II Konferencja Urzędu Dozoru Technicznego” Nauka, Technika, Gospodarka”

Relacja z konferencji Urzędu Dozoru Technicznego „Nauka, technika, gospodarka – doświadczenia i perspektywy rozwoju”

W dniach 27-28 listopada w Warszawie odbyła się II Konferencja Urzędu Dozoru Technicznego „Nauka, technika, gospodarka – doświadczenia i perspektywy rozwoju” pod honorowym patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Gospodarki Janusza Piechocińskiego.

Celem konferencji było stworzenie platformy do swobodnej wymiany myśli i doświadczeń w gronie profesjonalistów, ekspertów i praktyków związanych na co dzień z zagadnieniami bezpieczeństwa technicznego w największych polskich przedsiębiorstwach, instytucjach, ośrodkach badawczych i środowisku naukowym.

Debaty i dyskusje w ramach konferencji UDT mają służyć poszukiwaniu nowych rozwiązań w obszarze bezpieczeństwa technicznego, z korzyścią dla wszystkich zainteresowanych stron, stanowić inspirację dla innowacyjnych przedsięwzięć, oraz impuls do efektywniejszej współpracy środowisk naukowych, technicznych i przedsiębiorców.

Wiedza, doświadczenie i kompetencje zaproszonych moderatorów i panelistów, pozwoliły osiągnąć najwyższy poziom merytoryczny debat i dyskusji.

Przemówienie inauguracyjne Arkadiusza Bąka Sekretarza Stanu w Ministerstwie Gospodarki

Konferencję otworzył prezes Urzędu Dozoru Technicznego Mieczysław Borowski. Wystąpienia inauguracyjne wygłosili: Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Olgierd Dziekoński, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki Arkadiusz Bąk oraz dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju prof. dr hab. inż. Krzysztof Jan Kurzydłowski.

Pierwszą debatę pt. „Bezpieczeństwo gospodarcze Polski” poprowadził wiceprezes UDT Przemysław Ligenza. „Determinantą stabilnego wzrostu gospodarczego w sferze realnej jest m.in. ciągłość dostaw energii elektrycznej, gazu, produktów naftowych, chemicznych i petrochemicznych. Infrastruktura, która to umożliwia stanowi infrastrukturę krytyczną państwa. Odpowiednio zaplanowane i realizowane inwestycje w tym obszarze, dostosowane do realnych potrzeb, stanowią o sile gospodarki. Urząd Dozoru Technicznego, działając w domenie publicznej, jest obecny w każdym z tych działań, jako instytucja ekspercka, wspierająca rozwiązywanie problemów pojawiających się na polu operacyjnym i funkcjonalnym” – powiedział wiceprezes UDT.

Od lewej: Waldemar Szulc wiceprezes zarządu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA, Jan Chadam prezes zarządu Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM SA, Waldemar Wójcik wiceprezes zarządu PGNiG SA, Przemysław Ligenza wiceprezes UDT

„Musimy pamiętać o źródłach energii pierwotnej wobec toczącej się obecnie „wojny klimatycznej”. Mamy być podstawą bezpieczeństwa energetycznego, a wymaga się od nas nakładów w obszarach, które na to bezpieczeństwo nie mają wpływu. Polska energetyka musi być oparta na paliwach kopalnych. Entuzjaści OZE pamiętają o energii, ale zapominają o konieczności bilansowania mocy” – powiedział Waldemar Szulc wiceprezes zarządu PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA.

Wiceprezes zarządu PGNiG SA Waldemar Wójcik podkreślił, że dostawy gazu do Polski oraz ich bezpieczeństwo wiążą się z wieloma dylematami.

Jan Chadam prezes zarządu GAZ-SYSTEM SA zaznaczył, że zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski wymaga odważnych i śmiałych rozwiązań. Wskazał także, że dzisiaj ponad 75% gazu nie pochodzi z kierunku wschodniego. W 2009 r. została przebudowana sieć przesyłowa gazu. W roku 2018 możliwości importowe Polski będą trzy, cztery razy większe niż obecnie. „Gaz musi być tani, wówczas będzie można osiągnąć wielkie oszczędności na inwestycjach”. Prezes GAZ-SYSTEM SA mocno podkreślił fakt, że inwestycje nie mają wpływu na cenę gazu. Rację przyznał mu Krystian Pater członek zarządu ds. produkcji PKN ORLEN SA – „Rzeczywiście, budowa infrastruktury ma korzystny wpływ na cenę gazu. Ważny jest także dostęp do surowców, mocy i infrastruktury”.

