Menu
  • Menu

    Polska kolej zmienia swoje oblicze

    Polska kolejPrzez wiele lat inwestycje unijne trafiały głównie na rozwój infrastruktury drogowej. Budowano nowe drogi ekspresowe i autostrady. Kolej pozostała mocno niedoinwestowana.

    Polska kolej nie tylko nie miała złotych szyn, ale nawet te stalowe nie były w najlepszym stanie. Podróżowanie w żółwim tempie koleją podmiejską w aglomeracji warszawskiej stało się normą, a 180-kilometrowy odcinek z Warszawy do Kielc pociągi pośpieszne pokonywały nawet w 4 godziny (za czasów PRL trwało to 2,5 godziny ekspresem).

    Wojciech Ostrowski

    Sytuację ma zmienić uchwalony na początku 2018 roku rządowy wieloletni program „Pomoc w zakresie finansowania kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową, w tym jej utrzymania i remontów do 2023 roku”. Jego głównym celem jest zwiększenie roli transportu kolejowego w systemie transportowym Polski. W rezultacie powinna zostać zahamowana, a następnie odwrócona tendencja spadkowa w transporcie kolejowym. Realizacja tego celu ma się odbywać poprzez utrzymanie i remonty istniejącej sieci kolejowej.

    W wyniku realizacji programu mają powstać wygodne i bezpieczne pasażerskie połączenia kolejowe w przystępnej cenie. Ma w tym pomóc synchronizacja inwestycji, których efektem będzie osiągnięcie odpowiedniej przepustowości linii kolejowych i utrzymanie na nich wymaganych parametrów, w tym prędkości jazdy.

    Polska kolej po 2023 roku – szybsza, bardziej bezpieczna i dostępna

    Wieloletni program „Pomoc w zakresie finansowania kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową, w tym jej utrzymania i remontów do 2023 roku” w swych założeniach ma doprowadzić do realizacji pięciu celów szczegółowych. Są to:

    1. poprawa oferty kierowanej do przewoźników,
    2. zapewnienie stabilnego finansowania działalności związanej z zarządzaniem infrastrukturą kolejową, w tym jej utrzymania i remontów,
    3. zapewnienie trwałych i przewidywalnych parametrów technicznych infrastruktury,
    4. poprawa bezpieczeństwa transportu kolejowego,
    5. zapewnienie efektywności kosztowej zarządców infrastruktury kolejowej.

    Dzięki programowi zapewnione ma zostać stałe finansowanie inwestycji w infrastrukturę, co umożliwi zawieranie wieloletnich umów na jej modernizację. W rezultacie remonty linii kolejowych wykonywane będą planowo, by zapewnić stałe utrzymywanie parametrów tych linii na całej długości.

    Poprawa jakości usług, jakie świadczy polska kolej w opinii twórców programu przyczyni się do zrównania szans rozwojowych różnych regionów kraju. Innym skutkiem tych działań będzie stworzenie bardziej przyjaznej dla środowiska naturalnego sieci transportowej i zmniejszenie ruchu na drogach.

    Inwestycje w polskie koleje

    Już teraz podpisywane są umowy na remonty i rozbudowę kolei. Do 2023 roku na nowy tabor i inne inwestycje kolejowe ma zostać wydane 100 mld zł. Niedawno podpisana została umowa na budowę Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej. Koszt jej stworzenia wyniesie 503 mln zł. Inwestycja polegać będzie na modernizacji prawie wszystkich linii kolejowych na terenie Szczecińskiego Okręgu Metropolitalnego. Przebudowane zostaną stacje i przystanki kolejowe, co ma ułatwić pasażerom wsiadanie do pociągów. Dodatkowo stacje zostaną wyposażone w monitoring, ławki i wiaty. Powstaną też nowe przystanki, by zwiększyć dostępność kolei.

    Województwo podkarpackie otrzymało 208 mln zł z funduszy unijnych na rozwój Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej. Dzięki tej inwestycji zbudowane zostanie połączenie kolejowe między Portem Lotniczym w Jasionce a Rzeszowem. Całkowita wartość inwestycji na Podkarpaciu wyniesie 301 mln zł. W ramach tych środków modernizowane będą stacje i linie kolejowe. Powstaną też nowe przystanki. Województwo otrzyma też 10 nowych składów pociągów.

    Zmodernizowana już linia między Bogatynią a Czudcem umożliwia podróż bez przesiadki z Rzeszowa w Bieszczady. Również w tym przypadku oprócz torów zmodernizowano przystanki kolejowe. Prędkość pociągów na tej trasie wzrosła z 60 do 100 km/h.

    Polska kolej zmienia również oblicze stolicy Małopolski. Krakowski Węzeł Kolejowy przechodzi obecnie gruntowną modernizację. Inwestycja realizowana jest przez przedsiębiorstwo PKP Polskie Linie Kolejowe SA. Kraków – podobnie jak Szczecin – otrzyma kolej aglomeracyjną. Remontowana jest też linia nr E30 na odcinku od Katowic do Krakowa. Jest ona częścią Paneuropejskiego Korytarza Transportowego, który łączy Niemcy, Polskę i Ukrainę. Po zakończeniu prac pociągi na tej trasie będą osiągały prędkość do 160 km/h. Część robót związanych z przebudową kolei między Krakowem a Katowicami finansowana jest z unijnego programu „Łącząc Europę”. Najbardziej widoczne zmiany dotyczą centrum miasta. Stary nasyp kolejowy, pochodzący jeszcze z XIX wieku, zostanie zastąpiony nowoczesną estakadą z czterema torami. Zmiana umożliwi zwiększenie częstotliwości kursowania pociągów. Innym elementem projektu są nowe mosty na Wiśle.

