Kable bezpieczeństwa w instalacjach budynków

Obserwowany wzrost zużycia materiałów bezhalogenowych w branży kablowej jest efektem ciągłego dążenia do poprawy bezpieczeństwa w obiektach budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem obiektów użyteczności publicznej. Materiały te nie rozprzestrzeniają płomienia i podczas palenia nie emitują gęstych dymów, a produkty ich spalania są nietoksyczne i niekorozyjne. Dlatego znalazły one zastosowanie w produkcji kabli przeznaczonych dla budownictwa, zwanych kablami bezhalogenowymi.

Technokabel SA - fabryka

Największy wpływ na bezpieczeństwo budynków mają instalacje przeciwpożarowe, które w ponad 95 proc. przypadków są wykonywane z kabli bezhalogenowych. Spółka Technokabel oferuje szeroką gamę certyfikowanych przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy kabli bezhalogenowych (szczególnie z podtrzymaniem funkcji w warunkach pożaru) dedykowanych do systemów przeciwpożarowych. Ciągłe doskonalenie, rozwój i badanie zespołów kablowych pozwala na opracowanie nowych rozwiązań w tym zakresie.

Doświadczenia produkcyjne z wykorzystaniem różnych mieszanek silikonowych

Nasze wieloletnie doświadczenia produkcyjne z wykorzystaniem różnych mieszanek silikonowych dostępnych na rynku wykazały, że nie jest to najlepsza izolacja dla przewodów bezpieczeństwa poddanych działaniu wody pochodzącej z systemów tryskaczowych. W takich warunkach nie zapewnia ona izolacyjności torów przewodzących instalacji przeciwpożarowych. Wynika z tego, że powszechnie stosowane kable typu HDGs FE180 PH90/E30-E90 300/500 V i HDGsżo FE180 PH90/E30-E90 300/500 V mogą być używane tylko w obszarach poza strefami chronionymi stałymi wodnymi urządzeniami gaśniczymi. Taka sytuacja wymuszała na projektantach konieczność stosowania droższych kabli o większych wymiarach z żyłami izolowanymi taśmą mikową i materiałem bezhalogenowym typu NHXH FE180 PH90/E30 0,6/1 kV i NHXH-J FE180 PH90/E30 0,6/1 kV.

Poszukiwanie innych rozwiązań

Pozostało więc szukanie innych rozwiązań. Efektem tych poszukiwań są zaprojektowane przez nas kable z izolacją silikonową typu HDGs-W FE180 PH90/E30-E90 300/500 V i HDGsżo-W FE180 PH90/E30-E90 300/500 V. Zmiana polegająca na dodaniu dodatkowego elementu konstrukcyjnego, stanowiącego barierę ogniową i wodną, pozwoliła osiągnąć pożądany efekt w postaci kabla odpornego na wodę o nieznacznie większych wymiarach i mniejszym wzroście ceny aniżeli w przypadku kabli z izolacją z taśmy mikowej i materiału bezhalogenowego.

Potrzeba zasilania silników AC w napędach z przekształtnikami częstotliwości występuje również w układach instalacji przeciwpożarowych. Nasze badania dowiodły, że dostępne w ofercie Technokabla kable z koncentryczną żyłą ochronną (NHXCH FE180 PH90/E30 0,6/1 kV i NHXCH FE180 PH90/E90 0,6/1 kV), która może pełnić również funkcję ekranu, nie sprawdzają się w tego rodzaju zasilaniu. Dlatego powstała nowa grupa kabli do przekształtników częstotliwości – (N)HXCH-J-SERVO FE180 PH90/E90 0,6/1 kV – które zachowują swoje funkcje w pożarze. Dzięki odpowiedniej konstrukcji kable te są dopuszczone do stosowania w strefach tryskaczowych.

Nowe kryteria oceny kabli

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 305/2011 (CPR) wprowadziło nowe wymagania dotyczące reakcji na działanie ognia dla kabli i przewodów, które od tej pory traktowane są jako wyroby budowlane. Zgodnie z tymi wymaganiami kable poddawane są ocenie w zakresie ilości ciepła i dymu emitowanego podczas palenia, występowania spadających, płonących kropli i korozyjności produktów spalania.