„Nie mamy dylematów związanych z brakiem paliwa. Paliwo jest. Utrzymujemy odpowiednie rezerwy. Zapotrzebowanie na paliwa zmniejsza się i jest to związane z faktem, że przepisy unijne wyganiają przemysł z Europy. Bezpieczeństwo ludzkie i techniczne jest na dobrym poziomie. Powinniśmy więcej myśleć o bezpieczeństwie gospodarczym i militarnym” – powiedział Marek Sokołowski wiceprezes zarządu Grupy LOTOS SA.

Od lewej: Krystian Pater członek zarządu ds. produkcji PKN ORLEN SA, Marek Sokołowski wiceprezes zarządu Grupy LOTOS SA, Marcin Moskalewicz prezes zarządu PERN „Przyjaźń” SA, Wojciech Kozak wiceprezes zarządu Grupy Azoty Zakładów Azotowych „PUŁAWY”

Moderatorem panelu dyskusyjnego „Strategiczna współpraca sektora nauki, techniki i przedsiębiorstw w transferze wiedzy, nowych technologii i rozwoju przedsiębiorczości” był prezes Polskiej Izby Gospodarczej Zaawansowanych Technologii, prof. nadzw. dr hab. inż. Ryszard Pregiel.

Profesor rozpoczął dyskusję stwierdzeniem, że rozwój techniki jest niezwykle szybki, a najszybciej rozwijają się te obszary gospodarki, które są w najmniejszym stopniu regulowane przez państwo.

Dyrektor Pionu Technicznego Urzędu Dozoru Technicznego Janusz Samuła zaproponował aby przedsiębiorcy zasiadali w ciałach kolegialnych uczelni. Stwierdził również, że przemysł powinien dofinansowywać naukę, a kierunki studiów powinny być dopasowane do aktualnych potrzeb przemysłu.

„Rzeczywiście musi istnieć dobra relacja pomiędzy nauką i przemysłem, a zmiany potrzebne są w obu tych sferach. Przedsiębiorcy powinni mieć wiedzę na temat tego, czym zajmują się ośrodki naukowe. Pokutuje przekonanie, że naukowcy zajmują się projektami, których nie da się aplikować do przemysłu. Z drugiej strony, naukowcy pracujący na rzecz biznesu są źle postrzegani przez swoich kolegów. Wspierając naukę koncentrujemy się na tzw. specjalizacjach inteligentnych. Te specjalizacje były wyodrębniane w procesach oddolnych i nie jest to katalog zamknięty”. – powiedział z-ca dyrektora Departamentu Innowacji i Przemysłu w Ministerstwie Gospodarki Zbigniew Kamieński.

„Nauka musi dostarczać przemysłowi inżynierów. Uczelnia i profesura powinna być zorganizowana w taki sposób, aby absolwent był gotowy na zetknięcie z przemysłem – zauważył profesor Pregiel. – Dziś podział na naukę, uczelnie, ośrodki badawcze i przemysł jest nieaktualny. Potrzebny jest codzienny kontakt uczelni technicznych z przemysłem”.

„Związek nauki i przemysłu jest związkiem bardzo trudnym. – powiedział z-ca dyrektora Centrum Transferu Technologii Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Dominik Kowal – Być może pokutuje brak odpowiedniego wychowania ekonomicznego. Nauka powinna stawiać zarówno tezy abstrakcyjne, jak i aplikacyjne. Jednak duże konsorcja nie zawsze są zainteresowane wprowadzeniem innowacji i burzeniem osiągniętego status quo. Jak wygląda polski kult przedsiębiorczości? Jak wygląda zaufanie do instytucji? Co z destrukcyjnym gloryfikowaniem nieudaczników? To pytania, na które dzisiaj nawet nie będę próbował odpowiedzieć”.