    Duże inwestycje w stolicy

    Inwestycje planowane są również w Warszawie. Należą do nich przywrócenie do użytku Dworca Warszawa Główna, remont linii średnicowej i dalsza rozbudowa dworca Warszawa Zachodnia. Nowy węzeł przesiadkowy Warszawa Zachodnia otrzyma podziemny przystanek tramwajowy wraz z tunelem pod torami. Jak powiedział wiceminister infrastruktury Andrzej Bitter, „Przebudowa stacji Warszawa Zachodnia to realizacja potrzeb pasażerów i mieszkańców, tworzenie zintegrowanego systemu transportu publicznego, w którym szczególnie istotną rolę pełni kolej. Jednym z ważnych celów Krajowego Programu Kolejowego jest ułatwienie komunikacji w aglomeracjach m.in. przez lepsze łączenie różnych środków transportu. Takie rozwiązania uwzględniamy m.in. w Warszawie, Krakowie, Wałbrzychu, Łodzi i Gorzowie Wielkopolskim”.

    Sam dworzec wzbogaci się o ruchome schody i windy dla niepełnosprawnych na każdym peronie. Nad peronami powstanie też dach. Dotychczasowe przejście podziemne zostanie poszerzone i podwyższone. Termin zakończenia inwestycji zaplanowano na 2022 rok.

    Z Kielc do Warszawy szybciej niż w PRL-u

    Wspomniane już połączenie Kielc z Warszawą również zostanie radykalnie usprawnione. Stanie się tak dzięki budowie łącznicy z Czarncy do stacji Włoszczowa Północ. Prace budowlane, warte 40 mln zł, rozpoczęły się w czerwcu 2018 roku. Inwestycja ma zostać zakończona w grudniu 2019 roku. Wtedy podróż na trasie Kielce–Warszawa potrwa 2,20 h. Po wykonaniu inwestycji usprawnione zostaną również połączenia z Łodzią i północną częścią Polski. Łącznica będzie miała długość zaledwie 3,2 km, jednak umożliwi łatwiejsze połączenie Kielc z Centralną Magistralą Kolejową. Jednotorowa linia ma obsługiwać ruch w obie strony. Inną inwestycją realizowaną w województwie świętokrzyskim jest modernizacja linii ze Skarżyska Kamiennej do Sandomierza.

    W czerwcu podpisana została również umowa na remont linii kolejowej nr 8 długości 43 km miedzy Radomiem a Warką. To koszmarne połączenie wreszcie doczeka się modernizacji. Środki pozyskano z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014–2020. Koszt inwestycji wyniesie 826 mln zł, z czego 476 mln zł stanowić będą środki unijne. W ramach projektu odcinek zostanie przekształcony w dwutorowy, przebudowany będzie most na Pilicy, część przejazdów kolejowych zastąpią wiadukty, a 10 stacji przystosowanych zostanie do potrzeb osób niepełnosprawnych. Prędkość na tej trasie zwiększy się do 160 km/h dla pociągów osobowych i do 120 km/h dla towarowych.

    Pasażerskie i towarowe przewozy koleją

    W latach 2015–2017 polska kolej zanotowała wzrost przewozów pasażerskich. Według danych Urzędu Transportu Kolejowego w 2017 roku liczba pasażerów w Polsce wzrosła na kolei o 3,8 proc. Wynik ten jest drugim – po Finlandii – w Europie. W 2017 z usług kolei w naszym kraju skorzystało 303,6 mln osób. W poprzednich 2 latach liczba ta rosła jeszcze szybciej – w 2016 roku o 4,4 proc., a w 2015 o 4,2 proc.

    Wcześniej w przewozach pasażerskich notowano spadki. Tendencja spadkowa zauważalna jest od 2000 roku, kiedy koleje przewiozły 360,7 mln osób. Już nigdy nie udało się osiągnąć tego rezultatu. Lata 2001–2014 charakteryzował stały spadek liczby podróżnych. Wyjątek stanowią lata 2006–2008 i 2011–2012. Mimo okresowych wzrostów do 2014 roku przewozy pasażerskie zmniejszyły się do 269,1 mln osób. Spadek wyniósł więc 91,6 miliona osób. Najgorszym rokiem dla przewozów pasażerskich w XXI wieku był rok 2005. Polska kolej przewiozła wtedy 257,6 mln osób, czyli o 103,1 mln mniej niż w 2000 roku. Trend uległ zmianie w 2015 roku. 3 lata z rzędu stałych wzrostów liczby pasażerów sprawiły, że liczba przewiezionych osób w 2017 roku była o 34,5 mln wyższa niż w 2014 roku i o 46 mln wyższa niż w najgorszym roku 2005. Na razie nie udało się zbliżyć do poziomu z końca XX wieku.

    Inaczej przedstawiają się statystyki dotyczące przewozów towarowych. Na początku XXI wieku mogliśmy obserwować ich gwałtowny wzrost ze 166,9 mln ton w 2001 roku do rekordowej wartości 293,9 mln ton w 2007 roku. Od tamtej pory wartość ta systematycznie spadała. W 2016 roku wniosła 222,2 mln ton. Dopiero rok 2017 przyniósł wzrost o 8 proc. – do poziomu 239,9 mln ton.

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *