Od 2022 r. trudniejszy wykup prywatny leasingowanego samochodu służbowego

Aktualności Bankowość i Finanse Firma Motoryzacja Prawo

Wraz z wejściem w życie Polskiego Ładu skutki jego postanowień odczują przedsiębiorcy posiadający samochody służbowe w leasingu. Nowe regulacje przewidują bowiem zmianę ustalania wartości pojazdu w celu wyliczenia należnego podatku VAT w przypadku dokonywania wykupu do majątku prywatnego.

To kolejna w ostatnich latach niekorzystna zmiana w przepisach podatkowych, która uwzględniając obecny poziom fiskalizacji i planowane zmiany, będzie miała poważne konsekwencje finansowe dla przedsiębiorców.

W świetle obowiązujących przepisów przedsiębiorca będący osobą fizyczną lub wspólnikiem spółki cywilnej, dokonujący wykupu auta z leasingu do majątku prywatnego, a więc nie wprowadzając go do działalności jako środek trwały, może je sprzedać bez podatku dochodowego po upływie 6-miesięcznego okresu od daty zakupu. Takie rozwiązanie było często stosowane, ponieważ w ten sposób przedsiębiorcy mogli odliczać VAT od rat leasingowych, a przy tym wykupując samochód za symboliczną cenę na majątek prywatny, płacili VAT od kwoty ostatniej raty (z reguły 1 proc. wartości).

Projektowane przepisy niosą kolejną na przestrzeni ostatnich kilku lat niekorzystną zmianę dotyczącą użytkowania samochodów służbowych w firmach. Wcześniej ze szkodą dla przedsiębiorców było wprowadzenie dla użytku mieszanego limitu odliczenia 50 proc. VAT dla pojazdów osobowych oraz limit zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków eksploatacyjnych w wysokości 75 proc. Dodatkowo w 2019 r. wprowadzono limit podatkowy w wysokości 150 tys. zł dla leasingu samochodów osobowych.

Idą zmiany dotyczące wykupu leasingowanego samochodu

Zgodnie z projektowanymi przepisami od stycznia 2022 r. przedsiębiorca, który zdecyduje się wykupić auto i przenieść je do majątku prywatnego, będzie miał obowiązek zapłacić podatek dochodowy oraz podatek VAT.

W ramach zmian, jakie wnosi Polski Ład, do przychodów z działalności gospodarczej mają być zaliczane przychody z odpłatnego zbycia składników będących rzeczami ruchomymi − a więc również samochodów osobowych, jeżeli przed zbyciem wycofano je z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat (zmiany do art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy PIT).

Jeżeli zatem przedsiębiorca będzie chciał wykupić pojazd na majątek prywatny, a następnie go sprzedać, będzie mógł to uczynić bez podatku dopiero po upływie 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym została zapłacona ostatnia rata. Sprzedaż pojazdu przed upływem tego okresu stanie się po prostu nieopłacalna, ponieważ podatnik będzie musiał zapłacić podatek dochodowy od wartości pojazdu.

Zmiany obejmą także podatek VAT, obecnie płacony od kwoty ostatniej raty (w praktyce jest to 1 proc. wartości samochodu). Według nowych przepisów w przypadku zakupu pojazdu do majątku prywatnego podatek VAT będzie obliczany od realnej wartości rynkowej pojazdu, a nie od wartości wykupu. Oznacza to nie tylko realny wzrost opodatkowania pojazdów nabywanych do majątku prywatnego, lecz także praktycznie zakończenie tego sposobu zakupu pojazdu, ponieważ osoba prywatna nie odliczy naliczonego VAT.

Czym uzasadnia się proponowane zmiany?

Wiceminister finansów Jan Sarnowski obecny stan przepisów określił jako proceder niewystępujący w innych krajach Unii Europejskiej. Według niego obowiązujące przepisy umożliwiły właścicielom firm zakup pojazdu do majątku prywatnego za symboliczną złotówkę, przez co firmy były obciążane kosztami leasingu. W uzasadnieniu projektu wskazuje się również, że zmiany wiążą się z dostosowaniem przepisów w zakresie samochodów do innych likwidowanych środków trwałych.

Ani w uzasadnieniu, ani w wypowiedziach ministra nie pojawia się kwestia fiskalizacji przedsiębiorstw oraz faktu, że projektowane zmiany negatywnie wpłyną na opodatkowanie przedsiębiorców, jak również na rynek sprzedaży nowych pojazdów. Jeśli nawet funkcjonujące dotychczas przepisy były ewenementem w UE, to pod uwagę należałoby wziąć ogólny stopień fiskalizacji przedsiębiorców, ograniczając ten „proceder”, a z drugiej strony zmniejszając inne aspekty opodatkowania.

Nowe zasady od 1 stycznia 2022 r.

Nowe przepisy zaczną obowiązywać dla wszystkich wykupów dokonanych począwszy od 1 stycznia 2022 r. Ministerstwo Finansów nie przewiduje okresów przejściowych. W efekcie przedsiębiorcy, którzy mają umowę leasingu i planowali skorzystać z korzystnych do tej pory przepisów, nie będą mogli tego zrobić po 1 stycznia 2022 r. Oznacza to, że brak okresu przejściowego uderzy w przedsiębiorców, którzy zawierając umowy leasingowe, zakładali skutki podatkowe zgodnie z obowiązującymi na moment zawarcia umów przepisami.

W myśl zasady, że prawo nie działa wstecz, ustawodawca powinien rozważyć zastosowanie konstrukcji podobnej do tej przyjętej w przypadku ograniczenia w kosztach rat leasingowych dla pojazdów o wartości powyżej 150 tys. netto, tj. wprowadzenie zapisu, że nowe przepisy obowiązują do umów leasingu zawartych po 1 stycznia 2022 r. Wówczas przedsiębiorcy mogliby ułożyć leasing pojazdu w firmie, mając całkowity obraz skutków podatkowych.

Źródło: Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.