Prezes zarządu WASKO SA Wojciech Wajda zwrócił uwagę, że uczelnie nie są przygotowane do transferu zaawansowanych technologii. „Polskie firmy, z polskim zapleczem naukowym, są w stanie wiele zdziałać. Mogę Państwu zdradzić, że zrealizowaliśmy najlepszy chyba dzisiaj i najbardziej skomplikowany system wykrywania gazu i dymu. UDT pełnił rolę inżyniera tego kontraktu, który nas mocno docisnął wszystkimi możliwymi śrubami, ale wyszliśmy z tego zadowoleni i szanując się wzajemnie. W Polsce można zrobić wszystko, można zrobić najlepszy system w Europie, system automatyki przemysłowej. Realizując ten projekt w pobitym polu zostawiliśmy naszą konkurencję. Polskie firmy, z polskim zapleczem naukowym, przy ogromnej współpracy, potrafią zrobić bardzo wiele. Mamy jednak wiele do nadrobienia w dziedzinie informatyzacji działań w przemyśle i nauce. W informatyce dobry projekt, to projekt bezpieczny. Chodzi o jakość, cenę i czas. Następnym elementem bezpieczeństwa systemu informatycznego jest dokumentacja. Proponuję abyśmy publikowali i udostępniali to, co robimy. Dzisiaj świat żyje z udostępniania i pokazywania tego, co robi. I na tym zarabia pieniądze. W WASKO pracujemy dzisiaj nad cyberprzestrzenią, ponieważ istnieje wielkie niebezpieczeństwo wojny w cyberprzestrzeni. Żeby zrealizować pewne projekty dotyczące cyberprzestrzeni zwróciliśmy się do uczelni. Efekt był słaby”.

Jak zauważyła dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności w PARP Paulina Zadura-Lichota współpraca nauki z biznesem wygląda w innych krajach podobnie. „To nie jest nic szczególnie dziwnego, że tak się dzieje w Polsce. Warto widzieć, jakie mechanizmy wprowadzają inne kraje. My się tym interesujemy i obserwujemy to, co dzieje się w Europie i na świecie i widzimy mechanizmy, które są tam wprowadzane żeby zwiększyć współpracę między nauką i biznesem. Są to środowiska tak odrębne, mające tak różne interesy, że potrzebny jest pas transmisyjny między nimi. Stąd pomysły na sieciowanie się instytucji, otoczenia biznesu, parków technologicznych, które współpracują z administracją, z agencjami rozwoju regionalnego. Agencje dostarczają klientów środowiskom naukowym, a środowiska naukowe dostarczają wiedzę. Ważne jest żebyśmy tworzyli i wdrażali skuteczne mechanizmy współpracy pomiędzy tymi środowiskami”.

Z-ca dyrektora ds. Techniki i Wdrożeń w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Państwowym Instytucie Badawczym Wiktor Marek Zawieska zabrał głos na temat bezpieczeństwa pracy – „W Polsce codziennie ginie w wypadku przy pracy jedna osoba. Każdego dnia dochodzi do 250 wypadków przy pracy. Polskie wydatki na bezpieczeństwo pracy należą do najniższych w Europie. To ok. 1% w dużych przedsiębiorstwach i ok. 0,6% w średnich. Jeśli chodzi o współpracę nauki i techniki, problemem tej współpracy jest komercjalizacja. Dostajemy nagrody za projekty, które nie mają szans na komercjalizację”.

Mottem panelu „Innowacje dla bezpieczeństwa – minimalizacja kosztów” były słowa jej moderatora, dyrektora technicznego Basell Orlen Polyolefins Marka Wilmanowicza – „Bezpieczeństwo, opisywane we wszystkich możliwych aspektach, jest naczelną potrzebą człowieka, społeczeństwa i państwa. Ważne jest nie tylko zaakceptowanie tego faktu, ale przede wszystkim aktywne działanie na rzecz wzrostu bezpieczeństwa. Działanie, które poza oczywistymi oszczędnościami z tytułu redukcji kosztów i strat wynikających z awarii i nieplanowanych przestojów firm produkcyjnych, może stać się jednym z motorów napędowych dla rozwoju całej gospodarki”.

„Bezpieczeństwo techniczne jest warte każdych pieniędzy” – powiedział dyrektor Projektów Kluczowych w PGE GiEK SA Oddział Elektrownia Bełchatów Maciej Klimczak i przedstawił skalę prac realizowanych wspólnie z UDT.

