego skorzystasz. W dłuższej perspektywie nawet i dziesiętne procent robią ogromną różnicę.
Przykład
Piotr już wie, że ma przed sobą 30 lat, aby zgromadzić 1 250 000 zł. Chce porównać, ile musiałby odkładać co miesiąc, gdyby zdecydował się oszczędzać te pieniądze na rachunku bieżącym, na koncie oszczędnościowym z oprocentowaniem 2% w skali roku (to tylko przykład, długoterminowe konta oszczędnościowe nawet nie oferują takiego oprocentowania), albo zainwestować je ze średnią stopą zwrotu 7% w skali roku. Jak wyglądałyby jego przygotowania do emerytury w każdym z tych przypadków?
Na tym przykładzie widać, że każdy procent jest bardzo ważny. Oszczędzając na emeryturę Piotr musiałby zrezygnować z 2440 zł miesięcznie przez następne 30 lat (co jest dla większości ludzi nierealne), inwestując, wystarczyłaby mu mniej niż połowa tej kwoty! Gdyby pieniądze trzymał na rachunku bieżącym z zerowym oprocentowaniem, musiałby zaoszczędzić całą kwotę. Oznaczałoby to odkładanie około 3300 zł miesięcznie przez 30 lat.
Cały sekret polega na tym, że w inwestycjach z biegiem czasu pomnażają się nie tylko wpłaty, ale i zarobione odsetki – a im wyższe oprocentowanie, tym większy zysk i, co ważniejsze, tym mniej musisz dokładać z własnej kieszeni. Ale z odsetek składanych nie skorzystasz na rachunku bieżącym czy nieoprocentowanym koncie oszczędnościowym. Ile dokładnie mogą dla Ciebie zarobić?
Jeśli wydaje Ci się, że kwota, którą należy zapewnić na emeryturę, jest zbyt wysoka, sprawdź najpierw swój osobisty lub rodzinny budżet. Kiedy dowiesz się, na co tak naprawdę idą wszystkie pieniądze, łatwiej będzie znaleźć sposób na odłożenie wolnych środków na inwestycje. Prawdopodobnie z czasem będziesz też więcej zarabiać, co oznacza, że możesz więcej odkładać i zmodyfikować swój plan.
Im niższe opłaty, tym bogatsza jesień życia
Na koniec zostaje nam jeszcze kwestia wyboru, gdzie pomnażać swoje pieniądze na emeryturę. Z ankiet i danych GUS wynika, że Polacy oszczędzają na emeryturę głównie poprzez fundusze emerytalne. Ma to jednak kilka wad – wielu przyszłych emerytów wybiera zbyt konserwatywne strategie z niską stopą zwrotu, inwestuje niewielkie kwoty i nie zna polityki opłat. Są więc potem zaskoczeni, jak niskiej emerytury mogą się spodziewać. Skupmy się na tym, jakie warunki powinien spełniać dobry instrument finansowy dla pomnażania oszczędności na emeryturę.
Szukaj instrumentu finansowego, który:
- Pomnaża pieniądze mądrze i w sposób zdywersyfikowany. Dzięki różnym inwestycjom, takim jak kryptowaluty czy NFT, możesz stać się bogaczem, ale równie dobrze wszystko stracić. Planując budżet na emeryturę szukaj narzędzia o rozsądnej stopie zwrotu i odpowiadającego Twojej tolerancji ryzyka. Na przykład w Fondee wypełniasz kwestionariusz inwestycyjny, a my na jego podstawie zalecamy odpowiednią strategię.
- Nie kosztuje Cię zbyt wiele. Nic nie jest za darmo, ale jak widzieliśmy, nawet kilka procent może zdziałać cuda. Na przykład fundusze inwestycyjne mają zazwyczaj kilka rodzajów opłat: opłata wstępna, roczna opłata za zarządzanie, opłata za wyniki, opłata za wyjście….. Natomiast ETF-y (Exchange-Traded Funds) pobierają średnio tylko 0,15% rocznie. Jeśli kupisz je bezpośrednio z giełdy za pośrednictwem brokera, zapłacisz również opłaty transakcyjne. Zanim w cokolwiek zainwestujesz, warto dowiedzieć się o wszystkich kosztach związanych z inwestowaniem.
- Będzie wygodny i łatwo będzie z niego korzystać. Czasami najtaniej jest kupić akcje, obligacje lub ETF-y bezpośrednio z giełdy (na przykład jeśli nie dokonujesz rebalansu lub masz duży portfel inwestycyjny). Jednak środowisko brokerów, za pośrednictwem których kupuje się papiery wartościowe, nie jest zwykle przyjazne i musisz nauczyć się w nim poruszać. Często też nie można zainwestować dowolnej kwoty lub ustawić zlecenia stałego i nic dalej nie robić – zakupów często trzeba dokonywać manualnie.
Tak prawidłowo przygotujesz się na emeryturę.
Autorem artykułu jest Jan Hlavsa, CEO Fondee.
Dodaj komentarz