Na podstawie takiej oceny projektant obiektu może dobrać odpowiedni rodzaj kabla do określonego zastosowania. Szczególnie wysokie wymagania stawiane są kablom stosowanym w budynkach użyteczności publicznej, w budynkach wysokościowych, w tunelach i wszędzie tam, gdzie występują duże skupiska osób, których ewakuacja w razie pożaru może być utrudniona i wymaga więcej czasu. W takich przypadkach do zasilania w instalacjach elektroenergetycznych budynków znajdą zastosowanie wielożyłowe kable N2XH-J B2ca 0,6/1 kV, spełniające wymagania wysokiej klasy B2ca-s1b,d0,a1.

Naprzeciw podwyższonym wymaganiom

Podwyższone wymagania dotyczące reakcji na ogień stawiane są również kablom instalowanym w obiektach przemysłowych. Wymagania klasy Cca-s1a,d0,a1 w grupie kabli przeznaczonych do instalacji przemysłowych spełniają:

wielożyłowe kable ekranowane typu: HKSLHekwżo 300/500 V, HKSLHekw 300/500 V, HKSLHekwżo-Nr 300/500 V, HKSLHekw-Nr 300/500 V,
wielożyłowe ekranowane kable ze wzmocnioną powłoką typu: HvKSLHekwżo 300/500 V, HvKSLHekw 300/500 V, HvKSLHekwżo-Nr 300/500 V, HvKSLHekw-Nr 300/500 V,
wieloparowe kable ekranowane typu: HKSLHekw-P 300/500 V, HKSLHekw-P-Nr 300/500 V,
wieloparowe ekranowane kable ze wzmocnioną powłoką typu: HvKSLHekw-P 300/500 V, HvKSLHekw-P-Nr 300/500 V.

Do bezpiecznej instalacji teletechnicznej budynków mogą być zastosowane również takie produkty, jak:

bezhalogenowe przewody współosiowe (HWDXpek 75, HWD 75, HWL 75 i inne),
bezhalogenowe skrętki komputerowe (UTP-H, FTP-H),
kable bezhalogenowe EIB-BUS-H do Europejskiej Magistrali Instalacyjnej w budynkach inteligentnych,
kable bezhalogenowe do różnych układów automatyki budynków (LiHH, LiHCH, RD-H(St)H, PROFIBUS 02YS(St)CH i inne).

Kable bezhalogenowe znajdują również zastosowanie w bardziej wymagających warunkach pracy. Przykładowo przewody jednożyłowe SOLARTECH, przeznaczone do pracy w nowoczesnych systemach solarnych, charakteryzują się dodatkowo podwyższoną odpornością chemiczną i odpornością na uwarunkowania atmosferyczne. Kable te służą zarówno do bezpośredniego łączenia ze sobą poszczególnych ogniw fotowoltaicznych, jak i do okablowania w puszkach przyłączeniowych oraz do połączeń z inwerterem.

Firma Technokabel S.A. od lat prowadzi własne prace badawczo-rozwojowe, co w połączeniu z systematycznym zwiększaniem potencjału produkcyjnego pozwala na dostosowywanie oferty produkowanych kabli i przewodów do zapotrzebowania rynku krajowego i zagranicznego. Przykładem ostatnio realizowanych inwestycji jest dofinansowany ze środków unijnych projekt „Kable bezhalogenowe do zastosowań w obiektach o podwyższonych wymaganiach przeciwpożarowych”, prowadzony w ramach poddziałania 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. W ostatnich 3 latach realizując projekty unijne o łącznej wartości ponad 25 mln zł, spółka uzyskała dofinansowanie z Funduszy Europejskich w wysokości około 15 mln zł. Ponad połowę środków przeznaczyła na prowadzenie prac badawczo-rozwojowych. Dzięki takim działaniom w ofercie firmy mogły pojawić się opisane w artykule nowe grupy wyrobów.

______________

Tekst: mgr inż. Dariusz Ziółkowski, kierownik Działu Konstrukcji Kabli i Rozwoju, Technokabel S.A.