„Największym wyzwaniem była zmiana mentalności pracowników i firm z nami współpracujących – powiedział dyrektor techniczny Basell Orlen Polyolefins prezentując metody utrzymania bezpieczeństwa technicznego w Spółce oraz historię ich wprowadzania. – Bardzo ważnym elementem bezpieczeństwa jest również ochrona danych. Coraz częściej zagrażają nam ataki cyberprzestępców”.

Wiceprezes zarządu RAFAKO SA Krzysztof Burek podkreślił, że dla firm produkcyjnych innowacyjność jest celem nadrzędnym i jest ona warunkiem rozwoju i efektywności.

„Zakłady produkcyjne muszą mieć wdrożoną strategię zapewniania bezpieczeństwa technicznego i utrzymania ruchu” stwierdził wiceprezes zarządu Grupy Azoty Zakłady Azotowe Kędzierzyn SA Krzysztof Kamiński.

Dariusz Gołębiewski kierownik Zespołu Oceny Ryzyka w PZU SA powiedział, że w polskim przemyśle jest tak dużo awarii, że firmy ubezpieczeniowe stanęły na granicy bankructwa. Musiały zacząć wdrażać metody oceny szkodliwości. Właściwa analiza ryzyka przekłada się na wysokość stawki ubezpieczenia.

„UDT wsłuchuje się w potrzeby polskich przedsiębiorstw. Obecne ramy prawne pozwalają na wydłużenie okresów inspekcyjnych w oparciu o analizę ryzyka, choć to też jest pewne ryzyko, ponieważ analiza ma charakter teoretyczny. Działając na rzecz utrzymania ruchu, analiz ryzyka i wydłużania terminów pomiędzy badaniami, UDT pozwala firmom zaoszczędzić środki, które mogą być inwestowane w rozwój” – powiedział dyrektor Departamentu Innowacji i Rozwoju w UDT.

„UDT się zmienia i fakt ten jest dostrzegany. Przez lata wspólnego funkcjonowania z UDT zebraliśmy ogromną ilość danych i tego nie można zaprzepaścić. Dozór techniczny mógłby obecnie przyjąć rolę instytucji oceniającej stan wyjściowy modernizacji bloków energetycznych” – zauważył prezes zarządu Spółki Chemar Rurociągi Mirosław Malinowski.

Paneliści byli zgodni co do znaczącej roli UDT w zakresie inicjowania nowych metod w obszarze bezpieczeństwa technicznego.

„Kluczowym elementem zarządzania ryzykiem jest informatyzacja, która umożliwia efektywne zbieranie i analizowanie informacji technicznych” – powiedział Tomasz Przybysławski dyrektor Biura Techniki w PKN ORLEN SA.

Łukasz Majcher ekspert w Departamencie Innowacji i Rozwoju UDT przedstawił ofertę kompleksowego podejścia do bezpieczeństwa technicznego bazującą na diagnostyce i ocenie ryzyka. Badania wykonywane z uwzględnieniem różnego rodzaju ryzyka pozwalają na ograniczenie kosztów i wydłużenie okresów pomiędzy kolejnymi badaniami technicznymi. Jedną z korzyści podejścia pakietowego jest mniejsza liczba nieplanowanych przestojów.

***

Zakończeniem pierwszego dnia konferencji była Gala wręczenia tytułu Lidera Bezpieczeństwa Technicznego. Uroczystość rozpoczęła się od wstąpienia prezesa Urzędu Dozoru Technicznego Mieczysława Borowskiego i sekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki Jerzego Witolda Pietrewicza.

Wręczono dwa tytuły w każdej z trzech kategorii: Wytwórca, Użytkownik, Modernizujący. W kategorii Wytwórca tytuł trafił do: RAFAKO SA oraz Spółki Chemar Rurociągi. W kategorii Użytkownik zwycięzcami rankingu zostali: EuRoPol GAZ SA i Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. Laureatami w kategorii Modernizujący zostali: EthosEnergy Poland SA i Zakłady Remontowe Energetyki Katowice SA.

Kapituła rankingu oceniała firmy zajmujące się projektowaniem, wytwarzaniem, instalacją, eksploatacją, naprawą i modernizacją urządzeń technicznych.

Tytuł Lidera Bezpieczeństwa Technicznego otrzymują przedsiębiorstwa wyróżniające się najwyższym standardem bezpieczeństwa technicznego oraz wkładem w rozwój gospodarczy Polski.