Menu
  • Menu

    Jak opracować i wdrożyć zasady postępowania i przechowywania substancji chemicznych?

    Pracownicy w Twoim zakładzie pracy używają lub mają kontakt podczas pracy z substancjami chemicznymi? Zatem powinieneś zadbać o ich bezpieczeństwo.

    Powinieneś opracować i wdrożyć w swoim zakładzie pracy zasady postępowania i przechowywania substancji chemicznych i materiałów niebezpiecznych?

    Zastanawiasz się, jak to zrobić, od czego zacząć, na co zwrócić uwagę? Oto praktyczne wskazówki w tym zakresie przygotowane przez eksperta Portalu BHP. Dzięki nim samodzielnie, szybko i bez większych trudności zrealizujesz ten obowiązek.

    W jaki sposób przygotować się do opracowania zasad bezpiecznej pracy substancjami chemicznymi i ich przechowywania?

    W celu prawidłowego i profesjonalnego wprowadzenia w zakładzie pracy zasad bezpiecznej pracy z substancjami chemicznymi warto przejść kilka podstawowych kroków:

    1. Przeprowadzenie inwentaryzacji substancji niebezpiecznych i materiałów niebezpiecznych;
    2. Pozyskanie aktualnych kart charakterystyki wszystkich substancji/preparatów chemicznych, a także opakowań zabezpieczających przed szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem;
    3. Weryfikacja pozyskanych kart oraz przeanalizowanie poszczególnych punktów, przede wszystkim sekcji dotyczących:
      1. identyfikacji zagrożeń,
      2. pierwszej pomocy,
      3. postępowania w przypadku pożaru,
      4. postępowania z substancją/mieszaniną,
      5. kontroli narażenia i środków ochrony indywidualnej;
    4. Identyfikacja stanowisk, na których są wykorzystywane substancje oraz mieszaniny niebezpieczne;
    5. Weryfikacja szczegółowych informacji potrzebnych do oceny ryzyka zawodowego na danych stanowiskach:
      1. nazwy i opisu stanowiska,
      2. rodzaju wykonywanej pracy,
      3. wykazu obsługiwanej aparatury/narzędzi pracy,
      4. zagrożeń występujących na opisywanym stanowisku pracy/czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych,
      5. czasu pracy w narażeniu/ilość godzin w tygodniu pracy;
    6. Na podstawie oceny ryzyka zawodowego oraz zgromadzonych kart charakterystyki ustalamy:
      1. zasady bezpiecznego gromadzenia, przetrzymywania substancji oraz magazynowania odpadów zawierających niebezpieczne czynniki chemiczne,
      2. bezpieczne i higieniczne warunki do spożywania posiłków i napojów w wydzielonych do tego pomieszczeniach,
      3. przeprowadzanie pomiarów stężeń czynników chemicznych na stanowiskach pracy,
      4. środki bezpieczeństwa wymienione w kartach charakterystyki oraz warunki przechowywania,
    7. Opracowanie instrukcji stanowiskowych, instrukcji pracy z substancjami oraz mieszaninami niebezpiecznymi, instrukcji magazynowania oraz można opracować skrócone karty charakterystyki substancji niebezpiecznych.

    Na podstawie tak zebranych informacji opracowujemy procedurę bezpiecznej pracy z substancjami chemicznymi.

    Co brać pod uwagę określając zasady bezpiecznej pacy z substancjalni chemicznymi?

    Na pewno w pierwszej kolejności w celu wyeliminowania/zredukowania zagrożenia warto jest pomyśleć, czy istnieje możliwość zamiany substancji na mniej szkodliwe. Kolejnym krokiem jest właściwe zaprojektowanie i organizacja pracy na stanowiskach poprzez:

    • zmniejszenie do minimum czasu i poziomu narażenia na czynnik chemiczny,
    • odpowiednią higienę miejsca pracy,
    • zmniejszenie do minimum ilości czynnika chemicznego wymaganego w procesie pracy.

    Następnie szkolimy pracowników z zakresu:

    • kart charakterystyk substancji, które są dostępne w procesach pracy,
    • stosowania środków ochrony zbiorowej oraz osobistej,
    • instrukcji stanowiskowych,
    • oceny ryzyka zawodowego.

    W jaki sposób bezpiecznie przechowywać substancje niebezpieczne oraz mieszaniny?

    Tworząc instrukcję magazynowania należy pamiętać, że środki chemiczne przechowujemy w magazynach spełniających warunki określone w:

    • kartach charakterystyki, a także
    • przepisach budowlanych oraz przeciwpożarowych.


    Niebezpieczne środki chemiczne należy przechowywać na stanowiskach pracy w ilości, która jest wymagana jedynie w ciągu jednej zmiany roboczej.

    Miejsca składowania substancji niebezpiecznych oznakowujemy i opisujemy zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje niebezpieczne lub preparaty niebezpieczne.

    Należy pamiętać, że substancje niebezpieczne oraz mieszaniny przechowujemy w opakowaniach oryginalnych, zaopatrzonych w oryginalne etykiety. Dopuszczalne jest przeniesienie niebezpiecznego środka chemicznego z opakowania oryginalnego do innego opakowania przy spełnieniu następujących warunków, opakowanie zastępcze:

    • zapewnia poziom bezpieczeństwa użytkowania na poziomie co najmniej takim, jak opakowanie oryginalne,
    • wykonane jest z materiału niepowodującego niebezpiecznych reakcji chemicznych z ich zawartością i nie ulegającego uszkodzeniu w wyniku działania znajdującego się w nich materiału niebezpiecznego,
    • jest wytrzymałe i zabezpieczone przed uszkodzeniem z zewnątrz odpowiednio do warunków ich stosowania,
    • jest odpowiednio szczelne i zabezpieczone przed wydostawaniem się z nich niebezpiecznej zawartości lub dostaniem się do ich wnętrza innych substancji, które w kontakcie z ich zawartością mogą stworzyć stan zagrożenia,
    • z zamknięciami wielokrotnego użytku, gwarantuje zachowanie ich szczelności podczas wielokrotnego otwierania i zamykania w warunkach normalnej eksploatacji,
    • wypełnione jest w sposób zapewniający wolną przestrzeń odpowiednio do możliwości termicznego rozszerzania się cieczy w warunkach przechowywania, transportu i stosowania,
    • posiada etykietę nieoryginalną, która mimo to zawiera jednoznaczną nazwę środka chemicznego, znaki ostrzegawcze i opisy środków bezpieczeństwa identyczne, jak na etykiecie oryginalnej, a także nazwisko osoby przenoszącej środek chemiczny, podpis i data,
    • opisy/etykiety na opakowaniach zastępczych lub naczyniach laboratoryjnych powinny być trwałe w warunkach stosowania (trwale przymocowane do powierzchni opakowania. Wewnętrzna powierzchnia etykiety powinna przylegać bezpośrednio i w całości do opakowania),
    • oznakowanie powinno być umieszczone na opakowaniu w taki sposób, aby jego treść mogła zostać odczytana poziomo, gdy opakowanie pozostaje w normalnym położeniu.

    Należy pamiętać, że najważniejszym dokumentem regulującym pracę z substancjami chemicznymi oraz mieszaninami jest karta charakterystyki i na bezie informacji w niej zawartych należy organizować bezpieczne warunki pracy.

    Podstawa prawna:

    • Ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 917 ze zm.),
    • Ustawa z 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 143),
    • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz.1650),
    • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1488).

    Autor:
    Norbert Szymkiewicz
    starszy inspektor ds. BHP i PPOŻ

     

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *