Menu
  • Menu

    Dachy zielone – dobre praktyki DAFA

    Zielone dachy

    Dachy zielone są rozwiązaniem, którym zainteresowanych jest coraz więcej inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych. Z krajów Unii Europejskiej zdecydowanie największy udział zazielenionych dachów spotyka się w Niemczech oraz Szwecji, ale i w Polsce można znaleźć liczne inwestycje, wykonane np. na Wisłostradzie w Warszawie, na centrum handlowym „Plaza” w Rybniku, w bazie wioślarskiej w Iławie, w szpitalu Jurasza w Bydgoszczy, na terenie zespołu mieszkaniowego „Dębowe Tarasy” w Katowicach, w Woli Justowskiej w Krakowie, w Termach w Białce Tatrzańskiej oraz w Operze Podlaskiej w Białymstoku.

    Ewa Burszta-Adamiak

    dr hab. inż. Ewa Burszta-Adamiak, redaktor merytoryczna polskiego wydania „Wytycznych dla dachów zielonych” FLL, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

    Realizacja tego typu rozwiązań wynika przede wszystkim ze wzrostu oczekiwań inwestorów i użytkowników, z wymogów prawnych dotyczących konieczności odtworzenia terenu biologicznie czynnego przy realizacji inwestycji, z potrzeby przeciwdziałania skutkom procesu urbanizacji, a także ze wzrostu świadomości społeczeństwa. Nie mniej istotne jest ciągłe poszerzanie oferty materiałów i technologii wykonywania dachów zielonych, pozwalające na zaspokojenie potrzeb rynkowych oraz środowiskowych w tym zakresie.

    Pomimo wielu realizacji liczba dachów zielonych w Polsce jest niewspółmierna do potrzeb. Obecnie w krajowym ustawodawstwie brakuje uregulowań prawnych wprowadzających ulgi i dofinansowania do budowy dachów zielonych. Inaczej kwesta ta rozwiązana jest w wielu krajach za granicą. Tam zakładanie zazielenionych powierzchni, uważanych za inwestycje sprzyjające środowisku, realizowane jest z pomocą państwa. System wsparcia jest oparty na bezpośrednich i pośrednich zachętach finansowych, na wdrażaniu instrumentów kompensacyjnych oraz egzekwowaniu zapisów legislacyjnych.

    Dachy zielone – kampanie edukacyjne i badania

    Wzorem europejskich i światowych doświadczeń należy wprowadzić narzędzia, które zmotywowałyby inwestorów do ich wykonywania. Duży nacisk powinno kłaść się także na przeprowadzanie kampanii edukacyjnych, pozyskiwanie wyników z badań prowadzonych na dachach zielonych dla warunków meteorologicznych, w których inwestycje te są wykonywane, oraz na dostęp do norm i wytycznych, które dzięki jasno przedstawionym zasadom dotyczącym projektowania, wykonywania oraz utrzymania dachów zielonych mogłyby się przyczynić do szerszego zastosowania tych technologii w warunkach krajowych.

    Dachy zielone – korzyści

    Wykonanie warstw konstrukcyjnych dachu zielonego pozwala na osiągnięcie wielu korzyści ekologicznych, hydrologicznych i estetycznych, poprawiających życie mieszkańców miast. Znane są wyniki badań wykazujące m.in. pozytywny wpływ dachów zielonych na warunki klimatyczne w miastach (zmniejszają efekt miejskiej wyspy ciepła, poprawiają jakość powietrza, zwiększają wilgotność powietrza). Pełnią także funkcje termoizolacyjne, przyczyniają się do wydłużenia trwałości pokrycia oraz poprawiają akustykę budynku, tłumiąc hałas.

    Dachy zielone – redukcja objętości spływu

    Z uwagi na tematykę, którą zajmuję się w swojej pracy naukowej, najbliższe jest mi pozytywne oddziaływanie dachów zielonych na ilość i szybkość odprowadzanych wód opadowych. Redukcja objętości spływu wiąże się m.in. z opóźnieniem początkowego odpływu z dachu oraz zmniejszeniem szczytowej fali odpływu, co może przełożyć się na pracę kanalizacji oraz efektywność działania oczyszczalni ścieków w okresach pogody deszczowej. Dachy zielone dla mieszkańców miast pełnią funkcję społeczną i rekreacyjną. Dla wielu z nich jest to miejsce kontaktu z naturą, wyciszenia się, znalezienia wytchnienia i odpoczynku.

    Zielone dachy to układy wielowarstwowe. W razie stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w ich funkcjonowaniu znalezienie usterki i późniejsza jej naprawa niejednokrotnie wymagają zdjęcia wszystkich lub prawie wszystkich warstw konstrukcyjnych. Dlatego tak ważne jest solidne wykonanie każdej warstwy w celu zachowania ich funkcji w całym okresie użytkowania. Należy jednak pamiętać, że pomimo dostępnych propozycji układów warstw dachu zazielenionego nie istnieją rozwiązania w pełni uniwersalne, które można byłoby bezkrytycznie powielać.

    Indywidualne podejście do projektu

    W każdym przypadku zarówno projektant, jak i wykonawca, powinien potraktować podjęte zadanie indywidualnie, z zachowaniem zasad dobrej praktyki. Warto przy tym odnosić się do wiedzy zebranej w normach i w wytycznych branżowych. Do tej pory w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach w Europie i na świecie, bazuje się głównie na zapisach norm niemieckich oraz wytycznych Stowarzyszenia Badania Rozwoju i Kształtowania Krajobrazu. Są to tzw. wytyczne FLL, które Stowarzyszenie DAFA wydało w języku polskim jako „Wytyczne do projektowania, wykonywania i pielęgnacji dachów zielonych – wytyczne dla dachów zielonych”.

    Celem wytycznych jest zaprezentowanie ogólnie obowiązujących zasad, wymagań oraz parametrów dla materiałów wykorzystywanych do projektowania, wykonywania i utrzymywania dachów zielonych, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i techniki. W większości krajów Europy i świata uznawane są one za powszechnie obowiązujące zasady techniki.

    Dachy zielone – usystematyzowanie wymagań

    Usystematyzowanie wymagań ma na celu przede wszystkim poprawę jakości projektowania, wykonywania oraz pielęgnacji dachów zielonych. Tym samym ma przyczynić się do zwrócenia większej uwagi na wybór dostępnych rozwiązań na etapie projektu i budowy. A na etapie eksploatacji – na potrzebę przeprowadzenia zabiegów pielęgnacyjnych i kontroli, szczególnie w pierwszych latach funkcjonowania zazielenionego dachu. To z kolei daje możliwość realizacji założeń projektanta dachów zielonych, czyli zapewnienie przez lata trwałego efektu oraz funkcjonalności rozwiązania.

    ____________________________

    Autorka jest ekspertem współpracującym ze Stowarzyszeniem DAFA – organizacją działającą aktywnie na rzecz ujednolicenia i podniesienia standardów wykonawczych oraz rozwoju wiedzy o technologiach i funkcjonowaniu dachów płaskich i fasad. Wytyczne Stowarzyszenia DAFA w postaci publikacji technicznych dostępne są na stronie: www.dafa.com.pl.

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *