Umowa CETA między UE a Kanadą częściowo wejdzie w życie 21 września

Aktualności Eksport Firma Gospodarka Import inwestycje Polityka Prawo Świat Unia Europejska Wybór redakcji

Umowa CETA (Fot. Parlament Europejski)

Umowa CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement) zawarta między Unią Europejską a Kanadą wejdzie częściowo w życie 21 września 2017 roku. Taką deklarację ogłoszono po zawarciu porozumienia w sprawie warunków wejścia w życie umowy o wolnym handlu. Rozmowy toczyły się między szefem Komisji Europejskiej Jean-Claude’em Junckerem a premierem Kanady Justinem Trudeau podczas szczytu G20 w Hamburgu.

Po zaakceptowaniu przez Parlament Europejski i rządy krajów członkowskich Wspólnoty wejdzie w życie handlowa część umowy. Całość natomiast będzie mogła obowiązywać dopiero po zaakceptowaniu przez parlamenty wszystkich krajów Unii Europejskiej. Cały proces ratyfikacyjny może jednak potrwać nawet kilka lat.

Parlament Europejski zgodził się jednak, by wszystkie postanowienia dotyczące ceł zostały wprowadzone tymczasowo jeszcze przed zakończeniem procesu ratyfikacji CETA przez parlamenty wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej. Nie dotyczy to ceł, na które przewidziano wprowadzenie okresu przejściowego. Może on trwać – w zależności od kategorii towaru – 3, 5 lub 7 lat. Okresy przejściowe dotyczą na przykład części produktów wytwarzanych przez przemysł samochodowy oraz statków.

Ponadto umowa CETA przewiduje utrzymanie pewnych ograniczeń dotyczących rolnictwa. Część produktów rolnych, na przykład kurczaki, indyki, jaja i produkty jajeczne, wciąż będą obłożone cłem. Dla innych uzgodniono wprowadzenie bezcłowych kwot importowych.

Umowa CETA zapewnia liberalizację rynku usług i dostępu do zamówień publicznych

Umowa o wolnym handlu znacznie ułatwi dostęp firmom po obu stronach Atlantyku do rynków jej sygnatariuszy. Dla podmiotów z Europy (w tym z Polski) otworzy się kanadyjski rynek zamówień publicznych. Dotyczy to zarówno szczebla centralnego, jak lokalnego.

Inne zapisy mówią o zniesieniu – obok ceł – również innych opłat taryfowych, a także liberalizacji rynku usług. Na umowie będą mogły skorzystać firmy telekomunikacyjne, energetyczne, świadczące usługi bankowe, biznesowe czy ubezpieczeniowe. Komisja Europejska szacuje, że zysk dla gospodarki unijnej związany z wejściem w życie porozumienia, wyniesie 5,8 mld euro rocznie.

Chociaż umowa CETA przewiduje zniesienie barier aż na 90% produktów rolnych, strony zgodziły się jednak na uczynienie pewnych wyjątków. Na niektóre produkty zostały wprowadzone bezcłowe kontyngenty. Dotyczy to między innymi mięsa wołowego, wieprzowiny i serów.

Ciągle jednak najbardziej sporną kwestia pozostaje system arbitrażu inwestycyjnego (Investment Court System – ICS). Dzięki niemu firmy będą mogły skarżyć rządy poszczególnych państw za naruszenie ich praw. Ten zapis najbardziej bulwersuje przeciwników CETA. Według nich wzmacnia on wpływy wielkich korporacji kosztem interesów państw.

Kontrowersje w powyższej kwestii stały się jednym z powodów podjęcia decyzji o odłożeniu ostatecznych ustaleń w sprawie ICS. Na razie wejdzie więc w życie tylko część handlowa umowy. Natomiast sprawa arbitrażu będzie jeszcze dyskutowana.

Źródło – PAP