Użytkowanie wieczyste gruntu – orzeczenie SN korzystne dla właścicieli mieszkań

Aktualności Budownictwo Nieruchomości Polityka Prawo Samorząd Społeczeństwo Wybór redakcji Wydarzenia

Użytkowanie wieczyste gruntu ma miejsce w przypadku wielu budynków mieszkaniowych, w których lokatorzy wykupili mieszkania. Problem stanowiła odpowiedź na pytanie: co się stanie z mieszkaniami stanowiącymi własność prywatną, gdy prawo do użytkowania wieczystego wygaśnie? Jak podaj “Dziennik Gazeta Prawna”, właściciele takich mieszkań “mogą już spać spokojnie”.

Sąd najwyższy w siedmioosobowym składzie orzekł, że termin, w którym wygasa użytkowanie wieczyste gruntu, na którym stoi budynek, nie powoduje wygaśnięcia własności lokali znajdujących się w tym budynku. Jak pisze dziennik, sąd zajął się tą sprawą na wniosek rzecznika praw obywatelskich.

Chodziło o dokonanie wykładni art. 235 par. 2 kodeksu cywilnego w związku z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 3 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2015 roku poz. 1892). Do tej pory – pisze dziennik – w orzecznictwie sądów nie było zgody co do tego, czy prawo użytkowania wieczystego ma charakter nadrzędny nad prawem własności, czy też odwrotnie?

Do 1989 roku dominowało przekonanie, że wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego powoduje również wygaśnięcie prawa własności do lokalu. Po upadku komunizmu, w warunkach gospodarki rynkowej pogląd taki wydawał się jednak niewłaściwy. Ponadto Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku kładzie główny nacisk na ochronę własności prywatnej, w przeciwieństwie do prawodawstwa z czasów PRL, kiedy to za nadrzędną uważano własność społeczną.

Użytkowanie wieczyste gruntu i własność mieszkań

Niestety żadna ustawa nie określa do tej pory, co dzieje się z prywatnymi mieszkaniami, gdy upłynie termin użytkowania wieczystego gruntu, na którym stoi budynek? Tymczasem problem ten dotyczy większości domów wielorodzinnych w Polsce. Jeśli przepisy działałyby na niekorzyść lokatorów, wówczas kilka milionów osób utraciłoby lokale na rzecz skarbu państwa lub gmin.

Jak pisze “Dziennik Gazeta Prawna”, zgodnie z polską konstytucją własność może być ograniczona wyłącznie w drodze ustawy. Zapis taki zawarto w art. 64 ust. 3. Również kodeks cywilny jasno określa zasady, na jakich może dojść do wywłaszczenia. Nie można więc go dokonać inaczej, niż opierając się na jasnej podstawie prawnej. Nie można więc stosować w tym celu wyłącznie interpretacji przepisów.

Sąd Najwyższy przyznał, że pierwszeństwo w obu przypadkach, – zarówno, gdy chodzi o użytkowanie wieczyste gruntów, jak i prawo własności mieszkań – może być uznane za zasadne. Jednak stawianie dzierżawy wieczystej nad prawem własności należy uznać za niezgodne z konstytucją.

Uchwałę podjęto na posiedzeniu niejawnym, więc trudno – według dziennika – poznać bardziej wnikliwe uzasadnienie, jakie przyjęli sędziowie. Jednak takie orzeczenie stanowi dobrą wiadomość dla milionów lokatorów, którzy posiadają swoje mieszkanie w budynkach leżących na gruntach oddanych w dzierżawę wieczystą.

Źródło – Dziennik Gazeta Prawna